Teyit, Mozilla Vakfının YouTube Pişmanlıkları raporunu çevirdi. Rapor, YouTube'un öneri algoritmasının zararlı içeriklere yönlendirme potansiyelini ortaya koyuyor.
YouTube, dünyanın en çok ziyaret edilen ikinci web sitesi ve neredeyse aylık 83 milyar trafiğe sahip. Kullanıcılar arama çubuğuna yazdıkları anahtar kelimelerle istedikleri videoları bulup izlerken, YouTube'un öneri algoritması onlara bir sonraki videoda ne izleyebileceğini gösteriyor.
Mozilla'ya göre, YouTube'un öneri algoritması, platformda geçirilen sürenin yüzde 70'ini yönlendiriyor. Bu yönlendirme, nefret söylemi ve dezenformasyon gibi zararlı içeriklerin yayılmasına da yol açıyor. Mozilla, yıllardır YouTube'un daha şeffaf olması gerektiğini savunuyor. Teyit’in çevirdiği bu raporla, platformun algoritmasının oluşturduğu sorunlar toplanan verilerle ve hikayelerle ortaya konuluyor.
Rapor YouTube'un algoritmasına odaklanıyor
2019'da Mozilla, YouTube kullanıcılarının aktif bir şekilde katılabileceği bir araştırmayı başlattı. Mozilla platformun öneri algoritması karşısında, kullanıcılara RegretsReporter adında bir tarayıcı eklentisi aracını vererek YouTube’ın şeffaf olmayan algoritmasını incelemek için bir adım attı. Kullanıcılar tarayıcılarına ekledikleri bu eklenti ile platformun önerdiği videolarla karşılaştıktan sonra "pişmanlık"larını bildirdi. Bu sayede YouTube algoritmasının kişilere önerdiği videolarla onlara verebileceği zararlar hakkında daha fazla bilgi sahibi olduk.
Raporda, 91 ülkeden 37 bin 380 YouTube kullanıcısından toplanan verilere dayanarak, Temmuz 2020 ila Mayıs 2021'de karşılaşılan 3 bin 362 "pişmanlık" duyulan video verisi ve çok sayıda vaka inceleniyor.
Rapor birkaç örnek vaka ile öneri algoritmasının problemli olabilecek yönlerini ortaya koyuyor. Örneğin araştırmaya katkı sunan bir gönüllü, “Oyuncak Hikayesi” adlı çocuk filminin cinsel içerikli parodisi “Woody’s Got Wood” başlıklı bir animasyonun kendisine önerildiğini bildirdi.
Başka bir katılımcı, ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ilham Omar’a ve seçim hilesine dair çürütülmüş bir komplo teorisini içeren bir videonun önerildiğini belirtti.
Mozilla yaptığı araştırmanın üç ana bulgusunu şöyle açıklıyor:
Çok farklı video kategorileri altında bildirilen "pişmanlık videoları" aynı zamanda rahatsız edici içerikleri barındırıyor:
Rapora göre sorunun başat nedenlerinden biri öneri algoritmasının kendisi:
En çok etkilenen YouTube kullanıcıları İngilizce dışında videolar tüketenler:
Raporda politikacılar ve bireylere somut öneriler var
Mozilla’nın YouTube, politikacılar ve bireylere önerileri aşağıdaki gibi:
- Platformlar, araştırmacıların öneri sistemini denetlemesine izin vermeli.
- Platformlar, öneri sistemlerinin nasıl işlediğine dair bilgileri paylaşmanın yanı sıra sorunlara ve zaman içindeki iyileştirmelere dair yeterli bilgi veren şeffaflık raporları yayınlamalı.
- Politikacılar, YouTube’un öneri algoritmalarının bağımsız bir şekilde incelenmesine imkan sağlayacak bilgileri paylaşmasını ve araçları geliştirmesini sağlamalı.
- Politikacılar, platformları incelemek için alternatif yöntemlere başvuran araştırmacıları, gazetecileri ve gözlemcileri korumalı.
- Bireyler, kendileri ve aileleri için gerekli kontrolleri sağladıklarından emin olmak için YouTube ve Google’daki veri ayarlarını güncellemeli.
Sonuç olarak, YouTube'un öneri algoritması, kullanıcı deneyimini zenginleştirmek için tasarlanmış olsa da bazen kullanıcıları zararlı içeriklerle karşı karşıya bırakabiliyor. Mozilla'nın yaptığı araştırma, bu algoritmanın potansiyel tehlikelerini ve etkilerini gözler önüne seriyor.
Hem platformlar hem de politikacılar için bu bulgular, dijital medya ortamını daha güvenli ve şeffaf hale getirmek için atılması gereken adımları belirliyor. Kullanıcılar olarak da, maruz kaldığımız içerikleri sorgulamak ve platform ayarlarımızı düzenli olarak gözden geçirmek, dijital medya ortamında daha bilinçli ve güvende olmamıza yardımcı olacaktır.
