shVZzHQryOA

Yanlış bilgi salgınına aşı olun!

Bilim insanları söylentilerin toplum içinde yayılmasının salgın hastalıklara benzediğine inanıyor. Müthiş bir hızla kulaktan kulağa dolaşan söylentilere karşı doğru bilgi ise sandığımızdan çok daha yavaş yol alıyor.

Bazen bir sohbet esnasında, bazen okuduğumuz bir haberde, bazen izlediğimiz bir film ve okuduğumuz bir kitapta farkında olmasak da yanlış bilgiye maruz kalıyoruz. Yanlış bilgi, aldığımız kararlardan bir arada yaşama pratiğimize kadar pek çok şeyi olumsuz etkiliyor. 

İlaç şirketlerine ve kurumlara duyulan güvensizlik asparagas haberlerin kolayca yayılabileceği bir alan yarattı. 

Halk sağlığı ile ilgili gerçekler bu hızla çarpıtılmaya devam ederse, geri dönüşü olmayan sonuçlarla karşılaşabiliriz. Uzmanlar aşı karşıtı ailelerin sayısındaki artışın gelecekte binlerce çocuğun ölümüyle sonuçlanabileceğini belirtiyor. Tüm dünyada aşı karşıtlığına bağlı kızamık vakaları rekor seviyelere ulaşmaya devam ediyor.

Sizden, gazeteci Soner Yalçın’ın “Kara Kutu: Yüzleşme Vakti” isimli kitabıyla tekrar gündeme gelen tıp eğitimi, aşılar, antidepresanlar ve alternatif tıp hakkındaki iddiaları incelemek için destek istiyoruz. 

Fongogo’da süren destek kampanyasına şimdi katılın!

Çünkü; 

  • ‘‘Doğruyu tersinde ararken’’ gerçeğin eğilip bükülmediğinden emin olmak istiyoruz.
  • Sağlıkla ilgili kanıtlara dayanmayan her bilginin toplum sağlığı için tehdit oluşturduğuna inanıyoruz.
  • Bir kitap yazmak tarihe kayıt düşmekse, sağlık ile ilgili insanları doğrudan etkileyebilecek iddiaların yer aldığı bir kaydı incelemeyi, sorumluluk olarak görüyoruz.

Türkiye’nin gündemi ve siyaset her zaman odağımızda oldu. Ancak aşılar, ilaç endüstrisi, modern tıp ve tıp eğitimi ile ilgili ortaya atılan iddiaların, geleceğimizi etkileyecek kadar önemli ve ciddi bir mesele haline geldiğine inanıyoruz. Bu iddiaların yoğun gündem içinde görmezden gelinmesi sorunu derinleştirebilir. 

Halk sağlığını ilgilendiren iddiaların peşine düşecek özel bir yayın yapmamız gerekiyor!

Her zaman yaptığımız gibi ikiden fazla kaynak tarafından doğrulanan bilgileri aktaracağız. İddiaları incelerken tüm tarafların söylediklerini dikkate alacak, eleştirel yaklaşacak ve yalnızca herkesin erişebileceği açık kanıtlara dayanarak içerik üreteceğiz. 

Hangi iddiaların üzerinde çalışıyoruz?

  1. Tıp eğitim müfredatı, Türkiye’de tıp eğitiminin tarihi ve gelişimi, tıp eğitimi ile ilgili iddialar.
  2. Aşıların tarihi, ülkelerde uygulanan aşı politikaları, zorunlu aşılar ve aşı takvimleri, aşılar ile otizm bağlantısı, aşıların zararları ve yan etkileri ile ilgili iddialar.
  3. Modern tıp ile Rockefeller ve emperyalizm ilişkisi.
  4. Homeopati başta olmak üzere alternatif tıp yöntemleriyle ilgili iddialar.
  5. İlaç sektörü, antidepresanlar, kolesterol, diyabet, kalp ve damar hastalıkları ile ilgili iddialar.
  6. Halk sağlığı ile ilgili iddialarda başvurulan safsatalar ve komplo teorileri.

Ne zaman yayınlanacak?

24 Ocak 2020 tarihinde yaklaşık 40 gün sürecek bir e-posta bülteni dizisine başlayacağız. Bu çalışma için teyit.org içinde hazırlayacağımız özel bir sayfayı (mikrosite) yayınlamadan önce destekçilerimizden, hazırladığımız içeriklerle ilgili geribildirim toplayacağız. Böylece yayınımızı herkese açmadan önce son kez gözden geçirme fırsatı yakalayacak, destekçilerimizin de çalışmaya katkı sunabilmesini sağlayacağız.

1 Mart 2020 tarihinde hazırlayacağımız özel sayfayı yayınlayarak, tüm içerikleri kamuoyuyla paylaşacağız. Bu sayfanın yıllar boyunca internette çevrimiçi kalmasını sağlamak, aşılar ve modern tıp ile ilgili Google’da yapılan aramalarla ulaşılabilmesine imkan tanımak istiyoruz.

