Suriyeli bir grubun Tel Abyad’da kullandığı para biriminin üstünde Erdoğan’ın fotoğrafının olduğu iddiası

İDDİA: Suriyeli bir grubun Tel Abyad'da kullandığı para biriminin üstünde Erdoğan'ın fotoğrafı görüntülendi.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselin, Suriyeli bir grubun Tel Abyad’da kullandığı para biriminin üzerinde yer alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fotoğrafını gösterdiği iddia edildi.

Instagram’da Darkwebofficial isimli bir hesap tarafından paylaşılan görsel şimdiye kadar yaklaşık 40 bin paylaşım aldı. Söz konusu Darkwebofficial isimli hesap kapalı bir Instagram sayfası. Bu nedenle sayfada paylaşılan görselin linkine şu an için ulaşılamıyor.

Ancak iddia doğru değil. Görsel, Suudi Arabistan’da kullanılan 50 riyallik banknotun ön yüzü montajlanarak hazırlanmış. Paranın üstüne Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın fotoğrafı ve Sultanahmet Camisi görseli sonradan eklenmiş. Gerçekte 50 riyalin üstünde Kral Fehd bin Abdülaziz el-Suud’un bir fotoğrafı bulunuyor.

Erdoğan’ın fotoğrafı paraya montajlanarak eklenmiş

İnternette tersine görsel arama yapıldığında Britannica’nın internet sitesinden görselin orijinaline ulaşılabiliyor. Britannica’dan görseldeki banknotun Suudi Arabistan’da kullanılan ve 1984’te basılan 50 riyali gösterdiği anlaşılıyor.

Suudi Arabistan Para Otoritesi’nin (SAMA) internet sitesinden halen kullanımda olan veya tedavülden kalkmış banknotlar hakkında bilgiye ulaşılabiliyor. Beşinci seri banknotlar arasında sayılan 50 riyalin bir görseli SAMA’da da görülebiliyor. 

Banknotun üzerinde Sultanahmet Camii değil Kubbet-üs Sahra bulunuyor

Para Otoritesi, banknotun ön yüzünde Kudüs’te bulunan Kubbet-üs Sahra’nın bulunduğunu belirtmiş. İddia görselde ise aynı yere Sultanahmet Camii’nin tasviri sonradan eklenmiş.

50 riyalin üzerinde bulunan Kubbet-üs Sahra

Suudi Arabistan Para Birimi Kanunu’na göre 50 riyal banknotun Kral Fehd bin Abdülaziz el-Suud döneminde bastırıldığı için ön yüzünde kendisinin bir fotoğrafına yer verilmiş. Eski banknotlarla ilgili bilgiler bulunan Leftovercurrency isimli internet sitesinde de söz konusu banknotun Kral Fehd’in tahta geçişinden sonra, 1984’te basıldığı öğreniliyor.

Twitter’da yapılan bir aramada ise aynı montaj banknot görselinin 2014’ten beri paylaşıldığı fark edilebiliyor. Yani söz konusu görsel uzun zamandır internette dolaşımda.

Söz konusu banknot için çeşitli çevrimiçi satın alma siteleri üzerinden sipariş de verilebiliyor.

Suriye’de halihazırda kullanılan para birimi ise Suriye Pound’u (Suriye Lirası). Bir ülkede kullanılan resmi banknotlar o ülkenin Merkez Bankası tarafından basılıyor. Suriye Merkez Bankası’nın da internet sitesine girildiğinde ülkede kullanılan paralar görülebiliyor. Fakat Suriye Pound’u dışında Tel-Abyad’da devam eden savaş sebebiyle farklı para birimleri de kullanılıyor olabilir.

Şu an kullanılmakta olan 50 Suriye Poundu

Sonuç olarak görselin, Suriyeli bir grubun Tel Abyad’da kullandığı para biriminin üzerinde yer alan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fotoğrafını gösterdiği iddiası doğru değil. Görsel, Suudi Arabistan’da kullanılan 50 riyallik banknotun ön yüzü montajlanarak hazırlanmış. Paranın üstüne Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın fotoğrafı sonradan eklenmiş. Gerçekte 50 riyalin üstünde Kral Fehd bin Abdülaziz el-Suud’un bir fotoğrafı bulunuyor. Ayrıca iddia 2014’ten beri internette dolaşımda. Banknotun orijinalinde Sultanahmet Camii değil Kubbet-üs Sahra var. Söz konusu iddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden “manipülasyon”a örnek olarak gösterilebilir. 

Kaynaklar

Wikipedia, Suudi Riyali hakkında bilgiler

SAMA, 50 Suudi Riyali hakkında bilgiler

Twitter, İddia görselin eski bir paylaşımı, 6 Kasım 2014

Ma Shops UK, 50 riyali satın alabileceğiniz bir internet sitesi

Leftover Currency, Riyalin basım yılı hakkında bilgi

Saudi Arabia Currency Law

Suriye Merkez Bankası