GÜNCELLENDİ: #Seçim2018 ile ilgili internette yayılan 43 şüpheli bilgi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, erken seçim çağrısı yapan MHP lideri Devlet Bahçeli ile 18 Nisan’da yaptığı görüşmeden sonra Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde açıklamalarda bulunmuş, cumhurbaşkanlığı ve milletvekili genel seçiminin 24 Haziran 2018 Pazar günü yapılacağını açıklamıştı. Erken seçim kararının alınmasından sonra ortaya atılan şüpheli bilgiler hakkında çalışmaya başlayan teyit.org, şimdiye kadar 43 analiz yayınladı. 24 Haziran seçimlerine az bir süre kala seçim hakkında yayınlanan bu analizleri sizin için derledik.

1 ) İYİ Parti’nin seçimlere giremeyeceğini gösteren belge

Belgenin, YSK tarafından yayınlandığı ve İYİ Parti’nin 24 Haziran 2018’de yapılacak seçimlere giremeyeceğini gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada ve Gazete Yolculuk gibi haber sitelerinde paylaşılan bir belgenin, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından yayınlandığı ve İYİ Parti’nin seçimlere giremeyeceğini gösterdiği iddia edildi.

Ancak belgenin, YSK tarafından yayınlandığı ve İYİ Parti’nin 24 Haziran 2018’de yapılacak seçimlere giremeyeceğini gösterdiği iddiası doğru değil.

YSK’nın internet sitesinde konuyla ilgili yayınlanan bir karar da bulunmuyor. İnternet sitesinde yayınlanan son kararın 14 Mart 2018 tarihli olduğu görülebiliyor. teyit.org’un görüştüğü YSK yetkilileri ise partiler hakkında yapılan incelemelerin devam ettiğini ve henüz bu yönde bir açıklamanın olmadığını belirtti. teyit.org’un söz konusu belge hakkında İYİ Parti’nin yetkilileri ile yaptığı görüşmede, yetkililer belgenin doğru olmadığını ifade etti. Bu analizin yayınlandığı sırada henüz seçime katılacak partilerin durumu netleşmediğini hatırlamak gerekiyor. İYİ Parti 24 Haziran seçimlerine, Millet İttifakı ile beraber katılacak.

Konu hakkında teyit.org’un 19 Nisan 2018 tarihli analize ulaşmak mümkün.

2) MHP’nin seçim otobüsünde Erdoğan’ın fotoğrafı yer aldı

MHP seçim otobüsünde Erdoğan’ın fotoğrafının yer aldığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda Milliyetçi Hareket Partisi’nin seçim otobüsünün üzerinde Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fotoğrafının yer aldığı iddia edildi. İYİ Parti isimli Facebook sayfasında paylaşılan fotoğraf 6 binden fazla paylaşım, binden fazla beğeni aldı.

Ancak MHP seçim otobüsünde Erdoğan’ın fotoğrafının yer aldığı iddiası doğru değil. 2015 Haziran’da gerçekleşen genel seçimde MHP’nin kullandığı seçim kampanyası aracına Erdoğan’ın fotoğrafı montajlanmış.

teyit.org’un konu hakkında yazdığı 29 Nisan 2018 tarihli analize buradan ulaşılabiliyor.

3) YSK’nın Cumhurbaşkanı adaylığı için diploma şartını kaldırdığı iddiası

YSK’nın 24 Haziran 2018’de yapılacak seçimlerde Cumhurbaşkanı adaylığı için gereken diploma şartını kaldırdığı iddiası doğru değil

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir iddiada, Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) 24 Haziran’da yapılacak Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nde aday olabilmek için gereken diploma şartını kaldırdığı iddia edildi.

YSK’nın 24 Haziran 2018’de yapılacak seçimlerde Cumhurbaşkanı adaylığı için gereken diploma şartını kaldırdığı iddiası doğru değil. 24 Haziran 2018’de yapılacak Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi’nde bazı belgelerle birlikte e-Devlet kapısından (barkodlu) alınan öğrenim/mezun belgesinin de geçerli sayılacağı belirtiliyor.

teyit.org’a açıklama yapan YSK yetkilileri söz konusu değişikliğin işlerin kolaylaştırılması amacını taşıdığını, noter onaylı belgelerin de halen başvurularda kabul edildiğini ifade etti. Yine konu hakkında Oy ve Ötesi ile görüşen teyit.org, değişikliğin seçimlere katılmak için diploma koşulunu ortadan kaldırmadığını sadece onaylı belgelerin yanında e-Devlet kapısından alınan belgelerin de kabul edileceği anlamına geldiğini ifade etti.

Konu hakkında 2 Mayıs 2018 tarihli teyit.org’un analizine ise buradan ulaşılabiliyor.

4) Necmettin Erbakan bir videoda “CHP’ye aldanıp kuyruğuna yapışma” dediği iddiası

Erbakan’ın videoda “Ey kasketli adam beni iyi dinle CHP’ye aldanıp da kuyruğuna yapışma” dediği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada dolaşan ve Yeni Şafak, Kanal 7 gibi haber siteleri tarafından haberleştirilen bir videoda, eski Başbakanlardan Necmettin Erbakan’ın “Ey Kasketli adam beni iyi dinle CHP’ye aldanıp da kuyruğuna yapışma” dediği iddia edildi.

Ancak Erbakan’ın videoda “Ey kasketli adam beni iyi dinle CHP’ye aldanıp da kuyruğuna yapışma” dediği iddiası doğru değil. Video montajlanmış. Söz konusu videonun orijinalinde Erbakan, “Ey kasketli adam. Beni iyi dinle! CHP’ye aldanıp da AKP’nin kuyruğuna yapışma” ifadelerini kullanıyor.

Videonun, Erbakan tarafından, 28 Haziran 2007 tarihinde Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (ESAM) Konferansları kapsamında seri olarak düzenlediği “İşbirlikçiler ve Akp’nin Ekonomik Yıkımı” isimli konferanstan olduğunu söylemek mümkün.

teyit.org’un konu hakkında yayınladığı 4 Nisan 2018 tarihli analize ulaşmak mümkün.

5) 24 Haziran’ı gösteren takvim yaprağında “Geldikleri gibi giderler” yazdığı iddiası

Fotoğraftaki takvimin 24 Haziran 2018 sayılı yaprağında Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler” sözünün yazdığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen görselde, 24 Haziran 2018 tarihli bir takvim yaprağında Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler” sözünün yazdığı iddia edildi.


Ancak fotoğraftaki takvimin 24 Haziran 2018 sayılı yaprağında Atatürk’ün “Geldikleri gibi giderler” sözünün yazdığı iddiası doğru değil. Fotoğraf montajlanmış.

Saatli Maarif Takvimi’ne ait görselin 24 Haziran 2018 tarihindeki yaprağında ise Sokrates’e ait olduğu belirtilen şu söz bulunuyor:

“İnsanın şerefiyle yaşayabilmesi için en kısa ve en emin yol, olduğu gibi görünmektir.”

25 Nisan 2018 tarihli nalizin devamı buradan okunabilir.

6) Fotoğrafın Meral Akşener ve Fethullah Gülen’i yan yana gösterdiği iddiası

Fotoğrafın Meral Akşener ve Fethullah Gülen’i yan yana gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener ve Fethullah Gülen’i yan yana gösterdiği iddia edildi. Büyük Devlet Türkiye isimli sayfa tarafından Facebook’a yüklenen görsel yaklaşık 2 bin kullanıcı tarafından paylaşıldı.

Ancak fotoğrafın Meral Akşener ve Fethullah Gülen’i yan yana gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf montajlanmış. Orijinal fotoğrafa bakıldığında Meral Akşener’in yanındaki kişinin eşi Tuncer Akşener olduğu görülebiliyor.

teyit.org’un konu hakkında yazdığı 7 Mayıs 2018 tarihli analize buradan ulaşılabiliyor.

7) Erdoğan’ın Meral Akşener hakkında “Zilli Meral Kemal’in eteklisi” dediği iddiası

Erdoğan’ın, Meral Akşener hakkında “Mahalle köşelerinde sakız çiğnemeyi bile bilmeyen zilli Meral ülke yönetecekmiş. Hadi oradan Kemal Kemal’lin eteklisi” dediği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir görselde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 6 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlenen AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde Meral Akşener hakkında “Mahalle köşelerinde sakız çiğnemeyi bile bilmeyen zilli Meral ülke yönetecekmiş. Hadi oradan Kemal’lin eteklisi” dediği iddia edildi. Söz konusu sözlerin Cemal Oral tarafından yazılan bir köşe yazısında da kullanıldığı görülebiliyor.

