Pasteur Enstitüsü ve yeni koronavirüsün patentinin 2003’te alındığı iddiası

İDDİA: Covid-19 laboratuvarda icat edildi ve aşısının patenti daha 2003 yılında alınmıştı.

YANLIŞ

Sosyal medyada yaygın Fransızca bir videoda, yeni koronavirüsün Aralık 2019’da Çin’in Wuhan kentinde ortaya çıkmadığı, 2003 yılında bir laboratuvarda üretildiği iddia edildi. Videoda hastalığın aşısının bulunduğu, aşının fareler ve tavşanlar üzerinde test edildiği de öne sürüldü. Videoda iddialara kanıt olarak patent olduğu ileri sürülen bazı belgeler de gösterildi.  

Fakat iddia doğru değil. Videoda gösterilen Pasteur Enstitüsü’ne ait 2004 tarihli patent belgesinde, yeni koronavirüs ile ilgili bilgiler yer almıyor. Enstitü, resmi internet sayfası üzerinden videonun doğru olmadığını açıkladı. Patent belgesinde yer alan bilgiler ise başka bir koronavirüs türü olan SARS-CoV’un aşısıyla ilgili. Yeni koronavirüs ise SARS-CoV-2 olarak adlandırılıyor. 

Patentin yeni koronavirüsle ilgisi yok

Pasteur Enstitüsü videoyla ilgili internet sayfasından bir açıklama yayınlayarak Covid-19’un icat edilmediğini, patentte geçen aşının SARS-CoV aşısı olduğunu söyledi. Güncel salgına yol açan ise SARS-CoV-2 adlı virüs. SARS-CoV 2002-2003 yılında Çin’de ortaya çıkmış ve fazla yayılmadan kontrol altına alınmıştı. Enstitü videonun komplo teorisinden başka bir şey ifade etmediğini de ekledi ve detaylı açıklamalarını bir video üzerinden de paylaştı. 

Koronavirüsler hayatımıza yeni girmedi. İlk olarak 1960’lı yıllarda keşfedildiler. Hayvan kaynaklı olup insanları enfekte etmeyi başaran ilk koronavirüs ise 2002 yılında ortaya çıkan SARS virüsü idi. SARS ve MERS’in yarasalardan bulaştığı da biliniyor.  

Covid-19’un laboratuvar ortamında üretildiğine dair bilimsel bir kanıt yok

Covid-19 hayatımıza girdiği andan itibaren virüsün laboratuvar ortamında üretildiğine dair birçok komplo teorisi üretildi. Ancak hiçbiri için bir kanıt gösterilemedi. Diğer yandan elimizde aksi yönde kanıtlar var. Nature dergisinde yayınlanan bir makalede, SARS-CoV2’nin genetik dizileri analiz edildi ve virüsün laboratuvar ortamında üretilmediğini gösteren güçlü kanıtlar sunuldu.

Covid-19 ile ilgili bir başka çalışmada da virüsün kaynağının doğada yaşayan yarasalar olduğu vurgulanıyor. Atina’daki National & Kapodistrian Üniversitesi Hijyen, Epidemiyoloji ve Tıbbi İstatistikler Bölümü Öğretim Üyesi Dimitrios Paraskevis de şöyle bir açıklamada bulunmuş: “Yeni koronavirüs mutasyonlar nedeniyle bilinen diğer virüslerle bazı genetik farklılıklara sahip olsa da, bunun bir insan deneyinin sonucu olduğuna dair hiçbir kanıt yok.”

Covid-19’un laboratuvar ortamında üretilmediğine dair Live Science, The Scientist, Vox’ta da kapsamlı yazılar var. Doğruluğu Ne, Malumatfuruş, AFP Fact Check de iddianın doğru olmadığına ilişkin analizler yayınladı. 

Dünya Sağlık Örgütü, Covid-19’un aşısının henüz bulunmadığını söylüyor. Çalışmalardan şu an için klinik araştırmalar ve bazı test uygulamalarıyla sınırlı. 

Sonuç olarak iddia gerçeği yansıtmıyor. İddia, yaygın bilinen yanlış bilgi türlerinden çarpıtmaya örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Pasteur Enstitüsü, “NO, the Institut Pasteur did not invent COVID-19, nor the virus at its origin, Sars-CoV-2!”, 16 Mart 2020

Avrupa Patent Ofisi, EP1694829B1

ABD Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi(CDC), Situation Summary, 21 Mart 2020

Kahn,Jeffrey S. ve diğerleri, History and Recent Advances in Coronavirus Discovery, 2005

Dünya Sağlık Örgütü, Q&A on coronaviruses (COVID-19), 9 Mart 2020

New Scientists, “Did coronavirus come from a lab?”

Nature, The proximal origin of SARS-CoV-2, 17 Mart 2020

The New England Journal of Medicine, Escaping Pandora’s Box - Another Novel Coronavirus, 26 Şubat 2020

Dimitrios Paraskevis ve diğerleri, Full-genome evolutionary analysis of the novel corona virus (2019-nCoV) rejects the hypothesis of emergence as a result of a recent recombination event, 27 Ocak 2020

Live Science, The coronavirus did not escape from a lab. Here's how we know, 21 Mart 2020

The Scientist,Theory that Coronavirus Escaped from a Lab Lacks Evidence, 5 Mart 2020

Vox, The conspiracy theories about the origins of the coronavirus, debunked, 12 Mart 2020

Doğruluğu Ne, Koronavirüs’ün Laboratuvarda Üretildiği ve Patentinin Alındığı İddiası, 23 Mart 2020

Malumatfuruş, 23 Mart 2020

AFP Haber Ajansı, Non, le coronavirus détecté en Chine n'a pas été créé puis breveté par l'institut Pasteur, 18 Mart 2020

Mehmet Şafak Sarı, Yeni coronavirus salgınının aşısının 2003’ten beri olduğu iddiası doğru mu?, 22 Mart 2020