Teyitçilerin TikTok’ta ne işi var demeyin. TikTok artık sadece dans edilen, komik kliplerin paylaşıldığı bir eğlence platformu değil.
Haber alma pratiklerimiz hızla şekil değiştiriyor ve son zamanlarda haber üreticileriyle medya kuruluşlarının TikTok’ta daha aktif hale geldiğini görüyoruz.
Pew Research’ün bir araştırmasına göre Amerika Birleşik Devletleri’nde 30 yaş altındaki neredeyse her dört kişiden biri TikTok’u bir haber alma aracı olarak kullanıyor. Ofcom’un haber tüketimi araştırması ise TikTok’un Birleşik Krallık’ta en hızlı büyüyen haber alma aracı olduğunu ve 16-24 arası yaş arasındakiler için altıncı en önemli haber alma kaynağı olduğunu gösteriyor. Türkiye’de de durum farklı değil. 2023 Reuters Enstitüsü Dijital Haber Raporu da Türkiye’de TikTok’un çevrimiçi haber paylaşımında Telegram'ı geride bırakarak ilk altıya girdiğini gösteriyor.
Bilgi ve haber alma aracı olan TikTok, aynı zamanda yanlış bilginin de hızla yayıldığı bir platform. Yanlış bilgi içeren bir videonun yüz binlerce kez izlenmesi, komplo teorilerine odaklanan hesapların milyonlarca görüntüleme ve binlerce takipçi kazanması işten bile değil. NewsGuard’ın araştırmasına göre TikTok’ta bilgi arayan Z kuşağı mensupları, her beş aramadan birinde yanlış bilgiyle karşılaşıyor.
Hal böyleyken, teyitçilerin TikTok’a girmesi de kaçınılmaz oldu. Teyit, 2023’te TikTok’ta epey aktif bir yıl geçirdi. Gelin, 365 güne neler sığdırdığımıza birlikte göz atalım.
TikTok’ta ne amaçladık, bir yılda nereye vardık?
TikTok’ta içerik üreterek yanlış bilgi sorununa dair farkındalığı artırmayı, kullanıcıları teyitçilik pratikleriyle tanıştırmayı, eleştirel dijital okuryazarlık alanında güçlendirmeyi hedefledik. Bunu yaparken uyguladığımız en temel strateji, kullanıcı deneyimine yaklaşmak ve platformun ruhuna uygun içerikler üretmek oldu. Kullanıcılar gündelik hayatlarında nasıl içerikler tüketiyorsa, teyitçiliğe ve dijital medya okuryazarlığına ilişkin içerikleri de onlara benzer tarzda iletebilmeyi kendimize bir hedef olarak koyduk.
2023’te TikTok’ta 157 içerik üreterek yaklaşık 12 milyon erişim, 160 bin etkileşim elde ettik. Teyit’in takipçi sayısı 14 bin kişiye ulaştı. Elbette TikTok’ta yaptıklarımız sadece sosyal medya metrikleriyle sınırlı değildi.
“Komik” ve “ciddi” Teyit’i harmanladık
Kabul ediyoruz, Teyit internet sitesinde biraz ciddi. Yaptığımız işin doğası böyle: Siyaset, ekonomi, eğitim, sağlık, savaş gibi ciddi konuları ele alıp kanıtlarla işin doğrusunu anlatıyoruz. Halihazırda 2023’ün herkes için zor ve yoğun bir yıl olduğunu söylersek yanlış olmaz. 6 Şubat Depremleri, Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Seçimleri ile yanıbaşımızda süregelen savaşlar hepimizin gündemindeydi.
İtiraf etmek gerekirse, krizlerle dolu bir gündem içerisinde TikTok’ta içerik üretmek kolay değildi. Çünkü TikTok’ta yanlış bilgiyle mücadele ederken, geleneksel dilimizden bir nebze olsun uzaklaşmayı ve platformun ruhuna uygun içerikler üretmeyi amaçlıyorduk.
Nitekim öyle de oldu. Gündem el verdikçe yeri geldi dans ettik, yeri geldi komik filtreler kullandık, bazen de yüzlerce kelimeden oluşan analizlerimizi birkaç saniyelik bir akımlarla anlattık. TikTok, Teyit’in arkasında “bir adminden fazlası” olduğunu en iyi gösterebileceğimiz yerlerden biri oldu.
Hatta bazen basit deneyler bile yaptık. Mesela TikTok’ta çok yaygın olan altın bir yüzük ile demir eksikliği testi yapıldığı akıma biz de katıldık, elbette işin doğrusunu anlatarak. Önce ekipte her birimiz altın bir alyansı alnımıza sürdük. Kimimizde siyah leke çıktı, kimimizde çıkmadı. “Bu işte bir iş var” diyerek meselenin aslını araştırdık ve gördük ki siyah lekenin demir eksikliğiyle hiçbir ilgisi yok. Bu araştırmayı bir yazıya dönüştürdükten hemen sonra bir TikTok videosu çektik ve kullanıcı deneyimine dayalı içerik üretmenin önemini burada bir kez daha gördük.
Ama yeri geldiğinde “ciddi Teyit” profilimizi elden bırakmadan içerik üretmenin en iyi yol olduğunu düşündük. Deprem, seçim gibi hayati konularda işimizi en iyi bildiğimiz şekilde yapmaya devam ettik. Sayfalarca devam eden analizlerimizi kısa, öz bir anlatımla yine platformun ruhuna uygun olarak, bu sefer biraz daha ciddi bir şekilde ürettik.
Nitekim TikTok’ta en yüksek erişimimizi 6 Şubat Depremleri döneminde yakaladık. Bu, aslında “eğlence platformu” olarak bilinen TikTok’ta da kriz zamanlarında doğru bilgiye ne kadar ihtiyaç olduğunu bize gösterdi.
Derken, seçim gündemi yavaş yavaş kendini hissettirmeye başladı. Seçim döneminde kullanıcıları nasıl oy kullanacakları gibi bilgiler sunarken seçim güvenliğine dair güçlendirmeye de çalıştık. Ne yaparsanız oyunuzun geçersiz sayılacağını anlattığımız video, 2.4 milyon izlenme sayısına erişerek bugüne kadar en çok izlenen TikTok içeriğimiz oldu. Burada da birçok kişinin TikTok’u bilgi alma platformu olarak kullandığına bir kez daha şahit olduk.
Bir noktada, biraz daha komik ve eğlenceli Teyit ile ciddi Teyit’i harmanlamaya çalıştığımızı söyleyebiliriz. Platformun ruhuna ve gündeme uyumlanmak da tam bu demek. Neticede yöntemler farklı olsa da amacımız hep baki: Platformda doğru bilgiyi yaygınlaştırmak.
TikTok’ta kullanıcıları eleştirel dijital okuryazarlık ve teyitçiler hakkında bilgi vermeye ve yanlış bilgiye karşı güçlenmeye devam ediyoruz. 2024, dünyada seçim yılı olarak anılmaya başladı bile. Türkiye de seçim maratonuna devam ederken daha çok kullanıcının ihtiyaç duyduğu doğru bilgileri onlara en yaratıcı yollarla iletmeyi sürdürüyoruz. Kullanıcıların TikTok’ta karşılaştığı yanlış bilgilere hızlı karşılık vermek için yeni yollar deniyor, videolarımızla TikTok’ta teyitçiliği daha yaygın hale getirmek için çalışıyoruz.
Bizi takip etmek isterseniz, işte TikTok profilimiz.
