TRT Haber ekranında ’19 Mayıs Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun’ yazdığı iddiası

İDDİA: TRT Haber ekranlarında “19 Mayıs Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun” yazıldı.

DOĞRU

Sosyal medyada ve Tele 1, Yeniçağ Gazetesi, Gazete Duvar gibi haber sitelerinde yer alan bir iddiaya göre TRT Haber’in, 19 Mayıs 2020 tarihinde yaptığı yayında ekranda “19 Mayıs Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun” ibaresi yer aldı.

İddia doğru. TRT Haber ekranlarında 19 Mayıs 2020 yayınında ekranda 19 Mayıs Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun yazıldı. Birkaç yayında ekrana taşınan görüntü sonrası TRT Haber bir özür metni yayınladı.

Aynı görüntü birkaç kez kullanılmış

Sosyal medyada yer alan fotoğraftaki görüntünün gerçek olup olmadığını anlamanın en iyi yolu, kanalın görüntülerini internetteki arşivlerden taramak. Medya Takip Merkezi’nin sisteminden tarama yapıldığı zaman görüntünün, kanalın sabah 07.00’de başlayan programından olduğu ve 07.01’e ait olduğu anlaşılabiliyor.

Ekranda “19 Mayıs Cumhuriyet Bayramı Kutlu Olsun” ibaresinin yer aldığı görülebiliyor. Spiker yayını “Bugün 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı, büyük önder Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkıp milli mücadeleyi başlatmasının 101. yıl dönümü” cümlesiyle açıyor. Ekrana giren VTR sonrasındaysa yeniden stüdyoya dönülüyor ve bu kez ekranda “19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı” yazdığı görülüyor. 

TRT Haber aynı görüntüyü başka bültenlerinde de kullanmış. Ancak sabah 06.00 yayınında farklı bir şey yaşanmış. Medya Takip Merkezi’nden görüntüler incelendiğinde yayının başladığı 06.00’da aynı görselde 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramı yazarken, iki dakika sonrasında ekrana hatalı olanın verildiği dikkat çekiyor.

Medya Takip Merkezi’nden inceleme devam ettiğinde aynı hatanın saat 09.00’da bir kez daha tekrarlandığını görmek mümkün. 

TRT Haber hataların fark edilmesinin ardından @TRTKurumsal sosyal medya hesabından bir özür metni yayınladı. Açıklamada grafiği ekrana yansıtan personel hakkında idari soruşturma başlatıldığı bilgisi söylendi. 

TRT’ye tepkinin nedeni ne?

Sosyal medyada yapılan paylaşımlara dikkat edildiğinde tepkinin TRT yönetimine yöneldiği ve kanalın kapatılmasını isteyenler dahi olduğu dikkat çekiyor. TRT’yle ilgili tartışmalar yeni değil. Milli bayramlarla ilgili hazırlanan içeriklerdeki bir hatanın devlet kanalından gelmesi tepkilerle ilgili önemli nedenlerden. Ancak kurumun yapısıyla ilgili son yıllarda yapılan tartışmalar ve tarafsızlığının bozulduğu yönündeki fikir, tartışmaların temelini oluşturuyor. 

Kurumun 2016 yılından bu yana faaliyet raporu yayınlamaması gibi konular da zaman zaman tepki çeken başlıklar arasında yer aldı. Kurumla ilgili yayınlanan son verilerden biri ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait. 31 Ekim 2019 tarihinde yayınlanan 2018 Kamu İşletmeleri Raporu’na göre kurum yılı yüzde 98,1 zararla kapattı.

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu’nun ülke genelindeki elektrik faturalarından pay alması, satın alınan cihazlardaki bandrol payı ve yayın politikaları zaman zaman tepkilerin merkezinde yer almasına neden oldu. TRT’yle ilgili tartışmalar meclis gündemine de defalarca kez taşındı.

1 Mayıs 1964’te kurulan Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, 1972’de Anayasa’da yapılan değişiklikle tarafsızlığı tanımlandı. Anayasanın 133. maddesinin 1993’te değiştirilmesiyle özel radyo ve televizyon yayınları serbest bırakılırken, TRT’nin özerkliği de yeniden tesis edildi. TRT şu anda 14 televizyon, 14 radyo kanalı ve çeşitli web siteleriyle hizmetini sürdürüyor.

Sonuç olarak TRT Haber ekranlarında 19 Mayıs 2020 sabahı yapılan yayınlarda Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun yazdığı doğru. Kanal bu gelişmenin ardından soruşturma başlattığını açıkladı.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

TRT, Tarihçe,

TRT, Basılı Yayınlar

Sözcü, TRT'nin kârı yüzde 98 azaldı - Ekonomi haberleri, 20 Kasım 2019

TBMM, 2003-2019 yılları arasında TRT'nin gelir ve giderlerine ilişkin soru önergesi, 21 Şubat 2020

TBMM, TRT 1 kanalında yayınlanan bir programa ilişkin soru önergesi, 26 Aralık 2019

TBMM, TRT 3 kanalında 15 Ekim ve 22 Ekim 2019 tarihlerinde muhalefet partilerince düzenlenen grup toplantılarının yayımlanmamasına ilişkin soru önergesi, 25 Ekim 2019

Sözcü, Muharrem İnce, TRT katkı payına yapılan zamma büyük tepki gösterdi, 8 Ağustos 2017

Evrensel, TRT bandrolüne tepki çığ gibi, 29 Haziran 2016 

Evrensel, TRT iktidar lehine 27 saat, muhalefet lehine 3 saat yayın yaptı, 30 Mart 2019

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2018 Kamu İşletmeleri Raporu, 31 Ekim 2019 

Medya Takip Merkezi, Televizyon arşivi