Rashid Buttar’ın Covid-19 ile ilgili iddiaları

Covid-19 tüm dünyayı etkisi altına almaya başladığından bu yana küresel salgınla ilgili binlerce iddia ve komplo teorisi ortaya atıldı. Amerikalı osteopati doktoru Rashid Buttar’ın iddiaları da Teyit’in Covid-19 ile ilgili incelediği komplo teorilerinin neredeyse hepsine yer veriyor.

Rashid Buttar virüsün laboratuvarda üretildiği, hiçbir hastanın Covid-19 nedeniyle ölmediği, 5G teknolojisinin Covid-19 ile yakından ilgili olduğu gibi iddialarını Mart 2020’de YouTube üzerinden paylaştığı videolarıyla dile getirmişti. Videoların bir kısmı topluluk kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle yayından kaldırıldı. Bunun üzerine Buttar aralarında komplo teorilerine verdiği önemle bilinen Next News Network’un da olduğu birçok kanalın yayınına katıldı ve doğru olduğuna ilişkin yeterli bilimsel veri olmayan ya da yanlış olduğu yetkili kurum ve kişilerce birçok kez açıkça belirtilen iddialarını dile getirmeye devam etti. İddialara Milliyet köşe yazarı Güneri Cıvaoğlu ve Yeni Akit de yer verdi.

Rashid Buttar kimdir?

Buttar Washington Üniversitesi’nde biyoloji ve ilahiyat alanında lisans eğitimi aldıktan sonra, bazı ülkelerde geçerli bir tıp alanı olarak kabul edilmesine karşın, bilimselliğe dayanmadığı sebebiyle eleştirilen, osteopati alanında tıp diplomasını aldı. Rashid Buttar sosyal medya hesaplarında ve katıldığı programlarda “doktor” unvanını sık sık kullanıyor fakat kendi internet sitesinden de belirttiği gibi cerrahi alanında başladığı uzmanlık eğitimini tamamlamadı. “Dr.” unvanını kullanabilmek için ise tıp eğitimi sonrasında belli bir alanda uzmanlık eğitimi, yani doktora derecesi almak gerekiyor.

Buttar Amerikan Klinik Metal Toksikoloji Kurulu gibi, Amerikan Tıp Uzmanlıkları Kurulu tarafından tanınmayan, meslek kuruluşlarının sertifikalarına sahip olduğunu belirtiyor. Kendi sitesinde paylaştığı özgeçmişinden ve  sosyal medya paylaşımlarından görüldüğü üzere uzun bir alternatif tıp geçmişine sahip.

Rashid Buttar 2007 yılında daha sonradan üçü ölen dört kanser hastasından ‘fahiş ücretler alarak, etkisiz ve meslek etiğine uymayan uygulamalarda bulunduğu’ gerekçesiyle Kuzey Carolina Sağlık Kurulu’ndan kınama cezası aldı. Olay sonrasında bazı yerel sağlık kurulları, lisans başvurularını reddetti.

Buttar, otizm spektrumundaki çocukları tedavi etmek için, ağır metal toksikasyonu vakalarına uygulanan, şelasyon tedavileri kullanması, kanseri tedavi etmek için intravenöz hidrojen peroksit ve EDTA kullanması nedeniyle de eleştirilmiş ve kurul önüne çıkmıştı.

2009 yılında, grip aşısı olduktan sonra nörolojik bir bozukluk olan distoni yaşadığını ve Buttar’ın şelasyon tedavisi ardından tekrar sağlığına kavuştuğunu belirten Desiree Jennings’in beyanları sonrası Buttar, kamusal bir üne kavuştu fakat tartışmalar sona ermedi. Buttar aşı karşıtı olduğunu birçok kez açıkladı.

2010’da Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) Buttar’a internet sitesi ve sosyal medya hesapları üzerinden yasadışı şekilde pazarladığı ve sağlık kuruluşlarınca onaylı olmayan topikal kremleri, ‘ilaç’ adı altında tanıttığı için uyarı gönderdi. Denetimler sırasında Buttar’ın şirketi V-SAB Medical Labs’in iyi üretim uygulamalarına uymadığı ve ürünlerinin Federal Gıda, İlaç ve Kozmetik Yasası’na aykırı olduğu ortaya çıktı.