Ancak, Erdoğan’ın, 6 Mayıs’ta İstanbul’da düzenlenen AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde Meral Akşener hakkında “Mahalle köşelerinde sakız çiğnemeyi bile bilmeyen zilli Meral ülke yönetecekmiş. Hadi oradan Kemal Kemal’lin eteklisi” dediği iddiası doğru değil. Görseldeki metin Sözcü Gazetesi tarafından yapılan bir habere montajlanarak oluşturulmuş.

Cumhurbaşkanlığı’nın Periscope sayfasından Erdoğan’ın AK Parti 6. Olağan İl Kongresi’nde yaptığı konuşmaya ulaşmak mümkün. Konuşmada Erdoğan’ın iddia edilen sözleri kullanmadığını görmek mümkün.

Analizin tamamı buradan okunabilir.

8) Veriliş tarihi 10 yılı geçen kimliklerle 24 Haziran’da oy kullanılamayacağı iddiası

Nüfus cüzdanlarının 10 yıl kullanım süresi olduğu ve 10 yıldan eski kimlik kartı olanların oy kullanamayacağı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada, WhatsApp gruplarında ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen paylaşımlarda eski nüfus cüzdanlarının kullanım süresinin 10 yıl olduğu, verildiği tarihten itibaren seçim günü 10 yılı doldurduysa oy kullanılamayacağı iddia edildi.

Ancak nüfus cüzdanlarının 10 yıl kullanım süresi olduğu ve 10 yıldan eski kimlik kartı olanların oy kullanamayacağı iddiası doğru değil. Nüfus cüzdanlarının kullanım sürelerinin 10 yıl olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmuyor.

İddianın yayılmasının ardından Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü bir açıklama yaparak nüfus cüzdanlarının kullanım sürelerinin 10 yıl olduğu ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığını ifade etti.

teyit.org’un ilgili analizine buradan ulaşmak mümkün.

9) Fotoğrafın Muharrem İnce’nin camide halay çektiğini gösterdiği iddiası

Fotoğrafın Muharrem İnce’nin bir camide halay çektiğini gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın, Cumhuriyet Halk Partisi’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin bir caminin içinde halay çektiğini gösterdiği iddia edildi. R.T.Erdoğan isimli Facebook sayfası tarafından 4 Mayıs 2018’de yüklenen görsel yaklaşık 30 bin kişi tarafından paylaşıldı.

Ancak fotoğrafın Muharrem İnce’nin bir camide halay çektiğini gösterdiği iddiası doğru değil. Söz konusu fotoğraf iki ayrı fotoğrafın birleştirilmesiyle oluşturulmuş.

Fotoğrafın, olası bir İstanbul depremine karşı vatandaşları bilinçlendirmek için Kadıköy Sahrayicedid Camii’nde yapılan ve Kadıköy Belediyesi Kentsel Arama Kurtarma Takımı tarafından verilen eğitim sırasında çekildiği görülebiliyor. Muharrem İnce’nin yer aldığı fotoğrafın orijinaline bakıldığında, kendisinin Bursa’da katıldığı bir sünnet düğününde başka bir konukla halay çektiğini görmek mümkün.

Konu hakkında teyit.org’un analizinin tamamına ulaşmak mümkün.

10) Adalet Partisi Genel Başkanı Vecdet Öz’ün “Tayyip size müstahak” dediği iddiası

Vecdet Öz’ün, “Demek ki bu millet kaliteli cumhurbaşkanı istemiyor. Tayyip size müstahak” dediği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve Sputnik, İlerihaber, Mynet, T24, Yeniçağ, gibi siteler tarafından yapılan bir haberde, Cumhurbaşkanlığı aday adaylığı için 100 bin imza barajını aşamayan Adalet Partisi Genel Başkanı Vecdet Öz’ün, “Demek ki bu millet kaliteli cumhurbaşkanı istemiyor. Tayyip size müstahak” dediği iddia edildi. Vecdet Öz’e atfedilerek haberleştirilen sözlerin ise @cbvecdetoz isimli Twitter kullanıcısı tarafından atıldığı da belirtildi.

Ancak Vecdet Öz’ün, “Demek ki bu millet kaliteli cumhurbaşkanı istemiyor. Tayyip size müstahak” dediği iddiası doğru değil. Söz konusu hesap Vecdet Öz’e ait değil. Hesap tarafından farklı zamanlarda atılmış tweetlere bakıldığın hesabın parodi amacıyla oluşturulduğu söylenebilir.

teyit.org, konu hakkında Vecdet Öz’e de ulaştı. Hesabın kendisine ait olmadığını ve böyle bir açıklama yapmadığını belirten Öz, kendi hesabına ait telefon görüntüsünü de paylaştı. Öz’ün gerçek hesabının @oz_vecdet olduğunu söylemek mümkün.

Konu hakkındaki analize buradan ulaşılabiliyor.

11) Fotoğrafın Muharrem İnce’nin Denizli mitinginden olduğu iddiası

Fotoğrafın, Muharrem İnce’nin Denizli’de düzenlediği mitingi gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin Denizli’de yaptığı mitingden olduğu iddia edildi.

Zihniyet Meselesi isimli sayfa tarafından 12 Mayıs’ta Facebook’a yüklenen görsel yaklaşık 7 bin kişi tarafından paylaşıldı. Yine aynı tarihte Cesur Yürek Fatih Portakal isimli sayfa tarafından Facebook’ta paylaşılan fotoğrafı 11 bin kişi beğendi.

Ancak fotoğrafın, Muharrem İnce’nin Denizli’de düzenlediği mitingi gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf AK Parti’nin 16 Haziran 2013 yılında İstanbul Kazlıçeşme’de düzenlediği Milli İradeye Saygı Mitingi’ne ait.

teyit.org’un konu hakkındaki analizine buradan erişmek mümkün.

12) Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “tamam” kelimesini kullananlar hakkında fetva yayınladığı iddiası

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “tamam” kelimesi hakkında bir fetva vererek kelimeyi kullananların dinden çıkacağını ifade ettiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir görselde, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayınlandığı belirtilen bir fetvada “tamam” demenin mekruh olduğunun ve “tamam” diyenlerin dinden çıkacağının belirtildiği iddia edildi.

İzci isimli sayfa tarafından 13 Mayıs 2018’de Facebook’a yüklenen görsel yaklaşık 5 bin kişi tarafından paylaşıldı. Düşünen Deli isimli sayfa tarafından ise Facebook’a yüklenen görsel yaklaşık 3 bin kişi tarafından paylaşıldı.

Ancak, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “tamam” kelimesi hakkında bir fetva vererek kelimeyi kullananların dinden çıkacağını ifade ettiği iddiası doğru değil.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmi internet sitesinde yer alan Duyurular, Basın Açıklamaları ve Mesajlar bölümlerine bakıldığında söz konusu fetva ile ilgili herhangi bir bilgiye rastlanmıyor. Çeşitli konularda fetvalar veren Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı’nın internet sitesine göz atıldığında yine söz konusu “tamam” fetvası ile ilgili bir içeriğe ulaşılamıyor.

teyit.org’a açıklama yapan Diyanet İşleri Başkanlığı yetkilileri de söz konusu fetvanın gerçek olmadığını ifade etti.

İlgili analize ise buradan ulaşılabiliyor.

13) SOLOTÜRK’ün uçuşlarının Muharrem İnce’yle karşılaştıktan sonra iptal edildiği iddiası

SOLOTÜRK’ün gösteri uçuşlarının Muharrem İnce ile karşılaşmasının ardından iptal edildiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda ve BirGün, Diken, T24, Artı Gerçek, Sözcü, Sputnik gibi haber sitelerinde yer alan habere göre CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin Türk Hava Kuvvetleri’nin akrobasi ekibi SOLOTÜRK ile karşılaşmasının ardından SOLOTÜRK’ün gösteri uçuşlarının iptal edildiği iddia edildi.

Ancak SOLOTÜRK’ün gösteri uçuşlarının Muharrem İnce ile karşılaşmasının ardından iptal edildiği iddiası doğru değil. SOLOTÜRK’ün gösteri uçuşlarının iptal edildiği, ekibin Muharrem İnce ile karşılaşmasından bir gün önce, 18 Mayıs’ta Twitter ve Facebook’tan duyurulmuş, daha sonra gönderiler silinmişti.

SOLOTÜRK’ün resmi Twitter hesabından ise uçuşların iptali bir gün önce, 18 Mayıs 2018’de atılan tweet ile şu şekilde duyurulmuştu:

Genelkurmay Başkanlığı tarafından görülen lüzum üzerine aşağıdaki gösteri uçuşlarımız iptal edilmiştir:

20 Mayıs – Sinop

2 Haziran – Tekirdağ

23 Haziran – Bodrum

28 Haziran – Kocaeli

Kamuoyuna saygı ile duyurulur.

19 Mayıs Samsun gösteri uçuşumuz planlandığı gibi devam etmektedir.

Konu hakkında ilgili analize ise buradan ulaşılabiliyor.

