Wuhan’da Covid-19 tedavisi gören doktorların ten renginin değiştiği iddiası

İDDİA: Wuhan’da Covid-19’a yakalanan iki doktorun ten rengi tedaviden sonra değişti.

DOĞRU

Covid-19 salgını beraberinde birçok bilinmeyeni de getirdi. Her ne kadar koronavirüslerin kökeni hayli geçmişe dayansa da ailenin yeni ferdi SARS-CoV-2’nin insanlarda ne gibi etkileri olacağı, tedavisi ve nasıl bir seyirde gideceği kesin olarak bilinmiyor. Bu belirsizlik hali de virüsle ilgili çıkan haberlere daha fazla şüpheyle yaklaşılmasının temel noktalarından biri. Haber sitelerinde yayılan ve Teyit’e ihbar olarak gönderilen bir iddia da bu tablo nedeniyle fazlasıyla şüphe uyandırıyordu

Sosyal medyada da geniş yer bulan iddiada, Covid-19 hastası olan iki doktorun tedavi sonrasında ten renginin değiştiği öne sürülüyordu.

İddia doğru. Covid-19 tedavisi sonrası iyileşen iki doktorun ten rengi koyulaştı. Ancak bu koyulaşma geçici. Tedavi sonrasında doktorların ten renginin yeniden normale döndüğü anlaşılıyor. 

Doktorların ten rengindeki değişiklik geçici

İddiada yer alan bilgiler anahtar kelimelerle Çin’in arama motoru Baidu ve Weibo üzerinden aratıldığında 17 Nisan tarihinde üzerinden yapılmış bir paylaşıma erişilebiliyor. İsmi Yi Fan ve Hu Weifeng olduğu belirtilen iki doktora ilişkin haberlere de çeşitli sitelerden ulaşılabiliyor. İçeriklerde iki ismin tedavi gördüğü hastanenin doktorlarından birinin açıklaması da yer alıyor. Doktor normal şartlarda vücuttaki demirin karaciğerde depolandığını belirtirken, zarar görmüş bir karaciğerde bu fonksiyon yerine getirilemeyeceği için kanda demir oranının artacağını vurguluyor. Açıklamada ten rengindeki değişikliğin bu nedenle olduğu ve tedavi sonrası hastaların normale döneceği de ifade ediliyor. Doktorların sağlık durumu 18 Nisan tarihinde Beijing TV’de yayınlanan bir haberde de yer alıyor

Ancak haberler bununla sınırlı değil. Bu gelişmelerden birkaç gün sonra doktorların ten renginin yeniden normale döndüğü bilgisi paylaşıldı.

Doktorlardan Hu Weifeng’in durumuysa Nisan ayı sonu itibariyle yeniden kötüleşti ve beyin kanaması geçirdi. Haziran başındaysa hayatını kaybetti.

Durum neden yaşanmış olabilir?

Konuyu inceleyen France24 ekibi bu bilgiyi doğrularken, Paris’te görevli bir doktor olan An Chuc’un görüşlerine de yer vermiş. Chuc, görüntülerden hastaların karaciğerindeki bozukluk nedeniyle ten renginin değiştiğinin anlaşıldığını ve sarılığın da benzer bir dinamiğe sahip olduğunu vurgularken, viral enfeksiyonlarda bu gibi durumların gözlemlenebileceğini ifade ediyor. 

Lancet’da yayınlanan bir makalede de Covid-19’un karaciğerlerde fonksiyon bozukluğuna neden olabileceği belirtilmişti. Nitekim bu konuda araştırma yapıldığında bazı viral enfeksiyonların ve karaciğer bozukluklarının ten renginde değişikliğe neden olabileceği biliniyor. Cochrane’de yer alan bir meta analizin genel bilgiler bölümünde karaciğer bozukluğu nedeniyle olan demir birikimi sonucu ten renginde değişim yaşandığı ifadeleri yer alıyor

Hatta ten rengi değişiklikleri nedenleri arasında farklı ilaçlar da mevcut. Sıtma ve bazı antiinflamatuar ilaçların da olası etkileri incelendiğinde benzer tabloya ulaşmak mümkün. Çin’de ve dünyanın farklı yerlerinde Covid-19’la mücadelede de sıtma ilaçlarının kullanıldığı da bilinen bir durum. Doktorların da açıklamaları göz önüne alındığında bu geçici değişikliğe ilaçlar da neden olmuş olabilir.

Konu Türkiye’de de geniş yankı buldu ve bilim kurulu üyesi Dr. Hasan Tezer’e de soruldu. Tezer, kişilerin karaciğer fonksiyonu etkilendiği için safra birikimine bağlı cilt renklerinde değişiklik olmuş olabilir görüşünü paylaştı.

Sonuç olarak Çin’de tedavi gören iki doktorun ten renginin değiştiği iddiası doğru. 

