Pençe-Kartal operasyonundan olduğu iddia edilen video montaj

İDDİA: Video Pençe-Kartal operasyonunda çekildi. 

YANLIŞ

Sosyal medya platformu Facebook’taki “Tek Sevdamız Türkiye” adlı hesap tarafından 24 Haziran’da yayınlanan videodaki görüntülerin 15 Haziran’da Milli Savunma Bakanlığı tarafından Kuzey Irak’ta başlatılan Pençe-Kartal operasyonundan olduğu iddia edildi. 

Ancak iddia yanlış. Video birbirinden farklı zaman ve yerlerden üç ayrı videonun montajlanmasıyla oluşturulmuş. 

Videonun ilk 16 saniyesi 2016 yılından 

İddia videonun ilk 16 saniyesindeki görüntüler, İzmir’in Seferihisar ilçesinde 2016 yılında sekiz ülkeden 860 askeri personelin katılımıyla düzenlenen Efes Hava Hücum Harekatı Tatbikatı’ndan alınmış.

Konuyla ilgili yayınlanmış haberlere ulaşmak da mümkün.

Sayfada paylaşılan video ile, 2016 yılındaki tatbikatın haberi. Aynı görüntü kullanılmış.  

İkinci video 2019 yılından 

44 saniyelik iddia konusu videonun 16 ila 39. saniyelerindeki görüntüler ise, 2019 yılında hazırlanan “Türk Silahlı Kuvvetleri Özel” isimli bir videonun 1.00-1.14 dakikaları arasındaki görüntülerden alınmış. 

İkinci videoda 2019 yılından görüntüler kullanılmış. Bu da 15 Haziran 2020 tarihinde başlayan bir operasyonda çekilmiş olamayacağını gösteriyor. 

Üçüncü parça da 2016 yılında çekilmiş

Ve son olarak iddia görsele montajlanan üçüncü görüntü ise 2016 yılında “Efes 2016 Tatbikatı Oerlikon 35 mm Çift Namlulu Uçaksavar Topu Atışları” başlığıyla paylaşılmış bir videodan alınmış. İddia videoda 38 ila 44. saniyelerde paylaşılan bu görüntüler de montajlanmış. 

Üçüncü video da 2016 yılındaki bir uçaksavar tatbikatından alınmış. 

Pençe-Kartal operasyonunun 15 Haziran 2020 tarihinde başladığı Milli Savunma Bakanlığı tarafından açıklandı. Ardından 17 Haziran tarihinde de Pençe-Kaplan operasyonunun başladığı ilan edildi. 

Yanlış bilgi kriz anlarında daha çok yayılıyor

Askeri operasyonlar sırasında oyun sahnelerinden alınmış ya da eski görüntülerden montajlanmış iddialarla daha sık karşılaşılıyor.  Bu gibi olağandışı zamanlar, yanlış bilginin normalden daha hızlı yayılmasına da zemin hazırlıyor.

Sonuç olarak iddia yanlış. Birbirinden ayrı zamanlarda çekilen üç eski tarihli video, güncel tek bir video gibi montajlanmış. Yanlış bilginin en yaygın yedi türünden manipülasyona örnek. 


İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Teyit ekibinin farklı alanlarda ürettiği mini belgeselleri daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.  

Kaynaklar 

Dailymotion, İzmir Efes 2016 - Hava Hücum Harekatı, 2016

Haberler, İzmir Efes 2016 - Hava Hücum Harekatı, 25 Mayıs 2016

YouTube, TSK Özel, 25 Aralık 2019 

YouTube, Efes 2016 Tatbikatı Oerlikon 35mm Çift Namlulu Uçaksavar Topu Atışları, 1 Haziran 2016

AA, Milli Savunma Bakanlığı: Pençe-Kartal Operasyonu başladı, 15 Haziran 2020 

Twitter, MSB Paylaşımı, 17 Haziran 2020

Teyit, Video operasyondan değil Medal of Honor adlı bilgisayar oyunundan, 24 Haziran 2020

Teyit, Fotoğrafın Pençe-Kartal Operasyonu'ndan olduğu iddiası, 16 Haziran 2020

Teyit, Videonun Afrin'deki operasyondan sıcak görüntüleri gösterdiği iddiası, 24 Ocak 2018 

Teyit, Videonun henüz Suriye'de taşlanan TSK araçlarını gösterdiği iddiası, 14 Şubat 2020

Teyit, MSB sitesine göre İdlib'deki saldırıda 159 askerin hayatını kaybettiği iddiası, 4 Mart 2020

Teyit, Fotoğrafın Fransız askerlerin Menbiç'ten çekilme anını gösterdiği iddiası, 25 Ekim 2019 

Teyit, Barış Pınarı Harekatı sırasında öldürülen sivilleri gösteren video iddiası, 10 Ekim 2019 

Teyit, Fotoğrafın Barış Pınarı Harekatı'nda Türkiye tarafından kullanılan fosfor bombasını gösterdiği iddiası, 15 Ekim 2019

Teyit, Fotoğrafın Suriye'de vurulan Türk tankını gösterdiği iddiası, 15 Ekim 2019

Teyit, Barış Pınarı Harekatı sırasında internette yayılan yanlış bilgiler, 17 Ekim 2019