YouTube algoritması iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren videoları öne çıkarıyor

Bu içerik ilk kez Nieman Lab’da 16 Ocak 2020 tarihinde yayımlanmış ve Teyit tarafından çevrilmiştir.

Bir YouTube videosunda reklam çıktığı zaman videoyu üreten kişi genellikle reklam gelirinin yüzde 55’ini, YouTube ise yüzde 45’ini alır. Bu, içerik üreticilerinin çıkardıkları işlerin karşılığını vermek için tasarlanmış bir sistem.

Ancak videolar, örneğin iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içerdiği zaman, özünde daha fazla yanlış bilgi üretilmesini teşvik etmiş oluyor. Aynı zamanda, YouTube’a reklam veren markaların, reklamlarının nerede çıktığına dair bir fikirleri yok.

16 Ocak’ta yayımlanan bir raporda, kâr amacı gütmeyen sosyal aktivizm kuruluşu Avaaz, YouTube’un iklim değişikliği hakkında yanlış bilgi içeren videoları öne çıkarma derecesini hesapladı. Avaaz, 5 binden fazla video topladıktan sonra, “küresel ısınma” araması sonucunda çıkan ilgili önerilerdeki 100 videodan 16’sının yanlış bilgi içerdiğini ortaya koydu. Sonuçlar, “iklim değişikliği” arama terimiyle yapılan aramalarda biraz daha iyiydi (yüzde 9). Açık bir şekilde yanlış bilgi bulmayı hedefleyen “iklim manipülasyonu” aramalarında ise daha kötüydü (yüzde 21).

Yanlış bilgi içeren videoların, aynı arama terimleri sonucunda çıkan diğer videolardan göre daha fazla görüntülenmesi ve daha fazla beğenisi vardı (bu oran aramaya bağlı olarak ortalama yüzde 20 ve  yüzde 90).

Avaaz, araştırmasının sonucunda iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren videolarda reklamı çıkan 108 farklı marka tespit etti. İşin tuhaf yanı, bu reklamların beşte biri, “yeşil veya etik bir marka” olan ‘Greenpeace’ veya ‘World Wildlife Fund’ gibi kuruluşların reklamları. Bu ve diğer markaların birçoğu Avaaz’a, reklamlarının iklim değişikliğine dair yanlış bilgiler içeren videolarda çıktığından habersiz olduklarını söyledi.

Rapor, yanlış bilgi içeren bu videolardaki reklamlardan kazanılan miktara dair bilgi veya tahmine yer vermiyor. Ancak, BGBM’nin (Bin Gösterim Başına Maliyet) 8 Dolar olduğunu (2019’un 2. Çeyreği itibariyle YouTube medyanı) ve tüm videolarda para kazanılabildiğini varsayarsanız, Avaaz’ın hesapladığı 21.1 milyon görüntülenme, ortalama olarak YouTube’a 75 bin dolar, video üreticilerine de 92 bin dolar kazandırmış olabilir. Ancak bu, özellikle de yanlış bilgi içeren daha çok video önermekle karşılaştırıldığında görmezden gelinilebilecek bir meblağ değil. Ancak YouTube veya Google için yine de çok büyük bir rakam değil.

İlginizi Çekebilir:  YouTube algoritması komplo teorilerini öne çıkarıyor

YouTube’un video önerilerinin, insanların platformda izlediklerinin yüzde 70’ini oluşturduğu göz önüne alındığında, Avaaz, asıl suçlu olarak YouTube algoritmalarını gösteriyor. Raporda şöyle yazıyor: “Bir kişinin iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren, izlediği veya beğendiği her bir video, benzer içeriklerin o kişiye önerilmesine neden olur, böylece izleyici bir mezenformasyon balonuna hapsolur.”