14) Ümraniye’deki bir camide seçim propagandası yapıldığı iddiası

Videonun Fevzi Çakmak Camii’ni gösterdiği ve montaj olmadığı doğru. Söz konusu konuşmaların AK Parti Ümraniye İlçe Başkanı ve Ümraniye Belediye Başkanı tarafından mı yoksa camide cuma hutbesi sırasında imam tarafından mı yapıldığına dair kesin bir delil bulunmuyor.

KARMA

Sosyal medyada paylaşılan, teyit.org’a ihbar olarak gönderilen ve Sözcü, Yurt Gazetesi ve Mynet gibi sitelerin haber olarak paylaştığı bir videoda, Ümraniye’deki bir camide Cuma hutbesi sırasında seçim propagandası yapıldığı iddia edildi.

teyit.org’a açıklama yapan camii imamı Mehmet Hibe, kendisinin cami içinde ve namaz sırasında herhangi bir seçime yönelik propaganda amaçlı söz söylemediğini ve Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından kendisine gönderilen hutbeyi okuduğunu belirtti. teyit.org, camii yakınında bulunan farklı esnaflarla da görüştü. Cuma namazının son beş dakikasına katıldığını ifade eden bir esnaf, namazı Mehmet Hoca’nın kıldırdığını ancak propaganda sayılabilecek bir şey hatırlamadığını ifade etti.

Ümraniye Belediyesi’nin Fevzi Çakmak Camii’nde kılınan Cuma namazı öncesinde çorba dağıttığı ise görülebiliyor. Yine Ümraniye Belediyesi tarafından Facebook’ta paylaşılan fotoğraflarda, Belediye Başkanı Hasan Can’ın çorba ikramının ardından cami cemaati ve vatandaşlarla sohbet ettiği ifade ediliyor. Belediye Başkanı Can’ın cami avlusunda bir konuşma yaptığı da görülebiliyor.

Cami avlusunda ayrıca AK Parti Ümraniye İlçe Başkanı Mahmut Eminmollaoğlu’nun elinde mikrofonla konuştuğu da görülebiliyor. Fevzi Çakmak Camii’ni gösterdiği ve montaj olmadığı doğru. Ancak söz konusu konuşmaların AK Parti Ümraniye İlçe Başkanı ve Ümraniye Belediye Başkanı tarafından mı yoksa camide cuma hutbesi sırasında imam tarafından mı yapıldığına dair kesin bir delil bulunmuyor. 

Analizin devamı buradan okunabilir.

15) TAMAM ve DEVAM tweetlerinin yurtdışından atıldığı iddiası

Paylaşılan görselin, T A M A M ve D E V A M kelimelerinin kullanıldığı tweetlerin hangi ülkelerden atıldığını gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselle T A M A M kelimesini kullanarak atılan tweetlerin çoğunun ABD’den ve başka yabancı ülkelerden atıldığı iddia edildi. Aynı şekilde yine bir görselle D E V A M kelimesi kullanılarak atılan tweetlerin de çoğunun ABD’den atıldığı belirtildi. Sabah, Akşam gibi haber sitelerinde de T A M A M tweetlerinin ABD’den atıldığı ifade edildi.

Ancak sosyal medyada paylaşılan görselin, T A M A M ve D E V A M kelimelerinin kullanıldığı tweetlerin hangi ülkelerden atıldığını gösterdiği iddiası doğru değil. Onemilliontweetmap isimli web sitesinden alınan bu ekran görüntüleri harfleri arasında boşluk bırakılarak yazılan herhangi rastgele bir kelime için de aynı sonucu gösteriyor. Kelimelerin başka ülkelerden atılıyor gibi görünmesinin nedeni ise harfler arasında boşluk bulunuyor olması.

Maptimize (onemilliontweetmap) ve xilinus.com’un kurucusu Sébastien Gruhier teyit.org’a yaptığı açıklamada, T A M A M şeklinde aralarında boşluk bırakılarak yapılan bir aramanın işe yaramayacağını çünkü her bir harf için arama gerçekleştiğini belirtti. Gruhier, “Arama seçeneği düzeltildi böylece tırnak işareti içerisinde yani “T A M A M” şeklinde bir arama yapıldığında doğru sonuçla karşılaşılabilir.”

Analizin tamamı buradan okunabilir.

16) Putin’in yüzde 76 oy aldığı seçim öncesinde, Rus Rublesi Amerikan Doları’na karşı yüzde 40 değer kaybetti

Rus Rublesi’nin seçim öncesinde Amerikan Doları’na karşı yüzde 40 değer kaybettiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda, Rus Rublesi’nin seçim öncesinde operasyonla yüzde 40 değer kaybettiği, değer kaybettikten sonra yapılan başkanlık seçimlerinde halkın desteğiyle Vladimir Putin’in oy oranını yüzde 64’ten yüzde 76’ya çıkararak seçimi kazandığı iddia edildi.

3 Ocak 2018 ve 4 Nisan 2018 arasındaki kur verilerine bakıldığında da yüzde 40’lık bir kayıptan bahsetmek mümkün değil. Bu tarihler arasında dolar, Rus Rublesi karşısında yüzde 0.35 değer kazandı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yüzde 76 oy oranıyla seçimleri kazandığı doğru ancak Rus Rublesi’nin seçim öncesinde Amerikan Doları’na karşı yüzde 40 değer kaybettiği iddiası doğru değil. Seçim öncesinde Rus Rublesi’nin en çok değer kaybettiği zamanın Şubat 2018 olduğu görülebiliyor.

Şubat’taki ani değer kaybından önce 25 Ocak 2018’de Rus Rublesi’nin dolar kuru karşısındaki en düşük değeri 55,5975. 9 Şubat 2018 tarihinde kurun en yüksek olduğu durumda Rus Rublesi’nin Amerikan Doları karşısındaki değerinin 58,7582 olduğunu söylemek mümkün. Yani 9 Şubat tarihinde 1 dolar 58 ruble ediyordu.

Şubat ayındaki bu hareketlilik sonucunda Rus Rublesi’nin Amerikan Doları karşısındaki değer kaybı ise yüzde 5.68. Özetle Ocak’ta 1 dolar 55 rubleyken bir aydan az bir zaman içerisinde yaklaşık yüzde 6 değer kaybederek 9 Şubat’ta 1 dolar 58 ruble olmuştu. Seçimlerden sonra ise özellikle Mayıs ayında Rus Rublesi’nin Amerikan Doları karşısında değer kaybettiği görülüyor. 19 Mart 2018 ve 23 Mayıs 2018 arasındaki değer kaybı ise yüzde 6.53.

İlgili analizin tamamına buradan ulaşılabiliyor.

17) Doktor Füsun Kümet’e AK Parti milletvekili aday listesinde ilkokul mezunu yazıldığı iddiası    

24 Haziran seçimleri için AK Parti tarafından açıklanan milletvekili aday listesinde, öğrenim durumu ilkokul olarak görünüp, meslek olarak doktor olduğu belirtilen bir kişinin olduğu iddiası doğru.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan bir görselde, 24 Haziran seçimleri için açıklanan AK Parti’nin milletvekili aday listesinde, doktor olan bir kişinin eğitim durumuna ilkokul yazıldığı iddia edildi. Buna göre İstanbul 3. bölge 17. sıradan aday olan Zülfiye Füsun Kümet’in öğrenim durumunda ilkokul ifadesinin bulunmasına rağmen mesleğinin doktor olarak yer aldığı ifade edildi.

24 Haziran seçimleri için AK Parti tarafından açıklanan milletvekili aday listesinde, öğrenim durumu ilkokul olarak görünüp, meslek olarak doktor olduğu belirtilen bir kişinin olduğu iddiası doğru. Listede buna benzer birçok durum mevcut.  

Kümet’in İstanbul Dişhekimleri Odası’na kayıtlı olduğunu da söylemek mümkünSon olarak Kümet’in Marmara Üniversitesi tarafından verilmiş Yüksek Lisans diploması da görülebiliyor.

teyit.org’un konu hakkındaki analizine buradan ulaşılabiliyor.

18) A Haber Muharrem İnce hakkında “4 senelik üniversiteyi 8 dönemde bitirmiş” alt bandı kullandığı iddiası

A Haber’in Muharrem İnce hakkında, “Üniversite dönemi başarısız. 4 senelik eğitim fakültesini 8 dönemde bitirmiş” alt bandı kullandığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen fotoğrafta, A Haber’in Muharrem İnce’nin 4 senelik üniversiteyi 8 dönemde bitirdiğine dair bir alt bant kullandığı iddia edildi.

Ancak, A Haber’in Muharrem İnce hakkında, “Üniversite dönemi başarısız. 4 senelik eğitim fakültesini 8 dönemde bitirmiş” alt bandı kullandığı iddiası doğru değil. Görsel montajlanmış.

