Videonun tabaktan fırlayan tavuğu gösterdiği iddiası

İDDİA: Video tabaktan bir anda fırlayan tavuk göğsünü gösteriyor. 

KARMA

Facebook’ta 笑一笑没烦恼 (Laugh-No Worries) isimli bir hesaptan 14 Haziran 2019’da paylaşılan ve ölü olduğu halde hareket eden bir tavuğu gösterdiği iddia edilen video şu ana kadar yaklaşık 6 milyon kişi tarafından izlendi ve 88 bin 400’ün üzerinde paylaşım aldı. 

Aynı video, 25 Temmuz 2019’da TELE1 isimli internet sitesinde de “Tabaktan bir anda fırladı! ‘Zombi’ tavuk göğsü” başlığı ile yayınlandı

Ancak videonun zombi bir tavuğu gösterdiği iddiası doğru değil. Aynı video bir YouTube kanalından da paylaşılmış. Videoya Çince atılan başlığın Türkçe anlamının “Kurbağa Kaçış Rekoru” olduğu anlaşılıyor. Aynı zamanda söz konusu videoya yapılan yorumlarda da yere düşenin bir tavuk değil kurbağa olduğu ve paylaşımı yapan hesabın bunu başlıkta yazdığı, ancak Çince olduğu için anlaşılamama ihtimali olduğu söylenmiş. 

Wiktionary sayfasına bakıldığında Çincede besin olarak tüketilen kurbağalara tavuklara olan tat benzerliklerinden dolayı çiftlik tavuğu (farm chicken) denildiği görülebiliyor. Video paylaşılırken ortaya çıkan çeviri hatasının sebebi bu benzerlik olabilir. 

Bunun yanı sıra, Hong Kong News adlı bir haber sitesi de paylaşılan video ile ilgili yayınladıkları yazıda bu videoda görülen hayvanın bir tavuk değil kurbağa olduğunu, henüz yeni öldüğü için hala hareket edebildiğini belirtmiş. 

Kurbağalar kafası kesilince de bir süre hareket edebiliyor

HaberTürk’te 16 Şubat 2016’da paylaşılan bir videoda, kurbağaların bacaklarına tuz döküldüğünde canlı olmamalarına rağmen hareket ettikleri görülebiliyor. Bunun sebebi ise henüz çok yeni ölmüş olmalarına rağmen hayvanların kaslarındaki kasılmaların devam ediyor olması. Videoda görüldüğü gibi, kafası olmayan kurbağanın bacakları hareket edebiliyor. Kas hücrelerindeki enerjiyi taşıyan ATP, ölüm gerçekleştikten hemen sonra tükenmiyor. ABD’de yayın yapan doğrulama sitesi Snopes’in konu ile ilgili yayımladığı yazı da bu bilgileri doğrular nitelikte.  

28 Temmuz 2011’de Scientific American Blog’da üzerine tuz dökülen yeni ölmüş kurbağaların bacaklarını henüz ölmeyen nöronların enerji iletimi sayesinde hareket ettirebildiklerine dair bir yazı yayımlanmış. 

Kurbağa bacaklarındaki kaslara sodyum bileşenleri eklenilerek gerçekleşen hareketlenmeyi gözlemleyen birçok makaleye de ulaşmak mümkün. Örneğin 1975 tarihli bir bilimsel çalışmada dantrolen sodyumun kurbağalarda benzer bir etki yaptığı anlatılmış. 1981 tarihli başka bir çalışmada ise sodyum bileşenlerinin kas hücrelerine etkisi aktarılmış. Ayrıca Google Scholar üzerinden benzer bir konu üzerinde araştırma yapılan 1886 tarihli bir makaleye bile erişilebiliyor. 

Sonuç olarak, paylaşılan videoda ölü bir canlının hareket ettiği doğru fakat o canlı bir tavuk değil kurbağa ve kurbağaların öldükten sonra vücutlarında kalan ATP’ler sayesinde hareket edebildikleri biliniyor. 

Kaynaklar

Haberturk.com, Kurbağa bacağına tuz dökülürse videosu, 16 Şubat 2016

Snopes, Zombi Tavuk yazısı, 26 Temmuz 2019

Scientific American Blog, Instant Zombi yazısı, 28 Temmuz 2011

Hong Kong News, Zombi Tavuk yazısı, 18 Haziran 2019

Wiktionary, Farm Chicken, 19 Mayıs 2017

J-Stage, 1975 tarihli makale

 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Haberturk.com, Kurbağa bacağına tuz dökülürse videosu, 16 Şubat 2016

Snopes, Zombi Tavuk yazısı, 26 Temmuz 2019

Scientific American Blog, Instant Zombi yazısı, 28 Temmuz 2011

Hong Kong News, Zombi Tavuk yazısı, 18 Haziran 2019

Wiktionary, Farm Chicken, 19 Mayıs 2017

J-Stage, 1975 tarihli makale