Hastasıyla ilişki iddialarını kabul etti

Son olarak Şubat 2019’da Kuzey Carolina Sağlık Kurulu’na gelen şikayetler üzerine başlatılan soruşturmanın devamında, Buttar’ın kanser tedavisi gören bir hastanın ağrılarını artıran ve tedavinin sonuç vermesini engelleyen uygulamalara başvurduğu ortaya çıktı. Rashid Buttar’ın bir hastasıyla ilişki yaşadığını öne süren şikayetler de gündeme geldi. Buttar tüm bu iddiaları kabul etti ve yaptırıma maruz kaldı. 

Tartışmalı bir mesleki kariyere sahip olan Buttar’ın Covid-19 ile ilgili iddialarını incelediğimizde ise, içinde bulunduğumuz kriz sırasında yayılması daha da kolaylaşan yanlış bilginin, birçok türüne rastlıyoruz. 

İDDİA: Covid-19 laboratuvarda üretildi, çalışma ABD ve Çin tarafından finanse edildi.

YANLIŞ

Buttar’ın iddia ettiğine göre, salgına sebep olan virüsle ilgili çalışmalar ABD’de başladı ve sonrasında Wuhan’daki bir laboratuvarda devam etti. Çalışmaların arkasında Amerikan Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü Müdürü Dr. Anthony Fauci ve Bill Gates de vardı. Buttar’a göre üretilen virüsün ve planlı olarak yaratılan salgının asıl amacı, herkesin aşı olmasını sağlamak. 

Salgın ortaya çıktığından beri virüsün kaynağı konusunda birçok iddia ortaya atıldı. Bugüne kadar yapılan araştırmalarda, Covid-19’a sebep olan virüsün laboratuvarda üretildiğine dair hiçbir bulguya rastlanmadı; virüsün kökenini açıklayan mevcut bilimsel verilerin tamamı  hayvanlardan insanlara geçtiği, yani doğal olduğu yönünde. Virüsün insanlara yarasalardan bulaştığı düşünülüyor. 

İlginizi Çekebilir:  Koronavirüs hakkında seri iddialar içeren tweet zinciri
İDDİA:5G teknolojisi insanların virüse yakalanmasına neden oluyor.

YANLIŞ

Daha önce birçok komplo teorisyeni tarafından da ortaya atılan, sosyal medyada ve WhatsApp gibi iletişim ağlarında hızla yayılan, Buttar’ın da dile getirdiği iddiaya göre; 5G teknolojisinin kullanılmaya başlandığı yerler ile Covid-19’un yoğun olarak görüldüğü yerler aynı. Buttar özetle 5G teknolojisinin insan bağışıklığına zarar verdiğini iddia ediyor ve devamında salgın ortaya çıktığından beri yapılan toksikolojik araştırmaların sonuçlarının gizlendiğini, araştırmaların sonucunun sorumlu olarak 5G teknolojisi gösterdiğini belirtiyor, ancak bu iddialara ilişkin herhangi bir kaynak sunmuyor.

Dünyanın farklı yerlerinde toksikolojik araştırmalar devam ediyor ve elde edilen bulgular açıklanıyor; ancak Buttar’ın iddialarıyla eşleşen bir veriye ulaşılamıyor. Covid-19 ve 5G arasındaki ilişkiyle ilgili Teyit’e ulaşan iddialar daha önce detaylı bir şekilde incelendi. 5G’nin Covid-19’la bir bağı olmadığı ve 5G’nin insan sağlığına net olarak bilinen zararlı bir etkisinin bulunmadığı aktarıldı.

İlginizi Çekebilir:  5G WhatsApp mesajı I: 5G protestosunu gösterdiği iddia edilen videolar başka olaylardan
İDDİA:Bugüne kadar Covid-19 nedeniyle ölen tek bir hasta yok.