A Haber’in 29 Mayıs 2018 tarihinde yayınladığı Ajans Bugün Programı’nın orijinal görüntüleri izlendiğinde böyle bir habere yer verilmediği, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jülide Sarıeroğlu ile emeklilere verilecek bayram ikramiyesi haberinin yer aldığı görülebiliyor.

19) Recep Tayyip Erdoğan, Bingöl’deki kalabalığa Diyarbakır diye seslendi iddiası

Recep Tayyip Erdoğan’ın Bingöl’de düzenlenen mitingdeki kalabalığa, “Diyarbakır” şeklinde seslendiği iddiası doğru. Ancak video, 8 Haziran 2011’deki Bingöl mitingi sırasında çekilmiş.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir videoda, Recep Tayyip Erdoğan’ın Bingöl mitinginde kendisini dinleyenlere “Diyarbakır” diye seslendiği iddia edildi.

Recep Tayyip Erdoğan’ın Bingöl’de düzenlenen mitingdeki kalabalığa, “Diyarbakır” şeklinde seslendiği iddiası doğru. Ancak video, 8 Haziran 2011’deki Bingöl mitingi sırasında çekilmiş.

12 Haziran 2011 Genel Seçimleri çerçevesinde Bingöl’de düzenlenen mitingin görüntülerinin tamamına ulaşmak mümkün. Mersin Gündem isimli kullanıcı tarafından 2 Ekim 2011‘de YouTube’a yüklenen görüntülerde Erdoğan’ın kendisini dinleyen kalabalığa “Diyarbakır” diye seslendiği görülebiliyor.

İlgili analizin tamamına buradan ulaşılabiliyor.

20) Seçimlerde sandık kurulunun kullanacağı tutanaklardan boş zarf ve pusula sayılarının, seçmen sayısının yazıldığı bazı bölümler çıkartıldı iddiası

24 Haziran’daki seçimlerde kullanılacak tutanaklarda, daha önceki yıllarda yapılan genel seçimlerde kullanılan tutanaklardaki bazı bilgilerin yer almadığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

WhatsApp gruplarında paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gelen bir metinde, 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimi’nde sandık kurulunun kullanacağı tutanaklarda değişiklikler yapıldığı iddia edildi.

24 Haziran’daki seçimlerde kullanılacak tutanaklarda, daha önceki yıllarda yapılan genel seçimlerde kullanılan tutanaklardaki bazı bilgilerin yer almadığı iddiası doğru değil. Seçimlerde kullanılacak tutanaklarda boş zarf ve pusula sayıları, oy kullanan seçmen sayısı, geçersiz sayılan zarf ve pusulalar ile hesaba katılmayan zarf ve pusulaların, geçersizlik veya hesaba katılmama nedenlerinin yazıldığı bölüm yer alacak.

Aynı metin, 16 Nisan 2017’de yapılan Anayasa değişikliği referandumundan önce de sosyal medya ve WhatsApp gruplarında yayılmıştı. teyit.org’ta konuyla ilgili bir analiz yayınlanmıştı.

teyit.org‘un konu hakkında ilgili analizine buradan ulaşmak mümkün.

21) Cami minaresine AK Parti seçim afişi asıldığı iddiası

Fotoğrafın AK Parti’nin seçim pankartının asılı olduğu bir cami minaresini gösterdiği iddiası doğru.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın, AK Parti’nin seçim afişinin asıldığı bir cami minaresini gösterdiği iddia edildi. Fotoğrafta üzerinde, “Minareler süngü, kubbeler miğfer, camiler kışlamız, müminler asker bu ilahi ordu dinimi bekler” yazan bir pankartın minarede asılı olduğu görülebiliyor.

Fotoğrafın AK Parti’nin seçim pankartının asılı olduğu bir cami minaresini gösterdiği iddiası doğru. Fotoğraf, 8 Haziran 2018’de Başbakan Binali Yıldırım’ın katılımıyla Bitlis’te gerçekleştirilen miting sırasında çekilmiş.

teyit.org’un 11 Haziran 2018 tarihli analizine buradan ulaşmak mümkün.

22) İsrail Parlamentosu’nda iki milletvekilinin Türkiye ve Türkiye’deki seçimler hakkında tartıştığı iddiası

Videonun, İsrail Parlamentosu’ndaki milletvekillerinin Türkiye ve Türkiye’deki seçimler hakkında tartıştığını gösterdiği iddiası doğru değil

YANLIŞ

Sosyal medyada ve WhatsApp’ta paylaşılan bir videoda, İsrail Parlamentosu’ndaki iki milletvekilinin Türkiye hakkında tartıştığı, milletvekillerinden birisinin İsrail’in geleceği için seçimlerin çok önemli olduğunu ve Türkiye’ye bu seçimleri kaybettirmeliyiz dediği iddia edildi.

Ancak videonun, İsrail Parlamentosu’ndaki milletvekillerinin Türkiye ve Türkiye’deki seçimler hakkında tartıştığını gösterdiği iddiası doğru değil. Videodaki altyazılar konuşulanlarla uyumsuz. Videoda, Eğitim Komitesi’ndeki milletvekillerinin tartışma sebebi ise İsrail’in güneyinde yer alan İsrail-Arap okullarındaki yöneticilerin öğrencileri Tel Aviv’deki insan hakları eylemine götürmesi.

teyit.org’un ilgili analize buradan ulaşılabiliyor.

23) 24 Haziran için kullanılan seçmen pusulalarının atılmaması gerektiği, seçim ikinci tura kalması durumunda aynı pusulanın kullanması gerektiği iddiası

Seçmen pusulası olarak ifade edilen seçmen bilgi kağıdı seçim ikinci tura kaldığında tekrar gönderilmeyecek ve 8 Temmuz’da gerçekleşecek ikinci turda kullanılabilecek.

KARMA

Sosyal medyada ve WhatsApp gruplarında yer alan paylaşımlarda, 24 Haziran için kullanılan seçmen pusulalarının atılmaması gerektiği, seçim ikinci tura kaldığında aynı seçmen pusulasının kullanılması gerektiği iddia edildi.

Seçmen pusulası olarak ifade edilen seçmen bilgi kağıdı seçim ikinci tura kaldığında tekrar gönderilmeyecek ve 8 Temmuz’da gerçekleşecek ikinci turda kullanılabilecek. Ancak oy kullanabilmek için seçmen bilgi kağıdının sandık başkanına verilmesi gerekli değil, kimlik tespitinin yapılabileceği nüfus cüzdanı, pasaport, sürücü belgesi gibi belgeler oy kullanılması için yeterli.

teyit.org’un görüştüğü YSK yetkilileri de oy kullanmak için seçmen bilgi kağıdının oy kullanırken seçmenin yanında bulunmasının zorunlu olmadığını doğruladı. Seçim ikinci tura kaldığında seçmen kütüklerinin değişmeyeceği, birinci ve ikinci tur arasında 18 yaşını dolduranların ekleneceği ve ölüm, vatandaşlıktan çıkarılma gibi nedenlerle seçmen niteliğini kaybedenlerin ise seçmen listesinden çıkarılacağı ifade edildi. Seçmenlerin oy kullanacağı yerler değişmeyeceğinden seçmen bilgi kağıtları tekrardan gönderilmeyecek. Bu yüzden seçmen bilgi kağıdının saklanmasının iyi olacağı, sandık bilgilerinin ise tekrardan YSK’nın internet sitesinden sorgulanabileceği ifade edildi.

Konu hakkındaki analize buradan ulaşılabiliyor.

24) Fotoğrafın, Muharrem İnce’nin Kadıköy mitinginden olduğu iddiası

Fotoğrafın Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin Kadıköy mitingini gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin Kadıköy mitinginden olduğu iddia edildi. Fotoğraf, Yılmaz Özdil ve Onurlu Yazarlar isimli Facebook sayfasında 62 binden fazla kişi tarafından paylaşıldı, 39 bin beğeni aldı.

Ancak fotoğrafın Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin Kadıköy mitingini gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, 15 Temmuz Darbe Girişimi’nin birinci yılında 15 Temmuz Şehitler Köprüsü’nde gerçekleştirilen yürüyüş sırasında çekilmişti.

Anadolu Ajansı’nın yürüyüş sırasında çekmiş olduğu fotoğraflara bakıldığında, fotoğrafın 15 Temmuz 2017’den olduğu anlaşılabiliyor.

teyit.org’un konu ile ilgili analizine buradan ulaşmak mümkün.

25) Recep Tayyip Erdoğan Bursa mitingindeki kalabalığa “Sakarya” diye seslendi iddiası

Erdoğan’ın Bursalılara hitaben “Sakarya” şeklinde seslendiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir videoda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 11 Haziran 2018’de gerçekleştirilen Bursa mitinginin sonunda kalabalığa, “Sakarya” diye seslendiği iddia edildi.

