Romanya’da gökten doluyla birlikte taş yağdığı iddiası

İDDİA: Romanya'da gökten doluyla birlikte taş da yağdı.

YANLIŞ

Sosyal medyada geçen yıl Romanya’da gökten taş yağdığını gösterdiği iddiasıyla yayılan video son günlerde tekrar karşımıza çıkmaya başladı. O günlerde çeşitli haber sitelerinde de “gökten taş yağdı” başlığıyla yer bulan video, geçtiğimiz günlerde pek çok sosyal medya kullanıcısı tarafından da aynı iddiayla güncelmişcesine paylaşıldı.

Ancak iddia doğru değil. Görüntüler şiddetli rüzgâr ve dolu sebebiyle hasar gören çatılardan düşen parçaları gösteriyor. Video, 27 Mayıs 2019 tarihinden.

Video çatılardan düşen parçaları gösteriyor

Videodan alınan bir ekran görüntüsünü tersine görsel arama yöntemiyle arattığımızda 2019’da yayınlanan haberlere ve videolara ulaşıyoruz. Türkiye basınında da çeşitli haber siteleri ve televizyon kanallarında yer alan görüntülerin tamamını izlediğimizde, videonun 27 Mayıs 2019’da Romanya’nın Zalau şehrinde yaşanan şiddetli dolu yağışı esnasında kaydedildiğini anlıyoruz. NTV’de yer alan haberde de şiddetli rüzgâr ve dolunun binaların çatılarına zarar verdiği, kopan parçaların çatılardan düştüğü belirtiliyor.

Videoda gördüğümüz SJ kodlu araba plakasını arattığımızda da, videonun Romanya’nın Zalau şehrinden olduğunu doğruluyoruz.

Olay hakkında basit bir arama yaptığımızda görüntülerin o tarihte Romanya yerel basınında da geniş yer bulduğunu görüyoruz. Konu hakkında açıklama yapan Sălaj Acil Durum Gözlem Kuruluşu’ndan bir yetkili, çatılar ve arabalarla ilgili 14 farklı hasar ihbarı aldıklarını belirtmiş. Belediye’den yapılan açıklamaya göre de 2 bin 453 araç, 19 okul binası, 34 kamu binası ile 554 özel mülk, yumurta büyüklüğündeki dolular ve çatılardan uçan parçalardan dolayı hasara uğramış. 

27 Mayıs 2019’da Romanya’nın Zalau kentinde bir süper hücre yağışı meydana gelmişti. Süper hücre (supercell), şiddetli rüzgârlara ve büyük dolulara sebep olan bir fırtına türü; bu fırtına Zalau’da da alışkın olunmayan büyüklüklerde dolular yağmasına neden olmuş. Hava koşulları yetkililer tarafından kırmızı kodla ifade edilmiş. Yerel ve uluslararası basında yer alan haberlere göre, yağış 15-20 dakika sürmesine rağmen pek çok bina ve aracın hasar görmesine neden olmuş.

Görüntüler o tarihte farklı iddialarla çeşitli platformlarda da yer almıştı. Bunlardan biri videonun Roma’da gökten taş yağdığını gösterdiği şeklindeydi. İddia AFP Fact Check tarafından da incelenmiş ve görüntülerin Zalau’daki dolu yağışını gösterdiği, gökten taş yağmadığı açıklanmıştı.

Sonuç olarak iddia doğru değil. Görüntüler rüzgâr ve dolu sebebiyle hasar gören çatılardan düşen parçaları gösteriyor. İddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden hatalı ilişkilendirmeye örnek. 

Kaynaklar

NTV, Romanya’yı dolu vurdu, 31 Mayıs 2019

License Plate Mania, Romania

libertatea.ro, The hail that fell in Zalău had devastating effects, 29 Mayıs 2019

digi24.ro, Red code in Sălaj and Maramureș. Huge pieces of hail fell, 28 Mayıs 2019

ciaio.ro, Hail destroyed dozens of cars and roofs!, 29 Mayıs 2019

AFP Fact Check, The video shows a hailstorm in Romania in 2019, 27 Şubat 2020

TV100, Romanya'yı dolu vurdu, 29 Mayıs 2019

TRT Haber, 5 dakikalık dolu yağışı Romanya'yı felç etti, 28 Mayıs 2019

Sputnik News, Bad Luck for Car Owners: Severe Hailstorm Rocks Romania, 29 mayıs 2019

stirileprotv.ro, A super-cell swept Zalău and scared people, 28 Mayıs 2019

CNN Türk, Romanya’yı dolu vurdu!, 29 Mayıs 2019

Yeni Şafak, Romanya'da dolu araçları parçaladı, 29 Mayıs 2019

Weather.gov, What is a supercell?

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

NTV, Romanya’yı dolu vurdu, 31 Mayıs 2019

License Plate Mania, Romania

libertatea.ro, The hail that fell in Zalău had devastating effects, 29 Mayıs 2019

digi24.ro, Red code in Sălaj and Maramureș. Huge pieces of hail fell, 28 Mayıs 2019

ciaio.ro, Hail destroyed dozens of cars and roofs!, 29 Mayıs 2019

AFP Fact Check, The video shows a hailstorm in Romania in 2019, 27 Şubat 2020

TV100, Romanya'yı dolu vurdu, 29 Mayıs 2019

TRT Haber, 5 dakikalık dolu yağışı Romanya'yı felç etti, 28 Mayıs 2019

Sputnik News, Bad Luck for Car Owners: Severe Hailstorm Rocks Romania, 29 mayıs 2019

stirileprotv.ro, A super-cell swept Zalău and scared people, 28 Mayıs 2019

CNN Türk, Romanya’yı dolu vurdu!, 29 Mayıs 2019

Yeni Şafak, Romanya'da dolu araçları parçaladı, 29 Mayıs 2019

Weather.gov, What is a supercell?