YANLIŞ

Rashid Buttar’ın bir diğer iddiasına göre hayatını kaybeden kişiler virüs sebebiyle değil, sahip oldukları diğer kronik hastalıklar veya zayıf bağışıklık sistemleri nedeniyle hayatını kaybediyor. Ölenlerin, başka sebeplerden vefat etseler de, Covid-19’dan ölmüş olarak kaydedildiğini, sayıların şişirildiğini, hastanelerde yoğunluk olmadığını iddia ediyor.

Buttar bu iddialarını, sosyal medya kullanıcılarının bölgelerindeki hastanelerden yaptıkları paylaşımlara dayandırıyor. ABD Başkanı Trump’a yakınlığıyla bilinen QAnon komplo teorisi destekçilerinin paylaştığı ve hastanelerin boş olduğunu iddia ettikleri videolara #filmyourhospitalchallenge hashtagi ile ulaşılabiliyor. Fakat bu videoların gerçeği yansıtmadığı doğrulama platformları tarafından belirtildi.

Yetkili kurumlardan ve sağlık çalışanlarından gelen açıklamalar ise Butter’ın iddialarının tam aksi yönde. New York Times’ın 5 Nisan tarihli haberine göre, görevliler açıklanan sayıların, yeteri kadar test yapılmaması, tutarsız protokoller ve kaynak eksikliği gibi sebeplerle gerçek rakamların çok altında kalmış olduğundan endişe ettiklerini belirtiyor. Benzer bir eleştiri, Türkiye’de de Türk Tabipler Birliği tarafından dillendiriliyor. 

Central Park New York’ta Covid-19 nedeniyle kurulan sahra hastanesi

Sağlık otoritelerinin yaptığı açıklamalara ve ortaya konan verilere göre, güçlü bir bağışıklık sistemi, herhangi bir kronik hastalığa sahip olmama gibi etkenler Covid-19’a yakalanmama, yakalanılması durumunda ise hastalığı atlatma şansını artırıyor. Buttar’ın iddiaları virüsün öldürücü olmadığı, güçlü bağışıklık sistemine sahip birinin hastalanmayacağı yönünde. Ancak herhangi bir kronik hastalığı bulunmayan, sağlıklı kişiler de virüse kapabiliyor, hastanabiliyor, hatta hayatını kaybeden vakalar olduğu biliniyor.

İDDİA: Sosyal mesafe kuralı ve maskelerin hiçbir bilimsel temeli yok.

YANLIŞ

Buttar’ın bir diğer iddiası ise sosyal mesafe kuralının ve maskelerin ‘saçmalık’ olduğu ve hiçbir bilimsel temele dayanmadığı yönünde. Fakat iddiaları gerçeği yansıtmıyor. Tek başına maske kullanımının kişiyi hastalanmaktan yüzde 100 korumayacağı biliniyor. Bunun yanında DSÖ ve Sağlık Bakanlığı iki grubun kesinlikle koruyucu maske kullanmasını öneriyor; hastalık belirtisi gösteren kişiler ile hastaların bakımıyla ilgilenenler. 

  • Bauhaus Üniversitesi Weimar’da koruyucu maskelerin etkisiyle ilgili yapılan çalışma videosu

Sosyal mesafe kuralının önemiyle ilgili de birçok kaynaktan bilimsel bilgiye ulaşmak mümkün. Aynı zamanda sosyal mesafelendirmenin ve sokağa çıkma kısıtlamalarının amacının virüsün yayılma hızını yavaşlatmak olduğu ve uygulamalardan iyi sonuçlar alındığı biliniyor. Hastalık semptomlarını göstermeyen fakat pozitif kişilerin sosyal mesafelendirme olmaksızın yaşamlarına devam etmesi durumunda, salgının baskılanması mümkün görünmüyor. Salgının gündelik yaşamımızdaki etkilerinin ortadan kalkması sosyal mesafeyi koruyabilmekten ve bulaşı önleyecek önlemlere dikkat etmeye devam etmekten geçiyor.