Ancak Erdoğan’ın Bursalılara hitaben “Sakarya” şeklinde seslendiği iddiası doğru değil. Erdoğan’ın Bursa mitingine ait görüntünün son kısmının kesilerek bağlamından kopartıldığını söylemek mümkün. Videonun tamamı izlendiğinde, Erdoğan’ın mitingin sonunda Necip Fazıl Kısakürek’e ait Sakarya Türküsü isimli şiirin son dizelerini okuduğu görülebiliyor.

teyit.org’un konu hakkındaki analizinin tamamını buradan okumak mümkün.

26) Erdoğan’ın miting sırasında Muharrem İnce’nin türkü söylediği videoyu izlettiği iddiası

Erdoğan’ın düzenlediği bir mitingde, Muharrem İnce’nin şarkı söylediği videoyu izlettiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak da gönderilen videoda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın düzenlediği bir miting sırasında, Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin şarkı söylerken çekilen görüntülerini yayınladığı ve kalabalığa “nasıl, güzel mi” diye sorduğu iddia edildi.

Ancak Erdoğan’ın düzenlediği bir mitingde, Muharrem İnce’nin şarkı söylediği videoyu izlettiği iddiası doğru değil. Söz konusu video montajlanmış. Videonun orijinalinde Erdoğan, toplanan kalabalığa sinevizyon yardımıyla Antalya Konyaaltı Sahil Projesi hakkında bir video izlettiriyor. Erdoğan daha sonra devamında ise “size bu yakışır” şeklinde kalabalığa sesleniyor.

27) AK Parti’nin afişinde “Deh de gidelim… Çüş de duralım…” yazdığı iddiası

AK Parti Gençlik Kolları’nın afişinde, “Deh de gidelim…Çüş de duralım…” yazdığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda, AK Parti Gençlik Kolları’nın afişinde, “Deh de gidelim… Çüş de duralım…” yazdığı iddia edildi. Facebook’ta kişisel bir hesaptan yapılan paylaşım 13 binden fazla beğeni aldı. Bu görsel, uzun süredir sosyal medyada dolaşımda.

Ancak AK Parti Gençlik Kolları’nın afişinde, “Deh de gidelim…Çüş de duralım…” yazdığı iddiası doğru değil. 24 Aralık 2013’te Recep Tayyip Erdoğan’ın Esenboğa Havalimanı’nda yapacağı konuşma için asılan afişin orijinalinde, “İn de inelim… Gir de girelim…” yazıyor.

Pankart, AK Parti Ankara İl Gençlik Kolları tarafından 24 Aralık 2013 tarihinde dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Pakistan’dan Ankara Esenboğa Havaalanı’na inişi sırasında asılmıştı. Erdoğan, havaalanına vardığında 17-25 Aralık süreciyle ilgili konuşma yapmıştı.

İlgili analize ise buradan ulaşılabiliyor.

28) 2017 referandumunda hesaplanmayan 2 milyondan fazla oy olduğu iddiası

YSK verilerine göre hesaplandığı belirtilen seçmen ve oy sayıları doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) verilerine göre 16 Nisan 2017’de gerçekleşen Anayasa değişikliği referandumunda geçerli ve geçersiz oylar hesaplandığında 2 milyondan fazla hesaba katılmayan oy olduğu iddia edildi.

Ancak YSK verilerine göre hesaplandığı belirtilen seçmen ve oy sayıları doğru değil. YSK’nın açıkladığı sayılar incelendiğinde fazladan oy çıktığı iddiasının doğru olmadığı görülebiliyor.

YSK verilerine göre toplam seçmen sayısı 58 milyon 291 bin 898. Halk oylamasına katılım oranı yüzde 85,43. Geçerli oy sayısı 48 milyon 936 bin 604 iken geçersiz oy sayısı ise 862 bin 251. Yurt dışı, yurt içi ve gümrük kapılarında kullanılan oylar içerisinde “Evet” oyu kullanan 25 milyon 157 bin 463 seçmen bulunuyorken “Hayır” oyu kullanan 23 milyon 779 bin 141 kişi bulunuyordu.

teyit.org’un konu hakkındaki analizine buradan ulaşmak mümkün.

29) 792 seçmenin bulunduğu Lüksemburg’da 9 bin 729 oy kullanıldığı iddiası

24 Haziran seçimleri kapsamında ülkedeki sandıklarda 9 bin 729 kişinin oy kullandığı bilgisinin ise doğru olmadığını söylemek mümkün. Bu sayının 2017’de gerçekleşen referandumda Lüksemburg’da kullanılan oy sayısı olduğu görülüyor.

KARMA

Sosyal medyada yaygın bir biçimde paylaşılan iddiaya göre 792 kayıtlı seçmenin bulunduğu Lüksemburg’da 9 bin 729 oy kullanıldı. İddia bir Facebook sayfasında 11 bin 600’ün üzerinde kişi tarafından paylaşıldı.

teyit.org’un Yüksek Seçim Kurulu’ndan (YSK) edindiği bilgilere göre 24 Haziran seçimlerinde oy kullanmak üzere Lüksemburg’daki sandıklarda kayıtlı kişi sayısı 778. Öte yandan bu seçimlerde Lüksemburg’da kullanılan oy sayısının 9 bin 729 olduğu iddiası doğru değil. Lüksemburg Büyükelçiliği tarafından bu sayı 10 bin 190 olarak belirtilirken, teyit.org’un YSK’dan edindiği bilgilere göre 24 Haziran seçimleri kapsamında ülkede kullanılan toplam oy sayısı 10 bin 243.

Ülkede kayıtlı seçmen sayısından daha fazla oy kullanılmış olmasının nedeni ise yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenin dilediği ülkedeki sandıkta oy kullanabiliyor oluşu. Bu durum, 15 Şubat 2017 tarihinde YSK tarafından alınan 101 numaralı kararın 6. maddesinde “yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin oy verme günlerinde bulundukları yerlerdeki temsilciliklerde kurulan sandıklarda da oy kullanabileceklerine” karar verildiği şeklinde ifade ediliyor.

Lüksemburg’a dönersek o dönem Hürriyet’in yaptığı bir habere göre Fransa ve Almanya’da yaşayan bazı seçmenler bulundukları yere daha yakın olduğu gerekçesiyle Lüksemburg’ta oy kullanmış.

İlgili analizin tamamına buradan ulaşmak mümkün.

30) Fotoğrafın Muharrem İnce’nin darbe gecesi kahvehanede olduğunu gösterdiği iddiası

Fotoğrafın, darbe gecesi kahvehanede oyun oynayan Muharrem İnce’yi gösterdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

teyit.org’a ihbar olarak gönderilen, Takvim Gazetesi, A Haber ve Yeni Akit gibi haber kuruluşları tarafından kullanılan bir fotoğrafın, 15 Temmuz darbe gecesinde kahvede oyun oynayan Cumhuriyet Halk Partisi’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’yi gösterdiği iddia edildi.

Ancak fotoğrafın, darbe gecesi kahvehanede oyun oynayan Muharrem İnce’yi gösterdiği iddiası doğru değil. Muharrem İnce’nin  okey oynarken çekilmiş fotoğrafı 28 Aralık 2014 tarihli.

Fotoğrafın, Muharrem İnce’nin resmi Twitter hesabında “köyün gençleriyle okey oynuyoruz” başlığıyla 28 Aralık 2014’te paylaşıldığı görülebiliyor.

A Haber, Takvim Gazetesi ve Yeni Akit tarafından Sabah Gazetesi’ne dayandırarak yapılan haberlerde, Muharrem İnce’nin 15 Temmuz gecesinde CHP Yalova İl Genel Meclis Üyesi kardeşi Hüseyin İnce ile birlikte Balıkesir’deki yazlıkta tavla oynadıkları belirtiliyor ve söz konusu görsel kullanılıyor. Ancak görselin kullanımı sırasında herhangi bir şekilde arşiv görüntüsü ya da eski olduğunu belirten bir ibareye rastlanmıyor. Yani kullanıcıların söz konusu haberi okuduklarında görüntüyü olayın fotoğrafı olarak algılama ihtimalinin olduğunu söylemek yanlış olmaz.

teyit.org’un konu hakkındaki yazısına buradan ulaşılabiliyor.

31) Saadet Partisi milletvekili adayı seçmenleri ikna etmek için denize mi girdi?

