Videonun Filistin’den olduğu iddiası

İDDİA: Video, İsrail’in Filistin’e uyguladığı çeşitli ambargoların ardından açlığa terk edilen Filistinlilerin balık yağmuruyla karşılaştığını gösteriyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e ihbar olarak gelen bir videonun, İsrail’in Filistin’e uyguladığı ambargoların ardından açlığa terk edilen Filistinlilerin balık yağmuruyla karşılaştığını gösterdiği iddia edildi. 24 Kasım 2019’da Twitter’da paylaşılan video, şimdiye kadar yaklaşık 900 kez retweet edildi ve 3 bin 400 beğeni aldı. Video Facebook’ta da aynı iddiayla yayıldı ve yaklaşık 4 bin kez paylaşıldı.

Ancak iddia yanlış. Video, Mayıs 2018’de gerçekleşen Mekunu kasırgası sebebiyle Yemen’de kıyıya vuran balıkları gösteriyor.

Görüntüler Yemen’den

Videodaki görüntüler, tersine görsel arama tekniği ile aratıldığında karşımıza bir Elwatan News haberi çıkıyor. Haber Mayıs 2018’de Mekunu adlı bir kasırga meydana geldiğini ve balıkların Yemen kıyılarına vurduğunu anlatıyor. Haberde kullanılan video görüntüler de, iddiada yer alan video görüntüleriyle örtüşüyor.

Mekunu kasırgası bilgisinden yola çıkarak Arapça anahtar kelimelerle arama yapıldığında ise, Arabistan basınında yer almış diğer ilgili haberlere ulaşılabiliyor. Örneğin Sputnik Arabistan’da şiddetli kasırga sonucu, Yemen kıyılarına tonlarca balık vurduğu hakkında bir haber mevcut. 

Ayrıca kasırga haberi, Milliyet ve Yeni Şafak gibi haber sitelerinde de aynı video görüntüleriyle yer almış. Amerika Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi de 25 Mayıs 2018’de Yemen’de meydana gelen Mekunu kasırganın uydu görüntüsünü paylaşmış. 

İddia Endonezya’da da yayılmıştı

Görüntüler Endonezya’da da İsrail’in Gazzelilerin denizde balık avlamasını yasakladığı, sonrasındaysa denizlerin balıklarla olduğu iddiasıyla dolaşıma girmişti. Endonezya merkezli bir doğrulama platformu olan Liputan 6 – Cek Fakta, görüntülerin Yemen’deki kasırgadan olduğunu ortaya çıkarmıştı. 

Sonuç olarak videonun Filistin’de çekildiği iddiası doğru değil. Video, Mayıs 2018’de gerçekleşen Mekunu Kasırgası sonucu Yemen’de kıyıya vuran balıkları gösteriyor. İddia hatalı bilginin en yaygın yedi türünden ‘‘hatalı ilişkilendirme’’ye örnek verilebilir. 

Kaynaklar

Sputnik Arabistan, Mekunu kasırgası hakkında haber, 25 Mayıs 2018

Elwatan News, Mekunu kasırgası hakkında haber, 25 Mayıs 2018

Amerika Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, Mekunu kasırgası, 24 Mayıs 2018

Yeni Şafak, Mekunu kasırgası hakkında haber, 26 Mayıs 2018

Milliyet, Mekunu kasırgası hakkında haber, 11 Eylül 2019

Liputan 6 Cek Fakta, Endonezya'daki doğrulama haberi, 27 Eylül 2019

Kaynaklar

Sputnik Arabistan, Mekunu kasırgası hakkında haber, 25 Mayıs 2018

Elwatan News, Mekunu kasırgası hakkında haber, 25 Mayıs 2018

Amerika Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi, Mekunu kasırgası, 24 Mayıs 2018

Yeni Şafak, Mekunu kasırgası hakkında haber, 26 Mayıs 2018

Milliyet, Mekunu kasırgası hakkında haber, 11 Eylül 2019

Liputan 6 Cek Fakta, Endonezya'daki doğrulama haberi, 27 Eylül 2019