Geçtiğimiz günlerde Buttar’ın iddialarını Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Recep Öztürk de “itibar edilmemesi gereken açıklamalar” olarak nitelendirdi

Açıklanan resmi rakamlara göre 6 Mayıs 2020 itibariyle toplamda 3,5 milyondan fazla vaka tespit edildi, şu ana kadarki toplam can kaybı ise 240 binden fazla. ABD, İspanya ve İtalya vaka sayısının en yüksek olduğu ülkeler. Yalnızca ABD’de 1,1 milyondan fazla pozitif vaka tespit edildi.

Sonuç olarak Rashid Buttar’ın iddiaları, daha önce Teyit ve diğer birçok doğrulama platformunun incelediği iddiaların bir kolajı gibi ve gerçeği yansıtmıyorlar. Rashid tartışmalarla ve soruşturmalarla dolu kariyerini öne çıkararak yanlış bilginin hızla yayılmasına yardım ederken, doğru ve güvenilir bilgiye erişimi engelliyor.

Kaynaklar

DrButtar.com, CV

ABSM.org, ABMS BOARD CERTIFICATION REPORT 2018–2019, 2019

buildasuccessfullife.com, Who is Dr. Buttar

Quackwatch, Rashid Buttar Charged with Unprofessional Conduct, 5 Kasım 2007

NCMB, Dr. Rashid A. Buttar Licensee Information, Ocak 2020

MedScapeJournal, Why the NIH Trial to Assess Chelation Therapy (TACT) Should Be Abandoned, 13 Mayıs 2008

Quackwatch, Transcript of Hearing about Rashid Buttar, 2008

Discover, The Needle and the Damage (Not) Done, 10 Kasım 2009

ABCNews, Medical Mystery or Hoax: Did Cheerleader Fake a Muscle Disorder?, 22 Temmuz 2010

Instagram, Dr. Buttar aşı hakkında paylaşım, 2020

YouTube, Vaccinations: Use Them The Way They Were Designed, Not The Way It’s Being Done– Dr Rashid A Buttar, 8 Temmuz 2019

USAToday, Book raises alarms about alternative medicine, 18 Haziran 2013

Quackwatch, FDA Warning Letter to Rashid Buttar, D.O., 25 Kasım 2013

BloombergLaw, FDA Warns Boehringer, V-SAB Of Manufacturing Practice Violations, 21 Mayıs 2013

ncmedboard.org, soruşturma sonuç belgesi, 6 Şubat 2019

tbb.org, Yeni coronavirus (2019-ncov) hakkında bilgi notu, 24 Ocak 2020

Evrim Ağacı, Wuhan Koronavirüsü Gibi Virüsler, İnsan Eliyle Üretilmiş ve Biyoterör Amaçlı Kullanılmış Olabilir mi?, 2020

Nature, The proximal origin of SARS-CoV-2, 17 Mart 2020

University of Cambridge, COVID-19 Unit Research, 2020

PolitiFact, Pictures and reports of “empty hospitals” prove COVID-19 spread is “fake crisis for real government planned agendas.”, 28 Mart 2020

MediaMatters, Trump has repeatedly amplified QAnon Twitter accounts. The FBI has linked the conspiracy theory to domestic terror, 24 Mart 2020

MediaMatters, A coronavirus-denying conspiracy theory hashtag is spreading on TikTok, with an Infowars host giving it a major boost, 4 Mart 2020 

BBC, Coronavirus: How to understand the death toll, 22 Nisan 2020

TheNewYorkTimes, Coronavirus deaths undercount, 5 Nisan 2020 

CDC, People Who Are at Higher Risk for Severe Illness, 2020

AA, Chronic illness raises risk from COVID-19, 3 Nisan 2020

CNN, The mystery of why the coronavirus kills some young people, 6 Nisan 2020

BBC, Coronavirus: Should the public wear face masks?, 30 Nisan 2020

WHO, Advice on the use of masks in the context of COVID-19, 2020

Bauhaus-Universität Weimar, Keep your distance: A new video from the Bauhaus-Universität Weimar illustrates how germs can spread through the air, 20 Mart 2020