Denize giren kişinin Saadet Partisi Ordu milletvekili adayı olduğu ve bu kişinin yüzmekte olan seçmenden oy istemek için takım elbiseyle denize girdiği iddiaları doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yaygın bir biçimde paylaşılan iddiaya göre Saadet Partisi Ordu milletvekili adayı Muammer Bilgiç takım elbiseyle denize girip seçmeni ikna etmeye çalıştı. İddia yalnızca bir Twitter hesabında 4 bin 300’den fazla beğeni alırken 900’e yakın kullanıcı tarafından retweet edildi.

Denize giren kişinin Saadet Partisi Ordu milletvekili adayı olduğu ve bu kişinin yüzmekte olan seçmenden oy istemek için takım elbiseyle denize girdiği iddiaları doğru değil. Fotoğraf, Saadet Partisi’nin seçim kampanyası kapsamında hazırlanmakta olan bir video sırasında çekilmiş. Çalışmanın sonunda yayımlanan video izlendiğinde görüntüdeki takım elbiseyle denize giren kişinin Saadet Partili Veysel İlhan olduğu anlaşılıyor. Karşısındaki kişilerinse denizde yüzen vatandaşlar değil, kamera çekimini yapan ekip olduğu fark ediliyor.

Fotoğraf ilk olarak Saadet Partisi Ordu milletvekili adayı Muammer Bilgiç tarafından Twitter üzerinden paylaşılmış olsa da kısa bir süre sonra görüntülerdeki ismin kendisi olmadığı anlaşılıyor. Bilgiç, Twitter’dan yaptığı paylaşımında fotoğrafa ek olarak yazdığı mesajda “Yönetmen: Muammer Bilgiç” şeklinde bir ibareye yer veriyor ve “Oyuncular” kısmında birkaç isme değiniyor.

Özetle iddiaya konu olan fotoğrafın bir seçim kampanyası için hazırlanmakta olan bir video sırasında çekilmiş olduğunu söylemek mümkün. Bu bağlamda takım elbiseyle denize giren kişinin denizde yüzmekte olan seçmenleri ikna etmek için orada olduğu doğru değil.

İlgili analizin tamamına buradan ulaşmak mümkün.

32) A Haber’in “Muharrem İnce’nin İzmir mitingine katılım olmadı” alt bandı kullandığı iddiası

A Haber’in, Muharrem İnce’nin İzmir mitinginde boş bir meydan fotoğrafı kullandığı ve haberi “Muharrem İnce’nin İzmir mitingine katılım olmadı” şeklinde alt bantla verdiği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafta, A Haber’in CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin 21 Haziran’da İzmir’de düzenlediği mitinge hiç kimsenin gelmediğine dair bir alt bant kullandığı iddia edildi. İddiada, A Haber’in yayınladığı görüntülerde boş bir meydan görüntüsünün altına “Muharrem İnce’nin İzmir mitingine katılım olmadı” şeklinde bir alt bant yerleştirdiği belirtildi.

Ancak A Haber’in, Muharrem İnce’nin İzmir mitinginde boş bir meydan fotoğrafı kullandığı ve haberi “Muharrem İnce’nin İzmir mitingine katılım olmadı” şeklinde alt bantla verdiği iddiası doğru değil. Görsel montajlanmış.

A Haber muhabiri Murat Ovucu’ya ait görüntünün 5 Eylül 2017 tarihinde Ağustos ayı enflasyon rakamlarının açıklandığı bir haberden alındığını söylemek mümkün.

İlgili analizin tamamına buran ulaşılabiliyor.

33) Oy pusulaları üzerinde oy kullanılacak ilin isminin yazılı olması gerektiği iddiası

Oy pusulaları üzerinde oy kullanılan şehrin isminin yazması gerektiği iddiası doğru.

DOĞRU

Özellikle WhatsApp’ta paylaşılan bir ekran görüntüsüyle, oy pusulasında mutlaka oy kullanılan şehrin adının yazması gerektiği iddia edildi. Ayrıca paylaşımlarda üzerinde Şanlıurfa yazan pusulaların İzmir Buca’ya gönderildiği de belirtildi.

Oy pusulaları üzerinde oy kullanılan şehrin isminin yazması gerektiği iddiası doğru. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından hazırlanan oy pusulalarının üzerinde seçmenlerin oy kullandığı şehrin adı ve oy kullanılan seçim çevresinin numarası yazması gerekiyor.

Örneğin, Ankara’da 1. bölgede oy kullanacak bir seçmenin oy pusulasında “27. Dönem Milletvekili Genel Seçimi Siyasi Partiler ve Bağımsız Adaylar Birleşik Oy Pusulası ANKARA İLİ (1) Numaralı Seçim Çevresi” ibaresi bulunmak zorunda.

CHP Parti Okulu İzmir İl Koordinatörü Abdullah Aydemir teyit.org’a yaptığı açıklamada İzmir’de iki ilçede benzer bir olayın yaşandığını, geçen Pazar YSK’nın acil emriyle pusulalardaki bu yanlışlığın giderildiğini ifade etti.

İlgili analizin tümüne buradan ulaşmak mümkün.

34) Fotoğraf Muharrem İnce’nin Maltepe mitingine ait uydu görüntüsü mü?

Görselin Muharrem İnce’nin Maltepe’de gerçekleştirdiği mitingin uydudan çekilen fotoğrafı olduğu iddiası doğru değil.

YANLIŞ

CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin bugün (23 Haziran 2018) İstanbul Maltepe’de gerçekleştirdiği mitingin ardından sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın, mitingin uydudan çekilmiş fotoğrafı olduğu iddia edildi.

İddia bir Twitter hesabında 700’den fazla retweet edilirken, 2 bine yakın beğeni aldı. Bazı kullanıcılar ise söz konusu fotoğrafın 8 Ağustos 2016’da gerçekleşen Demokrasi ve Şehitler Mitingi’ne ait olduğunu iddia etti.

Ancak söz konusu görselin Muharrem İnce’nin Maltepe’de gerçekleştirdiği mitingin uydudan çekilen fotoğrafı olduğu iddiası doğru değil. Google Maps görüntülerinden yapılacak karşılaştırmayla söz konusu fotoğrafın Maltepe’yi değil, Yenikapı’yı gösterdiğini söylemek mümkün. Ayrıca, 2016 yılında AK Parti mitinginden olduğu da iddia edilen bu görüntü montajlanmış.

Fotoğraf 2016 yılındaki Yenikapı mitingini de göstermiyor

Görsel ilk olarak Ağustos 2016’da gerçekleşen Demokrasi ve Şehitler Mitingi’nin ardından sosyal medyada fotoğrafın üzerinde de imzası bulunan Blnt_Arsln takma adlı kullanıcı tarafından paylaşılmış ardından TakvimKararHaber 7Türkiye Gazetesi gibi haber sitelerinde “Yenikapı’da gerçekleşen mitingin uzaydan görüntüsü” başlığıyla yayınlanmıştı.

Ancak fotoğrafın 2016’da gerçekleşen Demokrasi ve Şehitler Mitingi’ni gösterdiği iddiası da gerçeği yansıtmıyor.

2016’da paylaşılan ve Yenikapı’daki mitingi gösterdiği iddia edilen görselin montaj olduğu sarıyla işaretlenen bölgedeki gemilerin, uydu görüntüsü olduğu iddia edilen görselde bulunmamasından da anlaşılabilir.

İlgili analize buradan ulaşmak mümkün.

35) YSK’nın mühürsüz zarf ve oy pusulalarını geçersiz sayacağı iddiası

YSK’nın, CHP’nin başvurusu üzerine mühürsüz zarf ve pusulaların geçersiz sayılacağına dair bir genelge yayınladığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide, CHP’nin müracaatı sonucunda Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) mühürsüz zarf ve oy pusulalarını geçersiz sayacağı iddia edildi.

Bir kullanıcı tarafından 21 Haziran’da Facebook’ta yayınlanan gönderi yaklaşık 14 bin kişi tarafından paylaşıldı.

Ancak YSK’nın, CHP’nin başvurusu üzerine mühürsüz zarf ve pusulaların geçersiz sayılacağına dair bir genelge yayınladığı iddiası doğru değil. YSK’nın şimdiye kadar yayınladığı genelgeleri ise buradan görmek mümkün.

YSK, 24 Haziran’da gerçekleşecek Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekillliği Genel Seçimleri’ni daha önce yayınladığı 135 sayılı genelge ile düzenlemişti.

Sandık Kurullarının Oluşumu ile Görev ve Yetkileri isimli genelgenin 21. maddesinde oy verme gününde sandık kurulunun toplanma zamanı ve hemen yapacağı işler anlatılıyor. Buna göre sandık kurulunun, YSK tarafınca numaralanıp mühürlenerek paketlenmiş birleşik oy pusulası paketlerini açarak sayacağı, birleşik oy pusulalarının her birinin arkasını sandık kurulu mührü ile mühürleyeceği ve birleşik oy pusulalarının sayısı ile her birinin arkasının sandık kurulu mührüyle mühürlenmiş olduğunu tutanak defterine geçireceği belirtiliyor.

