Sandık kurullarının kullanacağı tutanaklarda kanuna aykırı değişiklik yapıldığı iddiası

İDDİA: 16 Nisan’da yapılacak referandumda sandık kurulunun kullanacağı tutanaklardan boş zarf ve pusula sayılarının, seçmen sayısının yazıldığı bazı bölümler çıkartıldı. Bu bilgiler kayıt altına alınmayacak, değişiklik kanuna aykırı, CHP itiraz etti.

KARMA

WhatsApp gruplarında paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gelen bir metinde, 16 Nisan’da yapılacak referandumda sandık kurulunun kullanacağı tutanaklarda değişiklikler yapıldığı iddia edildi.

“Arkadaşlar Sandık Eğitimindeyim, çok önemli değişiklikler var, bunların çıkarılması kanuna da aykırı imiş, bunların yazılması gerekiyor. CHP düzeltilmesi için baskı yapıyormuş.

  1. Sandık Başkanının teslim aldığı ve sabah hazırlık esnasında sayımı yapılan boş zarf ve pusula sayılarının yazıldığı bölüm tutanaktan çıkartılmış,
  2. Sandığa ait seçmen listesinde olmadığı halde kanun gereği (sandık kurulu üyesi veya görevli kolluk kuvveti olarak Örnek 142 belgesiyle) oy kullanan seçmen sayısının belirtildiği bölüm tutanaktan çıkartılmış.
  3. Geçersiz sayılan zarf ve pusulalar ile hesaba katılmayan zarf ve pusulaların, geçersizlik veya hesaba katılmama nedenlerinin yazıldığı bölüm tutanaktan çıkartılmış,
  4. Halk oylamasına katılan seçmen sayısı tutanakta yer alırken, sandıktan çıkan zarf sayısı ile zarflardan çıkan oy pusulası sayısının yazıldığı bölüm tutanaktan çıkartılmıştır.

Bundan önceki pekçok seçimde tecrübe ettiğimiz üzere, yukarıda sıraladığımız hususların tutanak ile kayıt altına alınması, seçimin ve sayımın sağlıklı olması açısından çok önemlidir.

ARKADAŞIMIZ İLHAN DEMİR’İN BU YAZISINI HIZLA VE BOLCA PAYLAŞALIM LÜTFEN ÇOK ÖNEMLİ!!!

16 Nisan’daki referandumda kullanılacak tutanaklarda, daha önceki yıllarda yapılan genel seçimlerde kullanılan tutanaklardaki bazı bilgilerin yer almadığı iddiası doğru. Ancak bu bilgilerin çıkarılmasının kanuna aykırı olduğu ve CHP’nin itiraz ettiği iddiası doğru değil. Ayrıca bu bilgilerin kayıt altına alınmayacağı iddiası da gerçeği yansıtmıyor.

Tutanaklardan geçersiz sayılan zarf ve pusulaların geçersizlik veya hesaba katılmama nedenlerinin yazıldığı, sayımı yapılan boş zarf ve pusula sayılarının yazıldığı ve sandığa ait seçmen listesinde olmadığı halde kanun gereği oy kullanan seçmen sayısının yazıldığı  bölümlerin çıkartıldığı yönündeki iddialar doğru. Ancak bu bilgiler seçim sandık sonuç tutanağında yer almasa da sandık tutanak defterine kaydedilecek. Yani referandumda bu bilgilerin kayıt altına alınmayacağı yönündeki iddialar yanlış.

Sandık sonuç tutanağına değil sandık tutanak defterine yazılacak

2015 Seçimleri için hazırlanan örnek Milletvekili Genel Seçimi Sandık Sonuç Tutanağı’nda “Geçersiz Oylar” bölümü bulunuyor. Kırmızıyla işaretlenen bölümde; geçersiz zarf sayısı, geçersiz sayılan oy pusulası, geçersizlik sebebi, hesaba katılmama sebebi kısmı yer alıyor. Ayrıca bu bölümde içinden hiç oy pusulası çıkmayan boş zarf sayısının da yazıldığı bir bölüm var.  Sarıyla belirtilen kısımda sayımı yapılan boş zarf ve pusula sayılarının yazıldığı bölüm bulunurken, mor ile belirtilen kısımda ise sandığa ait seçmen listesinde olmadığı halde kanun gereği oy kullanan seçmen sayısının yazılacağı kısım bulunuyor.

16 Nisan’da yapılacak oylama için hazırlanan Anayasa Değişikliği Halkoylaması Seçimi Sandık Sonuç Tutanağı’nda ise iddiada yer aldığı gibi bu bölümler bulunmamakta.

Ancak sandık kurulu bu bilgileri yeni hazırlanan seçim sandık sonuç tutanağında yazmıyor olsa da tutanak defterine yazmak zorunda.