15 Mart 2020 tarihinden itibaren bir podcast (kapsül yayın) serisine başlayarak Apple Podcasts, Spotify, Google Podcasts ve Spreaker gibi platformlar üzerinden, hazırladığımız yayını daha kolay erişilebilir hale getirmek istiyoruz. 

Desteğinize neden ihtiyaç duyuyoruz? 

Teyit’in gazetecilik hisleri ve araştırma kapasitesi gelişmiş çalışkan bir ekibi var. Ancak bu çalışma için mevcut iş gücümüzü artırmak adına bağımsız araştırmacılarla da çalışmak zorundayız. Onlara ödemek istediğimiz telif ücretleri için talep ettiğimiz toplam destek miktarının yarısını ayırmak istiyoruz.

Yayınlayacağımız çalışmayı ne kadar insana ulaştırırsak, etkisinin o kadar yüksek olacağına inanıyoruz. Bu çalışmayı farklı yayın araçlarıyla duyurmak için talep ettiğimiz toplam destek miktarının kalanını yaygınlaştırma faaliyetlerine ayırmak istiyoruz: 

  • Çalışmamıza katkı sunmak isteyen destekçilerimiz için e-posta bültenleri hazırlayacağız. 
  • İnternette uzun süre kalabilmesini sağlamak için zaman zaman güncelleyeceğimiz bir mikrosite oluşturacağız. 
  • Dinleyerek öğrenmek isteyenler için bir podcast serisi yayınlayacağız. 
  • Yayınımızı yaygınlaştırmak için görsel materyaller üzerine çalışıyoruz. 
  • Sosyal medya platformlarının algoritmaları nedeniyle daha geniş kitlelere ulaşmakta güçlük yaşayabiliyoruz. Bu sorunu aşmak için bir miktar reklam bütçesi de ayırdık.

Biz kimiz?

Üç yıldır sosyal medya hesaplarında ortaya çıkan, oradan haber sitelerine bulaşan sahte haberlerle mücadele eden bağımsız, hevesli ve gerçeklerin gücüne inanan genç gazetecileriz. Yanlış bilginin önü alınması mümkün olmayan sonuçlara yol açmasını engellemek için internet kullanıcılarıyla birlikte yorulmaksızın çalışıyoruz.

Bugüne dek internette dolaşan bine yakın bilginin yanlış, sahte, çarpıtma ve manipülasyon olduğunu açık kanıtlara dayanarak ortaya koyduk. Bizi Twitter’da yarım milyon kişinin takip etmesi, her gün onlarca kullanıcının karşılaştığı bilginin doğruluğunu bize danışması şaşırtıcı değil. Çünkü hiçbir taraf gözetmeden, kimsenin çıkarı için hareket etmeden, sadece gerçeklere ulaşma arzusuyla hareket ettik.

Halk sağlığını tehdit eden ve dünyada olduğu kadar Türkiye’de de geri dönüşü olmayan sorunlara yol açma ihtimali olan iddialara yaklaşırken de aynı titizlikle hareket ediyoruz. Üzerinde çalıştığımız onlarca iddia için bilimsel kaynakları araştırıyoruz, uzmanlarla toplantılar yapıyor ve kanıtları topluyoruz. 

  • 2016’da yayına başladığımızda Türkiye kötü bir dönemden geçiyordu. Doğrulanması gereken pek çok iddia, görüntü ve video Twitter’dan televizyon kanallarına kadar yayılmış durumdaydı. Küçük bir ekiple, hızlı aksiyon alabilmek için neyi, nasıl incelediğimizi açık bir şekilde yayınladık ve bu ilkeleri hiç çiğnemedik. Yayın ilkelerimiz ve metodolojimize göz atın.
  • Bizi sıradan bir doğrulama organizasyonundan ayıran en önemli özellik, tarafsızlık ve şeffaflığımızı Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı’nın yönetim kuruluna ve bağımsız değerlendiricilere her sene kanıtlıyor olmamız. Altına imza attığımız İlkeler Kılavuzu’na ve sorumluluklarımıza buradan erişebilirsiniz.
  • Şu anda 13 kişiyiz! Teyit’te herkese refah içinde çalışabileceği bir ortamı sağlamak için elimizden geleni yapıyoruz. Finansal kaynaklarımızı patronun ya da ortakların cebine değil, sosyal etkimize yatırıyoruz. Çünkü kendimizi ilk günden beri kâr dağıtmayan bir sosyal girişim olarak tanımladık. Gelir elde ettiğimiz kaynakları asla saklamıyoruz. Hepsini açık şekilde burada görebilirsiniz.

Bir sahte içeriği gerçeğinden ayırt etmenin yollarına, teyitçi gibi düşünebilmeyi sağlayan yöntemlere, doğrulama araçlarına, fact-checking dünyasından haberlere ve güncel gelişmelere yer verdiğimiz #teyitpedia yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.