WashingtonPost, Why outbreaks like coronavirus spread exponentially, and how to “flatten the curve”, 14 Mart 2020

TheGuardian, New Zealand records first day with no new Covid-19 cases since before lockdown, 4 Mayıs 2020

HaberGlobal, ABD'li doktorun olay yaratan iddialarına Bilim Kurulu üyesinden yanıt: Hiçbiri doğru değil, 5 Mayıs 2020

WHO, Covid-19 Dashboard, 2020

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

DrButtar.com, CV

ABSM.org, ABMS BOARD CERTIFICATION REPORT 2018–2019, 2019

buildasuccessfullife.com, Who is Dr. Buttar

Quackwatch, Rashid Buttar Charged with Unprofessional Conduct, 5 Kasım 2007

NCMB, Dr. Rashid A. Buttar Licensee Information, Ocak 2020

MedScapeJournal, Why the NIH Trial to Assess Chelation Therapy (TACT) Should Be Abandoned, 13 Mayıs 2008

Quackwatch, Transcript of Hearing about Rashid Buttar, 2008

Discover, The Needle and the Damage (Not) Done, 10 Kasım 2009

ABCNews, Medical Mystery or Hoax: Did Cheerleader Fake a Muscle Disorder?, 22 Temmuz 2010

Instagram, Dr. Buttar aşı hakkında paylaşım, 2020

YouTube, Vaccinations: Use Them The Way They Were Designed, Not The Way It’s Being Done– Dr Rashid A Buttar, 8 Temmuz 2019

USAToday, Book raises alarms about alternative medicine, 18 Haziran 2013

Quackwatch, FDA Warning Letter to Rashid Buttar, D.O., 25 Kasım 2013

BloombergLaw, FDA Warns Boehringer, V-SAB Of Manufacturing Practice Violations, 21 Mayıs 2013

ncmedboard.org, soruşturma sonuç belgesi, 6 Şubat 2019

tbb.org, Yeni coronavirus (2019-ncov) hakkında bilgi notu, 24 Ocak 2020

Evrim Ağacı, Wuhan Koronavirüsü Gibi Virüsler, İnsan Eliyle Üretilmiş ve Biyoterör Amaçlı Kullanılmış Olabilir mi?, 2020

Nature, The proximal origin of SARS-CoV-2, 17 Mart 2020

University of Cambridge, COVID-19 Unit Research, 2020

PolitiFact, Pictures and reports of “empty hospitals” prove COVID-19 spread is “fake crisis for real government planned agendas.”, 28 Mart 2020

MediaMatters, Trump has repeatedly amplified QAnon Twitter accounts. The FBI has linked the conspiracy theory to domestic terror, 24 Mart 2020

MediaMatters, A coronavirus-denying conspiracy theory hashtag is spreading on TikTok, with an Infowars host giving it a major boost, 4 Mart 2020 

BBC, Coronavirus: How to understand the death toll, 22 Nisan 2020

TheNewYorkTimes, Coronavirus deaths undercount, 5 Nisan 2020 

CDC, People Who Are at Higher Risk for Severe Illness, 2020

AA, Chronic illness raises risk from COVID-19, 3 Nisan 2020

CNN, The mystery of why the coronavirus kills some young people, 6 Nisan 2020

BBC, Coronavirus: Should the public wear face masks?, 30 Nisan 2020

WHO, Advice on the use of masks in the context of COVID-19, 2020

Bauhaus-Universität Weimar, Keep your distance: A new video from the Bauhaus-Universität Weimar illustrates how germs can spread through the air, 20 Mart 2020

WashingtonPost, Why outbreaks like coronavirus spread exponentially, and how to “flatten the curve”, 14 Mart 2020

TheGuardian, New Zealand records first day with no new Covid-19 cases since before lockdown, 4 Mayıs 2020

HaberGlobal, ABD'li doktorun olay yaratan iddialarına Bilim Kurulu üyesinden yanıt: Hiçbiri doğru değil, 5 Mayıs 2020

WHO, Covid-19 Dashboard, 2020