İranlı Mahsa Amini’nin, başörtüsü kuralına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesinin ardından İran’da başlayan protestolar iki aydır devam ederken, yanlış bilgiler de yayılıyor.
Sosyal medyada paylaşılan bir görselin de Atatürk baskılı tişört giymiş İranlı bir kadını gösterdiği iddia edildi. Paylaşım kısa zamanda yoğun etkileşim aldı. Başka sosyal medya kullanıcıları ise görselin İzmir’de çekildiğini ve İzmirli bir kadını gösterdiğini iddia etti.
Fotoğraf İran'dan değil
İnternette tersine görsel arama ile araştırdığımızda, görselin farklı tarihlerde sosyal medyada Atatürk’e ait sözlerle yaygınlaştırıldığı görülüyor.
İddiada kullanılan fotoğraf PimEyes’ta aratıldığında ise, görseldeki kişinin yüzüyle eşleşen birçok farklı fotoğraf kareleri ortaya çıkıyor.
İddiada kullanılan görseldeki kadının yüzüyle görüntülerdeki kadının yüzü arasındaki büyük benzerlik dikkat çekiyor.
Bu fotoğraf karelerinin bulunduğu, Büyük Rus Ansiklopedisi isimli sitede, iddia görselinde bulunan kadının yöresel bir kıyafet giydiği başka bir fotoğrafına ulaşılabiliyor.
Fotoğrafın altında ise kaynak olarak Flickr gösterilmiş; fotoğrafı da Quinn Dombrowski’nin çektiği bilgisi paylaşılmış.
Görsel 2009 yılında düzenlenen Chicago Turkish Festival etkinliğinden
“Quinn Dombrowski” ve “Flickr” anahtar kelimeleriyle arama yaptığımızda, fotoğrafçının Flickr hesabına ulaşıyoruz. Sanatçının yayınladığı albümler arasında yer alan “Chicago Turkish Festival’09” incelendiğinde, iddiada kullanılan fotoğrafın orijinaline ulaşılabiliyor. 28 Mayıs 2009 tarihinde çekilen fotoğraf, sanatçı tarafından “Atatürk Tişörtü” notuyla paylaşılmış. Teyit'e ulaşan oyuncu Şebnem Azade Uzuner, görseldeki kişinin kendisi olduğunu ve fotoğrafın Chicago'dan olduğunu teyit etti.
PimEyes üzerinden Şebnem Azade Uzuner'in 2010 yılına ait bir fotoğrafı ile arama yapıldığında, yüzünün hem iddia fotoğrafı hem de 2009 Chicago Turkish Festival sırasında çekilmiş olan diğer fotoğraflarla eşleştiği görülebilir. Oyuncu Şebnem Azade Uzuner, son olarak TRT ekranlarında yayınlanan Seksenler dizisinde rol almıştı.
Sanatçı tarafından o gün çekilen diğer fotoğraflar incelendiğinde de etkinlik sırasında Türk kültürüne ait farklı dansların yöresel kıyafetlerle canlandırıldığı anlaşılıyor.
2009 yılında düzenlenen Chicago Turkish Festival ile ilgili arama yapıldığında, etkinliğin detaylarını paylaşan internet sitelerine ve o dönem izleyiciler tarafından çekilmiş diğer görüntülere ulaşılabiliyor. Etkinlikten kareler barındıran videoda, iddiada fotoğrafı kullanılan Şebnem Azade Uzuner'in o günkü performansı da izlenebiliyor.
Chicago Turkish Festival
Chicago’daki Türk birlikleri ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı’nın işbirliği ile organize edilen “Chicago Turkish Festival”, 2003 yılından beri düzenleniyor. Mottosu “Chicago Goes Turkish” olan etkinlikte her yıl Türk kültürünü ve tarihi tanıtacak etkinlikler yer alıyor.
