Süper Ay, kozmik ışınlar ve radyasyon yayılımı

İDDİA: Kozmik ışınlar Dünya’ya geliyor. Radyasyon yayılımı olacak. 00:30 - 03:30 saatleri arasında telefon ve tabletlerin kapatılması gerekiyor.

YANLIŞ

Dün akşam (14 Kasım 2016) saatlerinde WhatsApp aracılığıyla yaygınlaşan bir mesajdaki iddiaya göre, kozmik ışınlar Dünya’ya yaklaşacak ve saat 00:30 ile 03:30 saatleri arasında çok yüksek radyasyon yayılımı olacak.

Kullanıcıların birbirini uyarmak için gönderdikleri mesajda şu ifadeler yer alıyor:

Acil Bu gece 00:30 – 03:30 saatleri arasında telefon, hücresel cihaz, tablet vb. Cihazları kapattığınızdan emin olun ve vücudunuzdan uzaklaştırın. Singapur televizyonu haberi açıkladı. Lütfen ailenize ve arkadaşlarınıza söyleyin. Bu gece gezegenimiz için 12:30 ile 3:30 arası çok yüksek radyasyon olacaktır. Kozmik ışınlar Dünya’ya yaklaşacaktır. Bu yüzden lütfen cep telefonunu kapat. Cihazı vücudunuza yakın bir yerde bırakmayın, bu ciddi hasara neden olabilir. Google ve NASA BBC News’ı kontrol edin. Bu mesajı sizin için önemli olan tüm insanlara gönderin * ALINMIŞTIR / LÜTFEN Mümkün olduğu kadar çok pay(laşın) *

Ay’ın Dünya’ya en yakın konuma geldiği ve “Süper Ay” olarak adlandırılan doğa olayının gözlemlendiği dün gece saatlerinde mesajın yaygınlaşmasının ardından “Süper Ay” ve radyasyon ilişkisi sosyal medyada en çok konuşulan konulardan biri oldu.

super-ay-radyasyon

Mesajda yer alan iddia herhangi bir delile ve gerçekliğe dayanmıyor. Dün gece saatlerinde yaygınlaşan mesaj, daha önceki yıllarda da İngilizce olarak yurtdışında yayılmıştı.

Kulaktan kulağa yayılan ve Türkçe’ye çevirilerek tekrar dolaşıma sokulan söylentinin orijinali şu şekilde:

Tonight 12:30 am to 3:30 am cosmo rays entering earth from mars. So switch off your mobile at night. Don’t keep your cell with you & put it away while you are sleeping because they are too much dangerous rays: NASA informs BBC NEWS. Pls spread this news.

Mesajın birebir çevirilerek Türkiye’de yaygınlaştırılmasından önce, 2012 yılında kozmik ışınların Mars’tan geleceği ve yine gece 12:30 – 03:30 saatleri arasında telefonların kapatılması gerektiği uyarısı belirtilmişti. Aynı mesaj 2014, 2015 yıllarında ve son olarak 2016’nın ilk aylarında tekrar dolaşıma girmişti.

Kozmik ışın nedir? Nasıl yayılır?

İddianın aksine ne NASA ne de BBC’nin önceki yıllarda Mars ile ilgili, dün gece ise Süper Ay ile ilgili bir “kozmik ışın uyarısı” bulunuyor.

Kozmik ışınlara doğrudan temas etmek ciddi hasarlara verebilecek olsa da Dünya’nın atmosferi bizi bu zararlı etkilerden koruyor. Ayrıca kozmik ışınlar, Güneş ışığını yansıtan Mars ya da Ay gibi gezegen veya uydulardan gelmiyor. Farklılık göstermekle birlikte, ya Güneş’ten ya da güneş sistemimizin dışından geliyor.

kozmik-isinlar-radyasyon-super-ay

TUBİTAK’ın sitesinde yer alan kozmik ışınlar ile ilgili bilgi şöyle;

Kozmik ışınlar kütleli ve yüksek enerjili tanecikler içeren madde demetleridir. Genellikle Güneş Sistemi’nin dışından gelirler. Kozmik ışınların kökeninin ne olduğu konusunda bir uzlaşma yoktur, fakat büyük çoğunluğunun büyük yıldızların süpernova patlamalarından kaynaklandığı düşünülüyor.

Kozmik ışınlar hakkında daha fazla bilgi NASA’nın sitesinde de bulunabilir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan (BTK) yapılan açıklamada da vatandaşların bu uyarıyı ciddiye almaması istendi:

Sosyal medyada Singapur Televizyonu’na atıfta bulunularak ACİL başlığı ile yayınlanan ve bu gece (15 Kasım 2016 Salı) gezegenimizin çok yüksek radyasyona maruz kalacağı uyarısı ile cep telefonları ve tabletlerin kapatılması gerektiği yönünde mesajların yayıldığı görülmektedir.

Doğruluğu teyit edilmemiş ve kamuoyunu yanlış yönlendirme ihtimali bulunan bu tür mesajlara vatandaşlarımızın itibar etmemesi ve ihtiyatla yaklaşması gerektiği değerlendirilmektedir.

Cep telefonları, elektromanyetik alanlar ve insan sağlığına etkileri ile ilgili Yalansavar‘da yayınlanan “10 soruda elektromanyetik alanlar, cep telefonları ve sağlık” makalesine göz atabilirsiniz.