Videonun 11 Haziran 2020’de Ankara’da kaydedildiği iddiası

İDDİA: Video 11 Haziran 2020’de Ankara’daki yoğun yağış sırasında kaydedildi. 

YANLIŞ

Sosyal medyada hızla yayılan ve Teyit’e de ihbar olarak gelen bir iddiaya göre, video 11 Haziran 2020’de Ankara’da yaşanan şiddetli yağış ve gök gürültüsü sırasında çekildi. Videoda şiddetli bir şimşek görülürken etraftaki insanların çığlıkları ve gök gürültüsü duyuluyor. Farklı sosyal medya kullanıcılarının yanında, Cumhuriyet de iddiaya yer verenler arasında. 

Ancak görüntüler Ankara’da kaydedilmediği gibi gerçek de değil. Video daha önce benzer içerikler üreten bir kullanıcı tarafından TikTok’ta paylaşılmış. 

Daha önce de paylaşılmış

Videodan bir kesiti tersine görsel arama yöntemiyle aradığımızda, aynı videonun daha önce 6 Nisan’da Rusya’da, 18 Nisan’da Çin’de, 29 Nisan’da da Türkmenistan’da yaşananları gösterdiği iddiasıyla paylaşıldığını görüyoruz. Yani videonun 11 Haziran’da Ankara’da çekilmediğini söylemek mümkün. 

Video gerçek değil

Çin’i gösterdiği iddia edilen videonun sol üst köşesinde @khangleoppa isimli bir TikTok bir kullanıcısı adı görülüyor. Hesabı incelediğimizde iddia konusu videonun 3 Nisan 2020’de paylaşıldığı görülüyor. Kullanıcının paylaştığı diğer videolar kontrol edildiğinde, iddia konusu videoda duyulan çığlık seslerinin aynısının diğer videolarda da kullanıldığını tespit edebiliyoruz. Kullanıcı, TikTok profilinde, videolarda kullandığı ses efektinin ait olduğu orijinal videoyu da paylaşmış.

Aynı şekilde paylaşımlar arasında iddia videosunda bulutların arasında görülen ejderha görsel efektinin kullanıldığı, 23 Mayıs tarihli, başka bir video da görebiliyoruz

3 Nisan 2020 tarihli video (sol), 23 Mayıs 2020 tarihli video (sağ) 

Ankara’da, 11 Haziran 2020’de, yaşanan şiddetli yağış ve fırtına bazı ilçelerde sele neden oldu. Özellikle Keçiören ve Yenimahalle ilçelerinde etkili olan sağanak nedeniyle, bazı ev ve işyerlerini su bastı. Ankara Büyükşehir Belediyesi sağanak nedeniyle metrekareye yer yer 30 kilogram yağış düştüğünü belirtti.

Sonuç olarak iddia doğru değil. Video Ankara’da, gök gürültüsü esnasında çekilmedi ve gerçek bir olayı göstermiyor. Bir kullanıcı tarafından görsel ve sesli efektler kullanılarak üretildi. İddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden manipülasyona örnek gösterilebilir.

Kaynaklar

vk.com, Rusya iddiası, 6 Nisan 2020

YouTube, Çin'de bulutların arasında görülen ejderha, 18 Nisan 2020

YouTube, Türkmenistan iddiası, 29 Nisan 2020

TikTok, videonun orjinali, 3 Nisan 2020

TikTok, aynı sesli bir diğer video, 7 Nisan 2020

TikTok, aynı sesli bir diğer video, 31 Mayıs 2020

TikTok, orjinal ses videosu

TikTok, ejderha görsel efektli bir diğer video

NTV, Ankara'da sağanak sele neden oldu, 12 Haziran 2020

AA, Başkentte sağanak etkili oldu, 11 Haziran 2020

 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Teyit ekibinin farklı alanlarda ürettiği mini belgeselleri daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.  

Kaynaklar

vk.com, Rusya iddiası, 6 Nisan 2020

YouTube, Çin'de bulutların arasında görülen ejderha, 18 Nisan 2020

YouTube, Türkmenistan iddiası, 29 Nisan 2020

TikTok, videonun orjinali, 3 Nisan 2020

TikTok, aynı sesli bir diğer video, 7 Nisan 2020

TikTok, aynı sesli bir diğer video, 31 Mayıs 2020

TikTok, orjinal ses videosu

TikTok, ejderha görsel efektli bir diğer video

NTV, Ankara'da sağanak sele neden oldu, 12 Haziran 2020

AA, Başkentte sağanak etkili oldu, 11 Haziran 2020