Yine sandık kurulu ilçe seçim kurulundan teslim alınan oy zarflarını sayacağı, her zarfın üzerine sandık kurulu mührünü basacağı ve zarfların sayısı ile her birinin ön yüzünün sandık kurulu mührüyle mühürlenmiş olduğunu tutanak defterine geçireceği ifade ediliyor.

YSK’nın yayınladığı 135. sayılı Genelgenin 40. maddesinde ise sandığın açılması, zarfların sayılması, geçerli ve geçersiz oy zarflarının ayrılması gibi konular düzenleniyor. Bu madde koyu harflerle, üzerinde sandık kurulu mührü bulunmamasına rağmen Türkiye Cumhuriyeti Yüksek Seçim Kurulu filigranı, amblemi ve ilçe seçim kurulu mührü bulunan zarflar ile üzerinde leke veya çizik bulunsa dahi bunun özel işaret koymak amacıyla yapıldığı kesin olarak anlaşılamayan zarfların geçerli sayılacağı belirtiliyor.

Son olarak genelgenin 42. maddesi ise geçerli olmayan oy pusulalarını tanımlıyor. YSK bu maddede 11 başlıkta pusulaların hangi durumlarda geçerli olarak kabul edilemeyeceğini açıklıyor. Daha sonra ise istisnalar belirtiliyor. Bu istisnalardan g maddesinde, yetkili seçim kurulları tarafından gönderilen ve YSK filigranı bulunan oy pusulalarının arkasının sandık kurullarının ihmaliyle mühürlenmemiş olmasının oy pusulasını geçersiz kılmayacağı ifade ediliyor.

Sonuç olarak, YSK’ya mühürsüz oyların geçersiz sayılması için yapılan itirazlar bulunuyor. Ancak YSK’nın bu itirazları kabul ettiği ve mühürsüz oyların geçersiz sayılacağı iddiaları doğru değil.

teyit.org’un konu hakkındaki analizine buradan ulaşılabiliyor.

36) Muharrem İnce’nin oy kullandığı sandıktaki kadının İnce’nin elini sıkmadığı iddiası

Sandık başında duran kadının Muharrem İnce’nin elini sıkmadığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada, Muharrem İnce’nin Yalova’da oy kullandığı sandıktaki bir kadının Muharrem İnce’nin elini sıkmadığı iddia edildi. Bir Twitter kullanıcısı tarafından paylaşılan video yaklaşık 8 bin kullanıcı tarafından beğenildi ve video 873 bin kez görüntülendi.

Video ayrıca, İPA Haber Ajansı tarafından #Seçim2018 etiketiyle de paylaşıldı.

Ancak, sandık başında duran kadının Muharrem İnce’nin elini sıkmadığı iddiası doğru değil. Muharrem İnce ve söz konusu kadın el sıkışıyor ancak kameranın açısından dolayı el sıkışması tam olarak görünmüyor.

Ajans France Press (AFP) tarafından Twitter’da paylaşılan bir videoda da Muharrem İnce ile salonda bulunan kadının el sıkıştığı fark ediliyor.

37) Diyarbakır Mesut Yılmaz İlkokulu’nda boş zarflarla dolaşan kişiler kim?

Fotoğraftaki kişinin seçimlerde usulsüzlük yaptığı iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan bazı paylaşımlarda bugün (24 Haziran 2018) gerçekleşmekte olan Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekilliği Seçimleri sırasında Diyarbakır’da Mesut Yılmaz İlkokulu’na üç kişinin YSK’dan geldiğini belirterek sandıklarda zarf eksiği olup olmadığını sorduğu ve usulsüzlük yapmaya çalıştığı iddia edildi.

teyit.org’un görüştüğü CHP Diyarbakır İl Başkan Yardımcısı Uğur Aytaç, sosyal medyada fotoğrafı paylaşılan kişilerin zarf eksiğini gidermek üzere okula giden İlçe Seçim Kurulu görevlileri olduğunun doğrulandığını belirtti. Benzer şekilde, teyit.org’un görüştüğü Saadet Partisi Bağlar İlçe Başkanı Kerem Demir de şahısların İlçe Seçim Kurulu’ndan gönderildiğini doğruladı.

Cumhuriyet.com.tr’ye konuşan HDP milletvekili Garo Paylan da “Söz konusu şikayet üzerine okula gittik. Bir sorun söz konusu değil. Bahsi edilen kişi görevli. Görevlilere oy zarfı lazım olup olmadığını sormak için gelmiş. Ancak çağrılmadan okula geldiği için yanlış anlaşılma olmuş. Bir sorun yok” açıklamasında bulundu.

teyit.org’a konuşan Avukat Mehmet Öner de sorunun çözüldüğünü, kişilerin ilçe seçim kurulundan geldiğinin anlaşıldığını belirtti.

Mesut Yılmaz İlkokulu okul sorumlusu telefonuyla çektiği beyaz t-shirt giyen şahsın fotoğraflarını teyit.org’a iletti. Fotoğrafların 24 Haziran 2018 tarihinde saat 08:10’da çekildiğini EXIF bilgilerinden öğrenebilmek mümkün.

teyit.org’un görüştüğü Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğü iddialar ile ilgili açıklama yapmayı reddetti. Ayrıca yetkililer seçimlerde bir sıkıntı olmadığını ve şu an gözaltında bulunan birisi olmadığını da belirtti.

Sonuç olarak, teyit.org’un Mesut Yılmaz İlkokulu’nda sandık müşahitliği yapan tanıklarla ve parti yetkilileriyle yaptığı görüşmeler sonucunda; şahısların ilçe seçim kurulu tarafından görevlendirildiğini, ancak usulen şahısların ellerinde zarflarla okulda dolaşmasının yanlış olacağının düşünülmesinden dolayı müdahalede bulunulduğu ve polis çağrıldığı söylenebilir.

İlgili analize buradan ulaşılabiliyor.

38) İçişleri Bakanlığı logosu bulunan seçim görevlisi kartlarıyla ilgili iddia

Üzerinde İçişleri Bakanlığı Seçim Görevlisi yazan kartların müşahit kartı olarak kullanılamayacağı iddiası doğru.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafla İçişleri Bakanlığı’na ait seçim görevlisi yazılı kartın kullanıldığı ancak bu kartların müşahit kartları olarak kullanılamayacağı iddia edildi.

CHP Milletvekili Ahmet Akın tarafından da paylaşılan iddia 10 binden fazla retweet 8 binden fazla beğeni aldı.

Üzerinde İçişleri Bakanlığı Seçim Görevlisi yazan kartların müşahit kartı olarak kullanılamayacağı iddiası doğru. Müşahit kartları sadece siyasi partiler tarafından, sandık görevlileri kartları ise YSK tarafından düzenlenebilir.

teyit.org’un görüştüğü YSK yetkilileri, YSK’nın sadece partilerin düzenlediği müşahit kartlarını ve YSK tarafından düzenlenen sandık görevlisi kartlarını kabul ettiğini ve seçim bölgelerine İçişleri Bakanlığı logosu bulunan kartla girilmeyeceğini belirtti. 135 Sayılı genelgede 19 ve 20. maddelerde de belirtildiği gibi sandık çevresinde ve sandık alanında bulunabilecek kişilerin müşahit ve sandık görevlisi olması gerekiyor. Ayrıca 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun‘da da seçim bölgesinde kimlerin bulunabileceği belirtiliyor.

İçişleri Bakanlığı: “Kimseye böyle bir kart vermedik

YSK yetkilileri İçişleri Bakanlığı’nın güvenlik önlemi alması için görevlendirdiği kişilere böyle bir kart düzenleyerek akredite ettiğini belirtirken İçişleri Bakanlığı yetkilileri yaptığı açıklamada, görevlendirdikleri kimse olmadığını ve böyle bir kart düzenlemediklerini ifade etti.

teyit.org’un ilgili analizine buradan ulaşmak mümkün.

39) Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne ve YSK’ya giden yolların kamyonlarla kapatıldığı iddiası

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Yüksek Seçim Kurulu’na giden bazı yolların kamyonlarla kaptıldığı iddiası doğru.

DOĞRU

Çeşitli internet sitelerinde ve sosyal medyada paylaşılan iddia kapsamında Cumhurbaşkanı Külliyesi ve Yüksek Seçim Kurulu’na (YSK) giden yolların kamyonlarla kapatıldığı, binaların önlerinde kamyonların bulunduğu iddia edildi.

Paylaşılan fotoğraflar ışığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Yüksek Seçim Kurulu’na giden bazı yolların kamyonlarla kapatıldığının doğru olduğunu söylemek mümkün. Sosyal medyada Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin önünden denilerek paylaşılan bir fotoğrafınsa ATO Congressium binasının hemen yanından çekilmiş olduğu görülüyor.