Kanuna aykırı değil, 3376 sayılı Kanuna göre hazırlandı

Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) 14 Şubat’ta yayımladığı Anayasa Değişikliği Halkoylamasında Sandık Kurullarının Oluşumu, Görev ve Yetkilerini Gösterir 135/I Sayılı Genelge’nin  21. Maddesi’nde de belirtildiği gibi sandık kurulu, yaptığı sayımların sonucunu ve işlemleri tutanak defterine geçirip imzalar.

“Oy verme gününde sandık kurulunun toplanma zamanı ve hemen yapacağı işler” başlıklı kısımda boş oy zarfları ve birleşik oy pusulaları hakkında şu hükümler yer almakta:

Sandık kurulu ilçe seçim kurulundan teslim alınan ve Yüksek Seçim Kurulu amblemi ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mührünü taşıyan sarı renkte bastırılmış olan oy zarflarını sayar, her zarfın üzerine sandık kurulu mührünü basar. Birleşik oy pusulaları ve zarflar masanın üzerine düzenli bir şekilde konulur. Sandık kurulu, sandık numarasını gösteren etiketi sandığın önüne yapıştırır. Sandık kurulu, yaptığı sayımların sonucunu ve işlemleri bu Genelge gereğince tutanak defterine geçirip imzalar.

Anayasa gereğince yapılacak olan halk oylamalarında 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanunun’un 7. maddesinde şu ifadeler yer alıyor:

Sandık, ilçe ve il seçim kurullarınca düzenlenecek tutanaklarda;

a) Sandık listesinde kayıtlı olanların sayısı,

b) Halkoylamasına katılanların sayısı,

c) Geçerli olan oyların sayısı,

d) Geçerli olmayan oyların sayısı,

e) Anayasa değişikliğine “Evet” oyu verenlerin sayısı,

f) Anayasa değişikliğine “Hayır” oyu verenlerin sayısı,

Ayrı ayrı gösterilir.

Tutanak defteri nedir?

Seçim sandık sonuç tutanakları herkesin görebileceği şekilde sandığın çevresine asılırken tutanak defteri herkes tarafından görülmez. Ama partiler adına sandık görevlisi olan herkes sandık tutanak defterini görme hakkına sahiptir.

CHP YSK Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu’nun Halk TV’de katıldığı programda örnek tutanak defterini görmek mümkün.  

CHP itiraz etmedi

Dolaşıma giren iddia metninde, Cumhuriyet Halk Partisi’nin tutanaktan bu bölümlerin kaldırılmasına itiraz ettiği iddiası da yer aldı. Ancak teyit.org’a açıklamada bulunan CHP YSK Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu, tutanakta hangi bilgilerin ve bölümlerin yer alacağının 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun’un 7. Maddesine dayandırılarak karar verildiğini ve şu ana kadar seçim süreciyle ilgili hiçbir sıkıntı yaşanmadığını belirtti.

CHP YSK Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu teyit.org’a şunları söyledi:  

Alınan bütün kararlar bilgimiz dahilinde. Çıkarıldığı iddia edilen bilgiler tutanak defterlerinde yer alıyor.  Ayrıca bahsedilen rakamlar, sandık tutanak defterine işlenir. Geçersiz oy kararları da aynı şekilde tutanak defterine yazılır. Sandık tutanak defterinde matbu tutanakların dışında boş sayfalar da vardır. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un 112. maddesine göre şikayet ve itiraza esas olacak delil, sandık tutanak defteridir. Buraya her konu yazılabilir. Bunlar algı operasyonu. 2014 Mahalli seçimlerinde tutanaklarda 24 veri vardı. 1 Kasım seçimlerinde 14 veri vardı şimdi ise 4 veri var. Epey sadeleştirildi. Bunların artık değişmeleri mümkün değil. Seçmen listelerinde, seçim sürecinde aksayan hiçbir şey yok. İnsanlar bu yüzden şüpheye düşmüş olabilirler ama endişelenecek hiçbir şey yok. Biz seçim sürecini Genel Başkan Yardımcılarımızla birlikte parti olarak yakından takip ediyoruz. Biz niye bir sıkıntı yaşansa buna itiraz etmeyelim. Biz etmesek bile diğer partiler neden itiraz etmesin. Bunlara inanmamak gerekli. Sandık tutanak defteri, seçimin sigortasıdır.

Siyasi partilerin sandık kurullarında yer alma hakları var. CHP de sandık kurullarında yer alarak sandık tutanak defterinde yazan bilgileri kontrol edip karşılaştırabilecek. Bu kararın tutanakları sadeleştirmek ve karşılaştırma yaparken tutanaklarda yapılan hataların ortadan kaldırılması için alındığı belirtiliyor.

Ayrıca YSK’nın 16 Nisan Referandumu Sandık Kurulu Üyeleri Eğitimi videosundan da sandık tutanak defterine hangi bilgilerin yazılacağını ve oylama süresince sandık kurulunun görev ve yetkilerini izlemek mümkün.