Amerika Birleşik Devletleri (ABD) yeni başkanı 5 Kasım 2024’te belli oldu. Donald Trump ve Kamala Harris’in başkan olmak için yarıştığı seçimlerde Donald Trump oyların yüzde 50’sini alarak başkan seçildi.
Seçimlerde, oy pusulasına Mansur Yavaş (Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı), Topuklu Efe Özlem (Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu), İmam Ali (Hz. Ali) gibi birçok ismin yazıldığı, yani bu isimlere oy kullanıldığı iddia edildi.
Oy pusulası görseli farklı isimlerle paylaşılmış
Oy pusulasıyla ilgili tersine görsel arama sonuçlarında aynı görselin üzerine farklı birçok isim yazıldığı görülüyor.
Google tersine görsel arama sonuçları.
Topuklu Efe Özlem, İmam Ali, Sofyan Amrabat, Mansur Yavaş, Brenden Jackson, Jadien Daniels ve Ricky Zhong gibi isimlerin yazıldığı oy pusulası paylaşımlarını görmek mümkün.
Hatta öyle ki akıma dönüşen bu paylaşımlarda kendi reklamlarını yapan kurumlar bile var.
Reklam yapan kurumların görüntüsü.
Tüm bu isimlerin dijital müdahalelerle oluşturulmuş olabileceğini gösteren ipuçlarını yakalamak mümkün.
Oy pusulasının ilk hali Reddit’te paylaşılmış
Peki bu görsellerin ilk kaynağına ulaşabiliyor muyuz? Gelin, bakalım.
Sosyal medyada bir akıma dönüşen oy pusulası görselini, 20 Ekim 2023’te ilk kez @CartiCulture adlı kullanıcı Reddit’te paylaşmış.
20 Ekim 2024’te yapılan ilk paylaşım.
Oy pusulasının bu ilk paylaşımında Amerikalı Rapçi Jordan Terrell Carter’in sahne adı olan “Playboi Carti” yazıyor. Söz konusu oy pusulasını, Carti’nin fan hesapları da paylaşmış.
Jordan Terrell Carter’in fan hesaplarında yapılan paylaşımlar.
“Playboi Carti” yazılı oy pusulasının görseli, viral görüntüleri yorumlayan Brandon Conner’in TikTok hesabında da yer alıyor.
Oy pusulasındaki kağıt kat izi tüm görsellerde aynı
İlk paylaşımda yazan “Playboi Carti” yazısı bir dijital müdahaleyle mi oluştu yoksa, gerçekten bir el yazısıyla mı pusulaya yazıldı, ilk bakışta belirlemek zor.
Ancak dijital müdahalelerin analiz edilebildiği Fotoforensics aracına göre, “Playboi Carti” yazısında herhangi bir dijital müdahale yok.
“Playboi Carti” yazılı oy pusulasının Fotoforensics analizi
Peki orijinal görselde yakalanabilecek başka ipucu var mı? Görselde Donald J. Trump ile JD Vance isimlerinin hemen üstünde kağıdın kat izinin olduğu görülüyor. Bu kat izi Mansur Yavaş, Topuklu Efe Özlem gibi isimlerin yazdığı tüm görsellerde de aynı.
Ayrıca ABD’deki seçimlerde eyaletlerde bulunan kongre üyeleri de seçildiği için eyaletlere özel oy pusulaları basılıyor. Reddit’teki paylaşıma gelen bir yorum, oy pusulasının Pensilvanya eyaletinden olabileceğini gösteriyor. Mansur Yavaş, Topuklu Efe Özlem gibi yazıların yer aldığı pusulalar da Pensilvanya pusulasıyla aynı.
“Playboi Carti” yazan oy pusulasındaki kırılma (solda), “Topuklu Efe Özlem” yazan oy pusulası (sağda).
Mansur Yavaş, İmam Ali gibi isimler dijital müdahale ile eklenmiş
Mansur Yavaş, İmam Ali, Topuklu Efe Özlem ve diğerleri…
Fotoforensics analizlerine göre bu oy pusulalarındaki isimler dijital müdahale yöntemiyle eklenmiş.
Fotoforensics analizleri: Mansur Yavaş (solda), Topuklu Efe Özlem (ortada), İmam Ali (sağda)
Yani ABD seçimlerinde oy pusulalarına yazıldığı iddia edilen bu isimlerin, tüm ipuçları bir araya geldiğinde bir dijital müdahalenin ürünü olduğu görülebiliyor.
Türkiye’de de farklı isimler yazılıyor
ABD’deki bu akım aslında Türkiye’deki kullanıcılar için hayli tanıdık. Türkiye’deki seçimlerde de oy pusulalarına farklı isimler yazılabiliyor. Özellikle futbolcuların isimlerinin görüldüğü pusulalarda, futbolculardan şarkıcılara kadar birçok isim için oy kullanıldı.
Türkiye’deki seçimlerde kullanılan farklı oylar .
