Piramit büyüklüğündeki bir asteroidin 2022 yılında dünyaya çarpacağı iddiası

İDDİA: Keops piramidi büyüklüğünde bir asteroit, 2022 yılında dünyaya çarpacak. 

 

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve Teyit’e ihbar olarak gelen bir gönderide, Mısır piramitleri büyüklüğünde bir asteroidin (göktaşının) dünyaya yaklaştığı ve çarpışmanın 2022 yılında gerçekleşeceği iddia edildi.

Sözcü, Takvim, Shiftdelete.net ve Amerikalı Türk isimli internet sitelerinde yer alan 16 Kasım 2019 tarihli haberlerde de, NASA’nın konu hakkında açıklama yaptığı öne sürülerek göktaşının Mısır’daki Keops piramidi büyüklüğünde olduğu vurgulandı. İnternet Haber isimli site konuyu daha da ileri götürerek asteroidin düşeceği yer hakkında bir haber yayımladı

Ancak, 2009JF1 isimli asteroidin 2022 yılında dünyaya çarpacağı iddiası doğru değil. Öngörülere göre bu asteroid en yakın konumda olduğunda bile dünyayla arasında 12 milyon 866 bin 793 kilometre olacak. Ayrıca 2009JF1’nin büyüklüğünün Mısır’daki Keops piramidi kadar olduğu iddiası da yanlış. Asteroidin çapı sadece 13 metre. 

2009JF1 isimli asteroit dünyaya çarpmayacak

2022 yılında dünyaya çarpacağı iddia edilen 2009JF1 isimli asteroid hakkında Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) internet sitesinde detaylı bilgi bulmak mümkün. Buna göre ESA, 2009JF1’i “öncelikli risk” listesine almamış.

Yine ESA’da yer alan bir tabloda asteroidin dünyaya çarpma olasılığı 1/4464 olarak ifade ediliyor. Birleşmiş Milletler Uzay İşleri Ofisi’nin (UNOOSA) internet sitesinde yer alan konu hakkında bir dosyada ise, 2009JF1’nin 6 Mayıs 2022’de dünyaya çarpma ihtimalinin 1/4500 olduğu aktarılıyor

NASA’nın internet sitesinden de 2009JF1 hakkında da bilgiye ulaşılabiliyor. Buna göre asteroidin 2022 yılında dünyaya çarpma ihtimali Torino Etki Tehlike Ölçeği’ne göre (Torino Impact Hazard Scale) sıfır olarak değerlendiriliyor. Dünyaya çarpması muhtemel asteroidlerin kolay sınıflandırılması amacıyla 1999 yılında kullanılmaya başlayan Torino Etki Tehlike Ölçeği, 0-10 arasında değişen bir puanlamadan oluşuyor. 2009JF1’nin de içinde bulunduğu ölçeğin ilk basamağı olan sıfır kategorisi çarpışma ihtimali sıfır ya da sıfır olacak kadar küçük asteroidleri kapsıyor. Kategori 10 ise dünyadaki medeniyeti sonlandırabilecek kadar tehlikeli asteroidler için kullanılıyor

Yine NASA’nın internet sitesinde dünya ve 2009JF1’nin yörüngesi izlenebiliyor. Diğer gezegenlerin de olduğu harita yardımıyla tarihler 6 Mayıs 2022’ye ayarlandığında 2009JF1 ile dünya arasında 0.088 AU kadar mesafe bulunacağı belirtiliyor. Astronomik ölçü birimi ile ifade edilen 0.088, kilometreye dönüştürüldüğünde asteroit ile dünya arasında yaklaşık 13 milyon kilometre uzaklık olacağı anlaşılabiliyor. Bu, dünya ile ay arasındaki 385 bin kilometrelik mesafenin, 33 katına denk. 

Spacein3d isimli internet sitesinden aralarında 2009JF1’in de bulunduğu birçok göktaşının önceki ve gelecek yıllardaki konumları izlenebiliyor. Aşağıda yer alan videoda dünya ve asteroidin 1 Nisan ila 28 Mayıs 2022 tarihleri arasındaki konumları takip edilebiliyor. Simülasyonda dünya ile asteroidin çarpışmadan yollarına devam ettikleri görülüyor.

2009JF1’in çapı sadece 13 metre

Konu hakkında yapılan paylaşım ve haberlerde 2009JF1’in büyüklüğünün Mısır’da bulunan Keops piramidi kadar olduğu da ifade ediliyor. Ancak bu bilginin de doğru olmadığını söylemek mümkün.

NASA ve ESA’nın internet sitelerinde yer alan bilgilerde 2009JF1’nin çapının 13 metre olduğu ifade ediliyor. Mısır’daki Keops Piramidi’nin yüksekliği 146 metre olduğu düşünüldüğünde arada büyük bir fark olduğu anlaşılabiliyor. Örnek vermek gerekirse dünyaya çarpacağı iddia edilen 2009JF1’nin yaklaşık olarak bir kamyon büyüklüğünde olduğunu söyleyebiliriz. 

Bu 4 bin 500’de 1’lik ihtimalin gerçek olması ve asteroidin dünyaya çarpmasının büyük bir felakete yol açacağını söylemek de zor. NASA’ın internet sitesinde yer alan asteroidler hakkındaki bir makalede, büyüklüğü 25 metreden küçük asteroidlerin dünya atmosferine girdiklerinde yanarak yok oldukları ifade ediliyor

Sonuç olarak 2009JF1 isimli asteroidin 2022 yılında dünyaya çarpacağı iddiası doğru değil. Ayrıca göktaşı piramit büyüklüğünde değil, sadece 13 metre. Bu iddiaları sosyal medyada en çok paylaşılan yanlış bilgi türlerinden “çarpıtma” kategorisine yerleştirmek mümkün.

Kaynaklar

ESA, Asteroit hakkında bilgilerin yer aldığı sayfa

NASA, Asteroit hakkında bilgilerin yer aldığı yazı

NASA, Torino Etki Tehlike Ölçeği hakkındaki yazı

UNOOSA, Asteroidin dünyaya çarpma ihtimaline dair bir yazı 

Spacein3d, Dünya ve 2009JF1’nin yörüngeleri