Periyodik tablonun mucidi Çanakkale Savaşı’nda öldürüldü iddiası

İDDİA: Periyodik tablonun mucidi Henry Moseley, Çanakkale Savaşı'nda Türk keskin nişancı tarafından öldürüldü.

KARMA

Çanakkale Savaşı’na dair internette yer alan şehir efsanelerinden birine göre periyodik tabloyu icat eden Henry Moseley, Çanakkale Savaşı’nda öldürüldü.

1908 yılında Nobel Ödülü alan ünlü fizikçi Ernest Rutherford’un öğrencisi olan Henry Gwyn Jeffreys Moseley, birçok kimyasal elementin X ışınları spektrumlarını gözlemledi. Moseley, bu ışınların dalga boyları ile elementlerin atom numaraları arasında bir ilişki bulunduğunu ve elementlerin özelliklerinin atom ağırlıklarına değil atom numaralarına bağlı olduğunu deneysel olarak göstermişti.

Moseley Yasası, periyodik cetveldeki kimyasal elementlerin fiziğine dayalı mantıksal bir sıralama oluşturarak kimyadaki birçok kavramı haklı çıkarmıştır.

Yani Moseley periyodik tablonun mucidi değildir ancak periyodik tabloda bazı boşluklar olduğunu belirterek atom numaralarını periyodik tabloya eklemiştir.

Periyodik tablo pek çok bilim insanının katkısıyla gelişmiştir ancak bilindik haliyle kullanılan periyodik tablo Rus kimya profesörü Dmitri Mendeleev’in katkısıyla büyük oranda son halini almıştır. Moseley ise periyodik tabloya atom numaralarını ekleyerek Mendeleev’in periyodik tablosunun sıralamasını doğrulamıştır. Ancak proton ve nötronların varlığı ve özellikleri fark edilene kadar Moseley’in katkısı anlaşılamamıştır.

Moseley’in I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale’de hayattını kaybettiği ise doğru.

Moseley, Rutherford’un yanından ayrılıp Oxford’a dönerek fizik araştırmalarına devam etmek istemiştir. Bu sırada I. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla orduya katılmış ve haberleşme için teknik görevli olarak Gelibolu’da Çanakkale Savaşı’na katılmıştır. 10 Ağustos 1915 tarihinde ise kafasına isabet eden bir kurşun nedeniyle 27 yaşında hayatını kaybetmiştir. Pek çok bilim insanı hayatını kaybetmeseydi Moseley’in 1916 yılında Nobel Ödülü’ne aday gösterilebileceğini belirtmektedir.