SON GÜNCELLEME:

  • Hu Weifeng’in hayatını kaybettiği bilgisi eklendi. (9 Temmuz 2020/13.00)

Kaynaklar

Baidu, Dr. Li Wenliang ’s colleague was pulled back from the death line: nothing was scarred, 20 Nisan 2020

Baidu, After the "rebirth", the doctors in Wuhan changed their faces and turned their faces black!, 20 Nisan 2020

China BeijingTV Entertainment Challenge’ın paylaştığı Youtube videosu, 18 Nisan 2020

Healthline, What You Should Know About Hyperpigmentation

NTV, Bilim Kurulu Üyesi Tezer: Safra birikimine bağlı ciltte renk değişimi olabilir, 22 Nisan 2020

China-Japan Friendship Hospital internet sayfası, Doctor Introduction

American Cancer Society, Skin Color Changes

Amaral, A.C.V. ve diğerleri, Diffuse cutaneous melanosis: rare complication of metastatic melanoma, Eylül-Ekim 2017

Oruç, Z. ve diğerleri, A metastatic malign melanoma case with diffuse cutaneous melanosis, Ağustos-Aralık 2016

Maj, J. ve diğerleri, Diffuse melanosis cutis related to dermal micrometastases as the first clinical symptom of distant metastatic malignant melanoma, Nisan 2017

Rosa M. ve diğerleri, Drug-Induced Hyperpigmentation: Review and Case Series

Department of Dermatology-Phlebology, University Hospital of Montpellier, Drug-induced skin pigmentation. Epidemiology, diagnosis and treatment, 2001

DermNet NZ, Drug-induced hyperpigmentation, 2004

Skare T.ve diğerleri, Antimalarial cutaneous side effects: a study in 209 users, 30 Mart 2011

National Public Radio (NPR), FDA OKs Addition To Stockpile Of Malaria Drugs For COVID-19, 30 Mart 2020

Türk Dermatoloji Dergisi, Hidroksiklorokinin Neden Olduğu Deri Pigmentasyonu, 2015

France24, Did these Chinese doctors' skin turn black after getting Covid-19? There's more to this story…, 24 Nisan 2020

Gnews, Shocking picture of CCP virus survivors in China: darkened skin, 20 Nisan 2020

The Lancet, Liver injury in COVID-19: management and challenges, 4 Mart 2020

Pubmed, Interventions for Hereditary Haemochromatosis: An Attempted Network Meta-Analysis

BBC Türkçe, Backlash in China after front-line doctor dies, 3 Haziran 2020

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Baidu, Dr. Li Wenliang ’s colleague was pulled back from the death line: nothing was scarred, 20 Nisan 2020

Baidu, After the "rebirth", the doctors in Wuhan changed their faces and turned their faces black!, 20 Nisan 2020

China BeijingTV Entertainment Challenge’ın paylaştığı Youtube videosu, 18 Nisan 2020

Healthline, What You Should Know About Hyperpigmentation

NTV, Bilim Kurulu Üyesi Tezer: Safra birikimine bağlı ciltte renk değişimi olabilir, 22 Nisan 2020

China-Japan Friendship Hospital internet sayfası, Doctor Introduction

American Cancer Society, Skin Color Changes

Amaral, A.C.V. ve diğerleri, Diffuse cutaneous melanosis: rare complication of metastatic melanoma, Eylül-Ekim 2017

Oruç, Z. ve diğerleri, A metastatic malign melanoma case with diffuse cutaneous melanosis, Ağustos-Aralık 2016

Maj, J. ve diğerleri, Diffuse melanosis cutis related to dermal micrometastases as the first clinical symptom of distant metastatic malignant melanoma, Nisan 2017

Rosa M. ve diğerleri, Drug-Induced Hyperpigmentation: Review and Case Series

Department of Dermatology-Phlebology, University Hospital of Montpellier, Drug-induced skin pigmentation. Epidemiology, diagnosis and treatment, 2001

DermNet NZ, Drug-induced hyperpigmentation, 2004

Skare T.ve diğerleri, Antimalarial cutaneous side effects: a study in 209 users, 30 Mart 2011

National Public Radio (NPR), FDA OKs Addition To Stockpile Of Malaria Drugs For COVID-19, 30 Mart 2020

Türk Dermatoloji Dergisi, Hidroksiklorokinin Neden Olduğu Deri Pigmentasyonu, 2015

France24, Did these Chinese doctors' skin turn black after getting Covid-19? There's more to this story…, 24 Nisan 2020

Gnews, Shocking picture of CCP virus survivors in China: darkened skin, 20 Nisan 2020

The Lancet, Liver injury in COVID-19: management and challenges, 4 Mart 2020

Pubmed, Interventions for Hereditary Haemochromatosis: An Attempted Network Meta-Analysis

BBC Türkçe, Backlash in China after front-line doctor dies, 3 Haziran 2020