Videonun Afrika’daki Pakistanlı mültecilere uygulanan şiddeti gösterdiği iddiası

İDDİA / Video: Afrika’daki Pakistanlı mültecilere uygulanan şiddet.  

YANLIŞ

DİKKAT: Hassas görüntüler içerir.

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir videoda Afrika’da Pakistanlı mültecilere şiddet uygulandığı iddia edildi.

Facebook’ta Karasu isimli hesap tarafından 24 Temmuz 2013’te “İnsan olmak! Çocuklarınız izlemesin. Afrika’daki Pakistanlı göçmenlere yapılanlar” ifadeleri ile paylaşılan video şimdiye kadar 5 bin defa paylaşıldı ve yaklaşık 450 beğeni aldı.

Paylaşılan videoda, iki kadın ve bir erkeğin çevredekiler tarafından darp edildiği ve daha sonrasında diri diri ateşe atıldıkları görülüyor.

Ancak videonun Afrika’daki Pakistanlı mültecilere uygulanan şiddeti gösterdiği iddiası doğru değil. Video, 2009 yılında Kenya’nın Kisii kentinde cadı oldukları gerekçesiyle beş kişinin bölge halkı tarafından gördüğü şiddeti gösteriyor.

Video, Kenya’da cadı oldukları gerekçesiyle öldürülen beş kişiyi gösteriyor

Kenya’da yayımlanan The Standart gazetesi 28 Şubat 2009’daki haberinde Kisii bölgesinde, bölge halkının büyücü olduklarını düşündükleri ve bölgede yaşayan bir çocuğa büyü yaptıkları iddiası ile dördü kadın beş kişiye saldırdıkları bilgisine yer verdi. 20 Mart 2009’da Kenya ile ilgili haberler paylaşan bir blog da aynı olayı aktardı. Yine Mart 2009’da Müslüman ülkelerde yaşayan kadınların haklarını savunan uluslararası dayanışma topluluğu “Women Living Under Muslim Laws” söz konusu olayla ilgili bilgilere, görgü tanıkları ve polisin ifadelerine yer verdi. Topluluğun açıklamasında yer alan videonun iddiaya konu olan videonun aynısı olduğu görülüyor.

Söz konusu açıklamada beş kişinin büyücü oldukları iddiası ile bölge halkı tarafından linç edilip yakıldıkları bilgisine yer verilmiş ve beş kişiden dördünün kadın olmaları sebebiyle Afrika’da büyücülükle uğraştıkları iddia edilen ve genellikle yaşlı kadınlara yönelen bu şiddeti önlemek için yapılabilecekler sıralanmış.

Aynı tarihlerde İspanyol bir haber sitesinin iddiaya konu video hakkında yaptığı habere de ulaşmak mümkün. Bu haberde de olayın Kisii’ye bağlı Nyamataro isimli küçük bir köyde yaşandığı bilgisi yer alıyor.

BBC muhabiri olaya tanık olmuş

Kenya’daki söz konusu olaya yer veren BBC’nin haberinde ise olaya tanık olan BBC muhabiri Odhiambo Joseph, büyücülük yaptıkları gerekçesiyle linç edilen beş kadın ve bir erkeğin ateşe verilişini kendi gözleriyle izlerken dehşete düştüğünü ve kendisiyle konuşan köy sakinlerinin, Kisii’de bu tarz görüntülerin sık sık yaşandığını söylüyor. Ayrıca Kenya’da topraklarına el konulmak istenen özellikle yaşlıların genç akrabaları tarafından benzer suçlamalarla korkutulduklarını belirtiyor. Benzer birçok olay, BBC’nin belgeseli African Perspective’den izlenebilir.

Olay sırasında ölen kadınlardan birinin gelini Nany Nyaboke.

The Economist’in 18 Haziran 2009 tarihli bir yazısında bölgedeki gençlerin işsizlik nedeniyle mafyanın müdahalesi ile gerçekleştirdikleri linç girişimlerinin bir rutin haline geldiği belirtiliyor. Quartz’ın analizine göre ise söz konusu olayların yaşanmasının bir sebebi de Afrika’daki iklim değişikliği sonucu verimli toprakların azalmasıyla bölgede güç sahibi mafya benzeri yapılanmaların toprak sahibi yaşlıların topraklarını ele geçirmek istemeleri.

Kisii bölgesinde özellikle yaşlılar tarafından gerçekleştirilen “büyücülük pratikleri” hakkında Kenyalı YouTube kanalı The Podium’un 2016’da çekmiş olduğu bir belgesele de ulaşmak mümkün.

