Videoda görülen bebek koronavirüsten dolayı karantina altında değil

İDDİA: Video, doktoruna sarılmak isteyen koronavirüs karantinası altındaki bir bebeği gösteriyor.

YANLIŞ

Sıkça paylaşılan ve Teyit’e de ihbar olarak gönderilen bir videonun, Wuhan koronavirüsü nedeniyle karantinada tutulan ve onu izleyen doktoruna sarılmak isteyen bir bebeği gösterdiği iddia edildi. Birçok sosyal medya platformunda yer alan bu paylaşımlardan yalnız biri, 40 bine yakın beğeni alırken 5 binden fazla kez retweet edilmiş. 

Ancak, video koronavirüs karantinasındaki bir bebeği göstermiyor. Videonun paylaşıldığı 14 Ocak 2020’de Çin’de herhangi bir bebekte koronavirüs tespit edilmemişti. 

İlk bebek vakası 25 Ocak’ta tespit edilmiş

Video ilk olarak 14 Ocak 2020’de Çin’in video paylaşım platformlarından Tencent’te paylaşılmış. Videonun açıklamasında ise bebeğin karşısındaki kişinin babası olduğu yazıyor. Videoda koronavirüs karantinasıyla ilgili bir ibare de yok. Dahası 14 Ocak ya da öncesinde, ne Çin ulusal basını, ne de uluslararası kaynaklarda koronavirüs tespit edilmiş bir bebek bilgisi yer alıyor. Çin’de bir bebekte koronavirüse bağlı zatürre tespit edildiğine dair ilk duyuru, 27 Ocak’taki bir TV yayını.

Bu bebeğin bulunduğu oda ve sağlık görevlilerinin kendisiyle ilgilendiği anlar da başka bir videoda görülebiliyor. Sağlık görevlileri bu dokuz aylık bebeğe karantina giysileriyle yaklaşıyor. İddia konusu videodaki bebek ya da doktor olduğu iddia edilen kişilerin, bu bebek ya da ona bakan doktorlarla benzerliği de yok. Dokuz aylık bebeğe konan teşhisin haberlerine ulusal ve uluslararası bazı haber sitelerinde de rastlanıyor. 

İlk vakaları içeren makalede bebek yok

Koronavirüsle ilgili ilk klinik çalışmaların bulgularını içeren bir makale The Lancet’te yayınlanmıştı. 24 Ocak 2020 tarihli bu raporda, virüs tespit edilen ilk 41 hastanın yaş, cinsiyet gibi özellikleri de yer alıyor. 41 hasta arasında enfekte olan bir çocuk ya da bebek bulunmuyor. 

Teyit, konuyla ilgili uzman görüşü almak için Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği’ne de ulaştı. Dernek yetkilileri videoda görülen bebeğin kanser tedavisi gördüğü izlenimi edindiklerini belirtti. Dernek şimdiye kadar 15 yaş altında yalnızca bir kişide koronavirüs tespit edildiği bilgisini de paylaştı. Bu bebek de haberlere de yansıyan dokuz aylık bebek. 

Sonuç olarak, koronavirüs nedeniyle karantinada olan ve doktora sarılmak isteyen bir bebeği gösterdiği söylenen video gerçeği yansıtmıyor. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın türlerinden olan hatalı ilişkilendirmeye örnek. 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Çin video paylaşım platformu Tencent, Bebek ve babasını gösteren video, 14 Ocak 2020 

Çin video paylaşım platformu Baidu Haokan, “Yeni koronavirüs enfeksiyonunda ilk 9 aylık bebek”, 27 Ocak 2020

Çin video paylaşım platformu Baidu Haokan, “9 aylık bebeğe yeni koronavirüs bulaştı”, 2 Şubat 2020

Xinhua News Agency, “Keep your child healthy and safe for the New Year: experts explain the prevention and control of new coronavirus infection in newborns and children”, 28 Ocak 2020

Business Insider, “What parents and pregnant people need to know about the Wuhan coronavirus” 3 Şubat 2020

The Lancet, “Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China, 24 Ocak 2020

CDC, Review of Scientific Data Regarding Transmission of Infectious Agents in Healthcare Settings

KLİMİK ile yapılan telefon görüşmesi, 5 Şubat 2020, 11.38