Otobanda mahsur kalan köpeğin kurtarılmasını gösteren video kurgu

İDDİA: Otobanda mahsur kalan köpeğin kurtarıldığı video.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir videonun, yolun kenarında mahsur kalan köpeğin kurtarıldığı anları gösterdiği iddia edildi. Videoda, akan trafiğin ortasından geçerek karşı tarafa varan kişi, köpeği bulunduğu yerden alıyor ve tekrar hareket halinde olan trafiğin arasından geri dönüyor. 

Bir kullanıcı tarafından 6 Temmuz 2019’da Twitter’da paylaşılan video, yaklaşık 1 milyon kez görüntülendi. Paylaşım ayrıca 15 binin üzerinde kişi tarafından da beğenildi. 

Ancak video gerçeği yansıtmıyor. İlk olarak, 1 Temmuz 2019 tarihinde Mani_Wizart adında bir Instagram kullanıcısı tarafından paylaşılan videonun, açıklama kısmında, “Video gerçek değidir, lütfen denemeyin” yazdığı görülebiliyor.

Videonun yayınlandığı ilk hesapta benzer  paylaşımlar görülüyor

Mani_Wizart isimli Instagram hesabının içeriklerine bakıldığında, görsel efekt kullanılarak hazırlanmış olan birçok video bulmak mümkün. 

Mani Wizart tarafından efekt kullanılarak hazırlanan bir diğer videoda ise arabaya bir hırsız girdiği kurgulanıyor ve videonun devamında arabayı sallayarak hırsızın içeriden çıkarıldığı görülüyor

Teyit Mani Wizart ile iletişime geçti

Mani Wizart ile iletişime geçen Teyit, bu videounun Mani Wizart’a ait olduğunu ve kendisi tarafından hazırlanmış olduğunu doğruladı. Ayrıca Mani Wizart, devamlı olarak sosyal medya üzerinden, özel efekt kullanarak video üretmeye çalıştıklarını söyledi.

Benzer videolar daha önce de sosyal medyada viral olmuştu

Aynı görsel efektleri kullanan Magia Jepaint adlı hesap, o dönemlerde viral olmuş ve sosyal medyada uzun bir süre dolaşan bir video paylaşmıştı. Videonun altında “İnanılmaz! Genç adam Bogota’nın kuzey otoyolunu geçiyor” başlığının atılmış olduğu görülebiliyor.

Magia Jepaint, videoyu paylaştıktan sonra, kendi hesabından başka bir video paylaşarak videonun sahte olduğunu belirtiyor. 

Magia Jepaint’in videosunun nasıl yapıldığı Capitan Disillution tarafından, 2017 yıllında paylaşılan video ile anlatılıyor. Bu tür görüntülerin çekiminin aslında kolay olduğundan bahsediyor: Kamerayı sabit tutarak, arabaların geçmediği bir anda videoda konu olan kişi arabaların geçeceği yerde istediği hareketleri yapıyor. Bittikten sonra, açıyı değiştirmeden arabaların kaydı alınıyor. Ardından bu iki kayıt dikkatli bir şekilde birleştirilerek bu efektin yapılabildiği anlatılıyor.

Bu videolara benzeyen başka videoların da 2016 yılında Vine adlı platformda ünlenen, Logan Paul tarafından paylaşılmış olduğu görülüyor. 

Sonuç olarak, Türkiye’de ve dünyanın birçok yerinde, gerçek bir video olduğu düşünülerek paylaşılan bu videonun, bir görsel efekt sanatçısı olan Mani Wizart tarafından yapıldığı anlaşılıyor. Paylaşılan bu video yanlış bilgi içeren videoları tanımlama rehberinden kurmaca başlığı altına konulabilir.

Bir videonun kurmaca başlığı altında değerlendirilmesi için, videoda geçen unsurların bir bilgisayar yardımı ile kurgulanmış olması gerekiyor. Bu videoda, bir insanın arabaların arasından koşarak karşı tarafa geçmesi, tamamen bilgisayar ortamında kurgulanmış bir görüntü.

Kaynaklar

Instagram, ilk paylaşılan video, 1 Temmuz 2019 

Instagram, Mani_Wizart isimi sayfa

YouTube, Videonun nasıl yapılabileceğini anlatan video, 30 Mart 2017

Sayfa sahibi ile yapılan görüşme, 10 Temmuz 2019

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Instagram, ilk paylaşılan video, 1 Temmuz 2019 

Instagram, Mani_Wizart isimi sayfa

YouTube, Videonun nasıl yapılabileceğini anlatan video, 30 Mart 2017

Sayfa sahibi ile yapılan görüşme, 10 Temmuz 2019