Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğraf ile 1916 yılında Floransa’da bir kadının elektrikli scooter kullandığı iddia edildi. Paylaşımda “100 yıl eski bir teknolojiyi yeni bir teknolojiymiş gibi pazarlıyorlar. Tarih büyük bir yalandır” ifadelerine yer verildi.
Fotoğraf Floransa’da değil, Londra’da çekilmiş
Fotoğraf ile Google’da tersine görsel arama yaptığımızda, Smithsonian Mag’de yer alan bir yazıya ulaşıyoruz. Motorlu scooterların tarihinin anlatıldığı yazıda iddia görsel de kullanılmış. Görselin 1916 yılında, Londra’daki işine giden Leydi Florence Norman’ı olduğu belirtiliyor.
Smithsonian Mag’de yer alan fotoğraf.
İngiltere’de kadınların oy kullanabilmesi için mücadele eden Suffragette hareketine mensup olan Norman’ın Londra’da işe giderken Autoped isimli motorlu scooter kullandığı belirtiliyor.
Milletvekili ve gazeteci eşi Sir Henry Norman’ın doğum günü hediyesi olarak aldığı benzin ile çalışan Autoped’in İngiltere’ye gelen ilk motorlu scooterlardan biri olduğu tahmin ediliyor.
Smithsonian Mag’de yer alan fotoğrafın açıklamasında “Paul Thompson/FPG/Achive Photos” notu bulunuyor. Bu bilgiler üzerinden stok fotoğraf sitesi Getty Images’de fotoğrafın kaynağına ulaşıyoruz.
Getty Images’de yer alan fotoğraf.
Fotoğraf açıklamasında, Lady Norman’ın Londra’da denetlediği ofislere giderken eşinin hediyesi olan motorlu scooterı kullandığı ifade ediliyor. Böylece fotoğrafın iddia edildiği gibi Floransa’da değil, Londra’da çekildiğini doğrulamış oluyoruz.
Benzin ile çalışan Autoped’in 155 cc, dört zamanlı motoru bulunuyor
ABD'li Arthur Hugo Cecil Gibson çocukların kullandığı ahşap scooter modelinden yola çıkarak, 1915 yılında benzin ile çalışan Autoped’i tasarlıyor. Kimi kaynaklarda Autoped’in 1913 yılında tasarlandığı belirtilse de pantent başvurusunun 1916 yılında yapıldığı kayıtlarda yer alıyor.
Autoped’e ait 25 Temmuz 1916 tarihli yaptığı patent başvurusu.
Gibson patent başvurusunda, Autoped’in taşıyacağı yüke kıyasla hafif, küçük, kompakt, hızlı hareket eden ve nispeten ekonomik bir araç olduğunu belirtiyor.
30 kilometre/saat hıza ulaşan ve dolu depoyla 80 kilometre yol kat ettiği belirtilen aracın 155 cc dört zamanlı motoru bulunuyor.
National Museum of American History sitesindeki Autoped fotoğrafı.
Toplu taşımanın sınırlı olduğu ve zengin kesimin araba sahibi olabildiği bir dönemde, halk tarafından şehir içi ulaşımda pratik ve ekonomik bir alternatif olarak görülen motorlu scooter kurye, postacı ve polis memurları tarafında da tercih edilmiş.
ABD’de üretilen motorlu scooter Avrupa’ya ihraç edilmiş
1915'ten 1922'ye kadar New York, Long Island City'deki "Autoped Company" tarafından üretilen Autoped, Avrupa’ya geldiğinde büyük bir ilgiyle karşılanıyor. Autoped’in hem ABD’de hem de Avrupa’da ticari başarı elde ettiği biliniyor.
10 Ocak 1917 tarihli bir İngiliz gazetesinde Autoped’in Londra’da bulunan Hyde Park’ta tanıtımı duyuruluyor ve benzinli aracın çalışma prensibine dair de detaylar aktarılıyor.
Online Bicycle Museum.co.uk’da yer alan gazete haberi.
Online Bicycle Museum’da yer alan başka bir gazete haberinde Autoped’in gidonunun katlanması nedeniyle el taşınma ve park etme açısından avantajlı olduğu belirtiliyor.
Online Bicycle Museum.co.uk’da yer alan gazete haberi.
Alman firması Krupp'un tasarımı lisanslayıp üretmesiyle Autoped’in Avrupa üretimi başlıyor. Fransa’da ise 1918 yılında Autopède adıyla Larousse sözlüğüne giriyor.
Ancak 1940’larda uygun fiyatlı otomobillerin piyasaya sürülmesiyle Autoped’in popülaritesi azalıyor.
1990’lı yıllardan yeniden ortaya çıkan scooter, 2000’li yıllarda elektrikli versiyonlarının çıkması ve kullanım kolaylığı nedeniyle yaygınlaşmaya başladı. Günümüzde Türkiye’de ve dünyada pek çok şehirde scooter kiralama hizmeti mevcut.
