İddiaya göre Facebook’un yeni algoritması, benzer yaklaşık 25 kişi seçiyor ve paylaşılan gönderiler yalnızca bu kişilerin ana sayfasında gösterilebiliyor. Bu engelin önüne geçmek için ise gönderilere yorum bırakılması öneriliyor.
Ancak iddia doğru değil. Facebook’un algoritması kişilerin aktivitelerine bağlı olarak çalışıyor ve tamamı açıklanmıyor. Gönderileri yalnız 25 kişinin gördüğü bilgisi ise yanlış.
İddia 2017 yılından beri dolaşımda
İddia Türkiye’de son zamanlarda yayılmaya başlamış olsa da, İngilizce versiyonu Aralık 2017’den beri ara ara paylaşılıyor. Sık sık tekrar gündeme gelmesi nedeniyle de çeşitli doğrulama platformları ve haber siteleri tarafından daha önce de yanlışlanmış.
Paylaşımların tekrar gündeme gelmesi ve yüksek etkileşim alması, Facebook’un da dikkatini çekmiş. Bunun üzerine iddiayı yanlışlayan bir blog yazısı da şirket tarafından yayınlanmış. Bu yazıda da iddiaların daha önce başka siteler tarafından kontrol edildiğine değiniliyor ve herhangi bir “engel” söz konusu olmadığı açıklanıyor.
Ayrıca iddia Facebook’un yegane amaçlarından birine ters düşüyor: Bağlantı kurmak. Facebook kişilerin kurduğu bağlantılar sayesinde yaygınlaştığı için, gönderi gösterimlerini kısıtlamak, şirket için rasyonel bir karar olmaz.
Facebook’un amacı “iyi zaman” geçirtmek
Facebook tarafından yapılan açıklamada, iddia yanlışlanırken platformun amacının kullanıcılara “iyi zaman geçirtmek” olduğu belirtiliyor. Bu yüzden kullanıcılara öncelikli olarak görmekten hoşlanacakları gönderiler gösteriliyor. Bu gönderiler yine kullanıcıların önceki aktivitelerine bağlı olarak belirleniyor. Yani sürekli aynı isimlerin paylaşımlarının görünmesi, kullanıcının sürekli o kişilerle etkileşim kurmasından kaynaklanıyor.
Facebook algoritmasını tam açıklamasa da, geçmiş aktiviteler, cihazlarınızdaki çerezler ve kullanım şekli, karşınıza çıkacak gönderilerin belirlenmesinde yardımcı oluyor. Uygulamayı kullanırken en iyi deneyimin yaşanması için, kişilerin karşısına ilgi alanları dahilinde paylaşımlar çıkarılıyor.
Nitekim Facebook açıklamada bir “engelleme” söz konusu olmadığına, ancak yorum, beğeni gibi yollarla etkileşimde olmanın kişilerin gönderilerinin görülmesini sağlayacağına işaret ediyor.
İddiayı ortaya atan kullacılardan birinin paylaştığı gönderi, 25'ten daha fazla kişiye ulaşmış.
İddiayı paylaşan kullanıcının profilini incelediğimizde, paylaşımlarında 25 kişiden daha fazlasının da etkileşimde bulunduğu görülebiliyor. Yani gönderileri sadece belirtilen sayıdaki kişilere ulaşarak kalmıyor. Ayrıca anasayfanızda aşağılara indiğinizde görebileceğiniz üzere, 25 kişiden daha fazla kişinin gönderileri zaman tünelinize yansıtılıyor. Yalnızca insanlar yeteri kadar aşağı inmedikleri için bunu fark etmeyebiliyor.
Facebook ve diğer sosyal platformların kullandıkları algoritmalar, kullanıcıların beğenilerine ve aktivitelerine göre çalıştığı için, yankı fanuslarına neden olmakla itham ediliyor. Yani beğendiğimiz ve ilgimizi çeken şeyler karşımıza daha çok çıkıyor; kendi düşüncelerimizin yankılarıyla karşılaşıyoruz. Sosyal medya platformları bu nedenle kişilerin peşin yargılarını pekiştirerek, demokrasi için gerekli çok sesli kamusal tartışma ortamını ortadan kaldırmakla suçlanıyor.
Sonuç olarak iddia yanlış. Facebook kullanıcılarının etkileşimini 25 kişiyle sınırlamıyor ve gönderileri diğer kişilere karşı engellemiyor. İddia yanlış bilginin en yaygın türlerinden biri olan uydurmaya örnek.