YouTube bir yıl önce algoritmasını değiştirerek komplo teorisi veya yanlış bilgi içeren videoların önerilenler arasında çıkmasını azaltacağını söylemişti ve bireysel kanıtlar da bu yönde ufak gelişme olduğu yönünde. Ancak Ağustos 2019’da toplanan bu sonuçlar, hala kat edilmesi gereken bir mesafe olduğunu ortaya koyuyor.

Endişelenilmesi gereken asıl konu, YouTube’un 13-17 yaşlarındaki gençler arasında en çok kullanılan platformlardan biri olması ve gençlerin yanlış bilgilendirmeyi tespit etme konusunda pek de iyi olmaması. Stanford tarafından geçen yıl yapılan bir çalışma, “Öğrencilerin yüzde 96’sının, iklim değişikliği hakkındaki bir internet sitesi ile fosil yakıt şirketi arasındaki ilişkinin, internet sitesinin güvenilirliğini nasıl etkileyebileceğini düşünmediğini” ortaya koydu.

YouTube, geçmişte videoların altına bilgi kutucukları ekleyerek iklim değişikliği konusundaki yanlış bilgileri azaltmaya çalışmıştı. Ancak Avaaz, bu kutucukların genellikle iklim değişikliğiyle ilgili genel terimler hakkındaki Vikipedi makalelerine yönlendirdiğini ve videoların yanlış bilgi içerdiğini ifade etmediğini belirtiyor.

Popular Information isimli haber bülteni yazarı Judd Legum, bu raporun bulguları hakkında Google’la (YouTube’un ana firması) konuştu:

Popular Information’a yapılan açıklamada, Google, “öneri sisteminin, belirli görüşlere göre videoları veya kanalları filtreleyecek veya geri plana atacak şekilde tasarlanmadığını” söyledi. Şirket ayrıca “eşik içerik ve zararlı yanlış bilgi içeren videoların önerilere çıkmasını azaltmaya ve YouTube yetkililerin seslerini yükseltmelerine çok önem verdiğini” ekledi.

Google, iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren videoların “zararlı yanlış bilgi” olarak nitelendirildiğini, ancak Avaaz tarafından işaretlenen bazı videoların bu kapsamda olmadığını söyledi. Örneğin Google, Fox News’ten alınan ve iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren bir videonun, siyasi ve bilimsel bir konuya dair uygun, kamusal bir söylem olduğunu belirtti.

Avaaz’ın YouTube’a önerilerinden dördü şu şekilde:

  • İklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren videoları rahat bir şekilde öne çıkaran “algoritmasını arındırmak” — iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içerdiği tespit edilen videoları öneri algoritmasından kaldırmak ve bu videoları yayınlayan kişilerin para kazanmalarına engel olmak
  • Para kazanma politikalarında yanlış bilgilendirme konusuna yer vermek ve reklam verenlerin iklim değişikliğine dair yanlış bilgi içeren videolarda reklam göstermemesini sağlamak
  • Teyitçilerle çalışarak yanlış bilgi içeren videolarda doğrulama yapmalarına izin vermek. Ancak Avaaz, ifade özgürlüğü ile çelişeceğinden, videoları silmeyi tavsiye etmediğini de belirtiyor.
  • Yanlış bilgi içeren içeriklerin görüntülenme sayısı ve bunların kaçının algoritmayla ilgisi olduğuna dair verileri paylaşmak.

Kaynak

Nieman Lab, YouTube’s algorithm is pushing climate misinformation videos, and their creators are profiting from it, 16 Ocak 2020.

Çeviri: Can Başaçek

Kapak görseli: ideas.ted

Bir sahte içeriği gerçeğinden ayırt etmenin yollarına, teyitçi gibi düşünebilmeyi sağlayan yöntemlere, doğrulama araçlarına, fact-checking dünyasından haberlere ve güncel gelişmelere yer verdiğimiz #teyitpedia yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.

Kaynak

Nieman Lab, YouTube’s algorithm is pushing climate misinformation videos, and their creators are profiting from it, 16 Ocak 2020.

Çeviri: Can Başaçek

Kapak görseli: ideas.ted