İlgili analizin ve detaylı fotoğraflara buradan ulaşmak mümkün.

40) CHP’nin uzun süredir milletvekili çıkaramadığı iller hakkındaki iddialar

CHP’nin bahsi geçen illerde uzun yıllardır vekil çıkaramadığı iddiası doğru. Ancak, CHP’nin Adıyaman’da vekil çıkardığı yıllar göz önünde bulundurulduğunda sürenin uzun olmadığını söylemek mümkün.

KARMA

teyit.org’a ihbar olarak gönderilen ve Anadolu AjansıHürriyetMynetHaber 7Ensonhaber ve Sputnik gibi internet siteleri tarafından haber olarak verilen bir iddiada, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 24 Haziran seçimlerinin ardından uzun süredir milletvekili çıkartamadığı illerde birer tane vekil çıkardığı belirtildi.

Haberlerde, CHP’nin 40 yıldır milletvekili çıkartamadığı Elazığ’nın yanı sıra Adıyaman, Karabük, Karaman, Kars, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Nevşehir, Şanlıurfa ve Yozgat gibi illerde uzun süredir ilk defa meclise vekil gönderdiği iddia edildi.

CHP’nin 40 yıl sonra Elazığ ilinden ilk defa milletvekili çıkardığı iddiası doğru ancak söz konusu haberlerde belirtilen diğer illerde farklılıklar bulunuyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayınlanan ve 1923-2011 yılları arasında yapılan milletvekili genel seçimlerinin derlendiği bir kitapçıkta konu hakkında verilere ulaşmak mümkün. Buna göre CHP’nin, Elazığ ilinden en son 1977 seçimlerinde iki tane vekil çıkardığı görülebiliyor. CHP’nin, 1980 Askeri Darbesi’nden sonra yapılan 1983 seçimlerinden 2018 seçimlerine kadar Elazığ’dan vekil çıkaramadığı fark ediliyor.
Haberlerde yer alan ve CHP’nin uzun süredir vekil çıkaramadığı iller arasında Adıyaman da yer alıyor. Ancak CHP’nin birkaç dönem önce Adıyaman’dan vekil çıkardığını söylemek mümkün. Yine TÜİK’in kitapçığından CHP’nin 1995, 2002, 2007 ve 2011 yıllarında Adıyaman’dan bir vekili meclise gönderdiği görülebiliyor.

Sonuç olarak, Adıyaman haricinde CHP’nin bahsi geçen illerde uzun yıllardır vekil çıkaramadığı iddiası doğru. Ancak, CHP’nin Adıyaman’da vekil çıkardığı yıllar göz önünde bulundurulduğunda sürenin uzun olmadığını söylemek mümkün. Yani CHP birkaç dönem önce Adıyaman’dan mecliste vekil bulundurmuş. Tüm bunlara ek olarak, CHP’nin Kars’tan vekil çıkardığı ise doğru değil. YSK’nın henüz kesin seçim sonuçlarını açıklamadığı için bahsi geçen illerde değişikliklerin olabilmesi söz konusu.

teyit.org’un ilgili analizine ise buradan ulaşılabiliyor.

41) Seçim öncesi ve sonrasında sandık sayıları değişti mi?

Tarihlere göre açıklanan sandık sayıları farklılıklar gösteriyor.

KARMA

Sosyal medyada paylaşılan bir tweet zincirine göre 24 Haziran seçimlerinden önce YSK Başkanı toplam sandık sayısını 180 bin 896 olarak duyurdu. Ancak iddiaya göre seçim sonrasında bu sayı 188 bin 80 olarak belirtildi. İlgili tweet dizisinde YSK’nın bir kararına atıfta bulunuldu ve ilan edilen sandık sayısıyla toplam sandık sayısı arasında 3 bin 784 fark olduğu vurgulandı.

4 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de 24 Haziran seçimleri kapsamında kurulacak olan sandık sayısına ilişkin olarak tahmini sayılar ifade ediliyor. Yurt içinde 181 bin 129 ve yurt dışında 3 bin 167 sandıkta oy kullanılacağı belirtilmiş.
14 Mayıs 2018 tarihinde Anadolu Ajansı’nın yaptığı habere göre ise Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Sadi Güven tahmini sandık sayısını 180 bin 896 olarak aktarıyor.

YSK’nın internet sitesinde yayımlanan verilere göre ise “Muhtarlık Türüne Göre Sandık ve Seçmen Sayıları” listesinde sandık sayısının yurt içinde cezaevlerinde kurulan sandıklar ve seyyar sandıklar dahil olmak üzere toplam 181 bin 863 olduğu belirtiliyor. Cezaevlerinde kurulan sandıklar ve seyyar sandıklar haricinde toplam sandık sayısının ise 180 bin 65 olduğu anlaşılıyor. Bu sayıya yine YSK tarafından paylaşılan “Seçim Çevrelerine Göre Seçmen ve Sandık Sayıları” listesinden de ulaşmak mümkün.

teyit.org’un YSK’dan edindiği bilgilere göre bu sayılardaki değişimlerin nedeni, seçmenlere ilişkin kesin listelerin sandık sayılarının belirtildiği tarihlerde netleşmemiş ve sandık birleştirme kararlarının henüz uygulamaya konulmamış olması.

Özetle teyit.org’un YSK’dan edindiği bilgiler ışığında sandık sayılarına ilişkin öne sürülen farklılıkları açıklamak mümkün. Mayıs ayının başlarında Resmi Gazete’de ve sonrasında YSK Başkanı Güven tarafından belirtilen sandık sayılarının seçmen listeleri netleştikçe ve sandık birleştirme kararları uygulamaya kondukça bazı değişimlere uğradığı anlaşılıyor. Gümrüklerde kurulan sandıklara ilişkin sayısal veri ise iddialarda öne sürülen bazı farklılıkları açıklar nitelikte.

ilgili analizin tamamına ise buradan ulamak mümkün.

42) Suriye kökenli Muhammed Erdoğan’ın Bursa’dan milletvekili seçildiği iddiası

AK Parti Bursa milletvekili seçildiği belirtilen Erdoğan’ın Arapça olarak “bu toprakları kanımızın son damlasına kadar koruyacağız, beni seçen Bursa halkına şükranlarımı sunuyorum” dediği iddiası doğru değil.

YANLIŞ

Sosyal medyada yer alan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen paylaşımlarda AK Parti’den Bursa milletvekili adayı olan Suriye kökenli Muhammed Erdoğan’ın seçildikten sonra yaptığı konuşmada, “bu toprakları kanımızın son damlasına kadar koruyacağız. Beni seçen Bursa halkına şükranlarımı sunuyorum” dediği ve bu konuşmasını Türkçe bilmediği için Arapça yaptığı iddia edildi.

Bu iddia TCvatanım isimli Facebook sayfasında 5 binden fazla paylaşım, 4 bine yakın beğeni aldı.

Ancak, AK Parti Bursa milletvekili seçildiği belirtilen Erdoğan’ın Arapça olarak “bu toprakları kanımızın son damlasına kadar koruyacağız, beni seçen Bursa halkına şükranlarımı sunuyorum” dediği iddiası doğru değil. Bursa birinci bölgeden AK Parti’nin 9. sıra adayı olan Muhammed Erdoğan, 24 Haziran seçimlerinde milletvekili olarak seçilemedi.

Analizin tamamına ise buradan ulaşmak mümkün.

43) Videonun 24 Haziran gecesi İstanbul’da çekildiği iddiası

Bir kullanıcı tarafından paylaşılan videonun 24 Haziran gecesinde İstanbul’daki silah atışlarını gösterdiği iddiası doğru.

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a yoğun bir şekilde ihbar olarak gönderilen bir videonun, 24 Haziran seçimlerinde İstanbul’da havaya ateş açan insanları gösterdiği iddia edildi.

Bir kullanıcı tarafından paylaşılan videonun 24 Haziran gecesinde İstanbul’daki silah atışlarını gösterdiği iddiası doğru. Yukarıda belirtildiği üzere videonun Sultangazi Belediyesi’ne bağlı Habibler Mahallesi’nde çekildiği açıkça görülebiliyor. Bu videonun yanı sıra 24 Haziran gecesinde Habibler Meydanı’nda çekilmiş birçok fotoğraf ve videoya da ulaşılabiliyor.

Analizin detaylarını ise buradan incelemek mümkün.

Derleyenler: Ali Osman Arabacı, Burak Avşar, Gülin Çavuş, Mehmet Atakan Foça, Mert Can Yılmaz, Selin Ayaeş.

Derleyenler: Ali Osman Arabacı, Burak Avşar, Gülin Çavuş, Mehmet Atakan Foça, Mert Can Yılmaz, Selin Ayaeş.