Tablonun Covid-19’un üç aşamasını gösterdiği iddiası

İDDİA: Tablo, Covid-19’un üç ayrı aşamasını gösteriyor.

DOĞRU

osyal medya platformu Facebook üzerinden yayılan ve 21 binden fazla kez görüntülenen bir tablonun, Covid-19 hastalığının üç aşamasını gösterdiği iddia edildi. Görselde Covid-19’un ilk olarak boğazı, ikinci aşamada ciğerleri, son aşamada da vücudun geri kalanının etkilediği belirtiliyor. Tablo haber içerikli internet sitelerinde paylaşılırken, Twitter’da da gündeme geldi.

İddia doğru. Görseldeki klinik tablo Covid-19’un neden olabileceği tabloyu genel itibariyle doğru yansıtıyor.

Can kayıplarına genelde zatürre yol açıyor

Görselin kaynağına ulaşmak için ilk olarak tersine arama yöntemini kullanıyoruz. Tablo ilk kez 21 Mart 2020 tarihinde Sözcü Gazetesi’nde yayınlanmış.

Covid-19 bir üst solunum yolu hastalığı; öksürük ya da hapşırma yoluyla taşınan damlacıklarla bulaşıyor ve ilk olarak boğazın da dahil olduğu üst solunum yollarını etkiliyor. (Sayfa 11)  

Görselin ikinci aşamasında yer verildiği gibi zatürre yani pnömoni hastalığın akciğerlerde ilerlemesiyle birlikte görülüyor. Ancak bu bütün hastalarda gerçekleşen bir seyir değil. Örneğin Sağlık Bakanı Dr. Fahrettin Koca, 15 Temmuz 2020 tarihinde yaptığı açıklamayla son üç gündür Malatya, Trabzon, Kilis, Yalova, Bayburt ve Ardahan’da hiç pnömoniye rastlanmadığını belirtti.

Dünyada Covid-19 nedeniyle en çok ölümün yaşandığı Amerika’da 1-4 Haziran tarihinde yaşanan 119 bin 318 Covid-19 kaynaklı ölümün 51 bin 572’si pnömoni kaynaklı oldu. Bu vakaların neredeyse yarısı demek. 

Yapılan araştırmalara göre Covid-19, bazı kardiyovasküler sorunlara da yol açabiliyor. Bu nedenle kronik hastalıkları olanların tedbirlere sıkı sıkıya uyması önemli. Covid-19 hastalığına neden olan SARS-CoV-2 virüsü ACE2 reseptörlerine bağlandığı için, nadir vakalarda bu hücrelerin bulunduğu beyin, mide ve bağırsakları da etkileyebiliyor.

“Asemptomatik taşıyıcıların tespiti için daha çok teste ihtiyaç var” 

Bütün bu bilgiler, Covid-19 hastalığının klinik tablosunu anlatıyor. Ancak tüm hastalar bu semptomları göstermek zorunda değil. Dünya Sağlık Örgütü 11 Haziran tarihli açıklamasında, asemptomatik vakaların tespit edilebilmesi için  daha geniş nüfus kitlelerine test yapılması gerektiğini belirtti. Çünkü hiçbir semptom göstermeyenler de hastalığı taşıyabiliyor. Diğer yandan yapılan son araştırmalara göre, hiçbir semptom göstermeyen birinin sinir sisteminin de hastalıktan etkilenmesi de olanaksız olmayabilir.

Tablo, genel itibariyle yanlış bir bilgi içermemekle birlikte, hastalığın seyrinin kişiler özelinde farklı seyredebileceğinin de göz önünde tutulması gerek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Sözcü, Corona virüsü belirtileri neler? Corona virüsüne karşı gözlere dikkat!, 21 Mart 2020

Sağlık Bakanlığı, Covid-19, Genel Bilgiler ve Tanı

AA, Sağlık Bakanı Koca: Yeni iyileşen hasta sayımız yeni vaka sayısından fazla, 15 Temmuz 2020

Statista, US COVID-19 and pneumonia deaths

Nature, COVID-19 and the cardiovascular system

Cen, What explains the non-respiratory symptoms seen in some COVID-19 patients?

WHO, Transmission of COVID-19 by asymptomatic cases | COVID-19 | Health topics

UCL, Delirium, rare brain inflammation and stroke linked to Covid-19