Kenya’da ve Afrika’nın diğer ülkelerinde gözlenen benzer vakalar, Uluslararası Af Örgütü’nün yıllık raporlarından takip edilebiliyor. Af Örgütü, 1997 tarihli “Kenya İçin Bir İnsan Hakları Manifestosu” başlıklı raporunda Kenya devletine, halkın bu tip yasadışı faaliyetlerine yönelik devletin sorumluluğunu hatırlatıyor.

Afrika’nın birçok ülkesinde benzer olaylara rastlamak mümkün

Afrika’nın bir diğer ülkesi Nijerya’da cadı olduğu gerekçesiyle sokağa atılan bir çocuğun Afrikalı çocukların eğitimi ve gelişimiyle ilgilenen bir yardım kuruluşu çalışanının durumu fark etmesiyle kurtarıldığı haberi, söz konusu olayların yaygın bir biçimde görüldüğünün kanıtı niteliğinde.

Ayrıca Africa News’un 1 Ağustos 2017’deki bir haberine göre ise Tanzanya’da sadece 2017’de Ocak-Temmuz ayları arasında 479 kişi cadı oldukları gerekçesiyle öldürülmüş.

İddiaya konu olayla ilgili Hürriyet’in 29 Temmuz 2013’te “2009’da Kenya’da yaşanan bu vahşet hiç unutulmadı” başlığı ile paylaşılan haberine de ulaşmak mümkün.

Kaynaklar

The Standart, Kenya basınında çıkan haber, 28 Şubat 2009

Kenya Stockholm, Olayla ilgili bir blog yazısı, 20 Mart 2009

Women Living Under Muslim Laws, Ölen kadınlarla ilgili uluslararası topluluğun açıklaması, 25 Mart 2009

LiveLeak, İspanyol haber sitesi ve uluslararası topluluğun yazılarındaki video, 12 Mart 2009

Elnarcotube, İspanyol haber sitesinin söz konusu videoyla ilgili haberi, Mart 2009

BBC, Görgü tanığı muhabirin haberi, 26 Haziran 2009

BBC, African Perspective belgeseli, 28 Aralık 1990

YouTube, WITCHCRAFT IN KENYA, KISII, OBOROGI belgeseli, 23 Eylül 2016

The Economist, Afrika’daki linç girişimleri ile ilgili yazı, 18 Haziran 2009

Quartz, Konu ile ilgili analiz, 30 Mart 2017

Uluslararası Af Örgütü, 2010 Yıllık Raporu

Uluslararası Af Örgütü, Kenya ile ilgili hazırlanmış rapor, 30 Nisan 1997

YouTube, Al Jazeera’nin Nijerya’daki çocuk hakkında hazırladığı video, 19 Şubat 2016

Africa News, Tanzanya’da yaşanan olaylarla ilgili haber, 1 Ağustos 2017

Hürriyet TV, 2013’te söz konusu olayla ilgili yayınlanan video, 29 Temmuz 2013

 

Kaynaklar

The Standart, Kenya basınında çıkan haber, 28 Şubat 2009

Kenya Stockholm, Olayla ilgili bir blog yazısı, 20 Mart 2009

Women Living Under Muslim Laws, Ölen kadınlarla ilgili uluslararası topluluğun açıklaması, 25 Mart 2009

LiveLeak, İspanyol haber sitesi ve uluslararası topluluğun yazılarındaki video, 12 Mart 2009

Elnarcotube, İspanyol haber sitesinin söz konusu videoyla ilgili haberi, Mart 2009

BBC, Görgü tanığı muhabirin haberi, 26 Haziran 2009

BBC, African Perspective belgeseli, 28 Aralık 1990

YouTube, WITCHCRAFT IN KENYA, KISII, OBOROGI belgeseli, 23 Eylül 2016

The Economist, Afrika’daki linç girişimleri ile ilgili yazı, 18 Haziran 2009

Quartz, Konu ile ilgili analiz, 30 Mart 2017

Uluslararası Af Örgütü, 2010 Yıllık Raporu

Uluslararası Af Örgütü, Kenya ile ilgili hazırlanmış rapor, 30 Nisan 1997

YouTube, Al Jazeera’nin Nijerya’daki çocuk hakkında hazırladığı video, 19 Şubat 2016

Africa News, Tanzanya’da yaşanan olaylarla ilgili haber, 1 Ağustos 2017

Hürriyet TV, 2013’te söz konusu olayla ilgili yayınlanan video, 29 Temmuz 2013