15 Temmuz Darbe Girişimi sırasında internette yayılan 9 yanlış haber

1. Resul K. F-16’ya atlamaya çalıştı iddiası

İDDİA: Kızılay’da jetler alçak uçuş yaparken jetlere civata somun atıldı, bir kişi jetin üstüne atlamak istedi.

YANLIŞ

Fotoğraf, geçmişi 2004’e kadar uzanan bir Kızılay fotoğrafının montajlanmış hali. Bu iddia hakkındaki daha detaylı analizi buradan okuyabilirsiniz.

2. Facebook sosyal ağ bildirgesi iddiası

İDDİA: Yapılmayan paylaşımdan ceza almamak için sorumluluk reddi ve hesabın gerçek olduğuna ilişkin yazının durum olarak Facebook’a yazılması gerektiği.

YANLIŞ



 
Çok sık yayılan bir yanlış bilgi. MİT’in ya da Jandarma Genel Komutanlığı’nın “Sosyal Ağ Bildirgesi” gibi bir belgesi bulunmamakta. Yapmadığınız paylaşımdan ceza almanız mümkün değil. Ayrıca verilerinizin kullanılması durumunda TCK kapsamında sorumluluğun Facebook’a devredilmesi de mümkün değil. Facebook’ta böyle bir güvenlik açığı bulunmuyor. Daha detaylı analizi buradan okuyabilirsiniz.

3. Aliyev kara harekatı başlatacaktı iddiası

İDDİA: Aliyev’in açıklamalarına göre Türkiye’de darbe olsaydı, Azerbeycan kara harekatı başlatacaktı.

YANLIŞ



Azerbeycan Cumhurbaşkanı Aliyev’in açıklamalarında böyle bir ifade bulunmuyor. Aliyev, başsağlığı dilemiş ve üzüntüsünü dile getirerek seçimle iş başına gelmenin önemine vurgu yapmıştı.

4. Bir askerin kafasının kesildiğine ilişkin görüntü iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Kafası kesilmeye çalışılan Türk askeri.

YANLIŞ

Görsel Türkiye’deki darbe girişimi sırasında değil 2013 yılında Suriye’deki çatışmalar sırasında çekilmiş. Time Dergisi’nin 2013 yılında seçtiği en iyi 10 fotoğraf arasında yer alan Emin Özmen’in IŞİD’in gerçekleştirdiği bir infazın görüntüleri. 

5. Başı kesilerek öldürülen askerin fotoğrafı iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Kafası kesilerek öldürülen Türk askeri.

YANLIŞ

‘Kafası kesilerek öldürüldü’ denilerek paylaşılan fotoğraf Burak Salıvermez isimli bir vatandaşın askerlik fotoğrafı olarak Facebook’a yüklediği görsel. Facebook ve Instagram hesaplarından yaptığı açıklamayla Salıvermez, bunu belirtti.

6. Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün bombalanma anı iddiası

İDDİA / Video: CNN TÜRK, T24 ve Cumhuriyet Gazetesi gibi mecralarda kullanılan Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün bombalanma videosu. 

YANLIŞ

RT tarafından yayınlanan Gazze’nin bombalanması videosu
Emniyet Müdürlüğü’nün bombalanması denilerek dolaşıma giren video 2014 yılına ve Gazze’nin bombalanmasına ait.
https://www.youtube.com/watch?v=8pffdijUI1U

7. Köprüde linç edilen asker fotoğrafı eski iddiası

İDDİA: Boğaziçi Köprüsü’nde linç edildiği iddia edilen asker fotoğrafı 2006 yılına ait.

YANLIŞ

Özellikle bazı fenomenler tarafından dolaşıma sokulan yukarıdaki görsel yerde kanlar içinde yatan askerin 2006 yılında Van’da bir askeri aracın devrilmesi sonucu yaralandığını iddia ediyor. Ancak yukarıdaki görselde gözüken “Askeri araç devrildi: Bir şehit, üç yaralı” başlıklı CNN Türk haberinin içinde yukarıda gösterildiği gibi bir görsel bulunmuyor. Bunun yanı sıra sosyal medyada dolaşan pek çok video ve Periscope kaydı da linç girişimini ve bu fotoğrafların darbe girişimi sonrası çekilmiş olduğunu doğruluyor.

8. Trump’ın attığı tweet iddiası

İDDİA: ABD Başkan adayı Trump tweet atarak “Asker ülkesini geri alıyor, başkan olursam Amerika’da da aynısı olacak” dedi.

YANLIŞ

Bu tweet @realDenaldTrump isimli gerçek olmayan, parodi bir hesaptan atılmış. Trump’ın gerçek hesabı ise @realDonaldTrump

9. Darbe girişimi sonrası yayılan fotoğraflar

Ankara’dan olduğu iddia edilen fotoğraf Mısır’dan.

Atatürk Havaalanı’ndan olduğu iddia edilen fotoğraf Kore’den ve 2015 yılından.

>Ankara’dan olduğu iddia edilen fotoğraf Mısır’dan ve 2011’den.

Darbe girişimi sonrası sokağa dökülen halk olduğu iddia edilen fotoğraf Fas’tan ve 2015’ten.