NASA paralel evren bulduğunu açıklamadı

İDDİA: NASA, paralel evren bulduğunu açıkladı.

YANLIŞ

NASA’nın Antarktika’da yürüttüğü araştırmalarda paralel evrenlerin varlığına dair kanıt bulduğu iddiaları çeşitli haber sitelerince tüm dünyada paylaşıldı. İddiaya göre, NASA Antarktika’daki ANITA (Antarktik Dürtüsel Geçici Anten Deneyi) araştırma grubunun evreni dolduran nötrino “hayalet parçacıkları” üzerine yürüttüğü çalışmalar sonucunda, yerin altından gelen ve zamanda geriye yolculuk ettikleri düşünülen parçacıklar keşfedilmişti. Bu parçacıkların paralel evrenlerin varlığının bir kanıtı olabileceği iddia edildi.

Ancak iddia doğru değil. Dört yıldır tartışılan bulguların henüz mevcut fizik bilgimizle çözülebilir bir açıklaması bulunmuyor. Bu hareketlerin paralel evrenlerin varlığını doğruladığına dair bir kanıt yok.

Nötrino parçacıklarının gözlemlendiği süreçte anomalilerle karşılaşıldı

ANITA, 2006 yılından beri Antarktika’da nötrino parçacıkları üzerine araştırmalar yürüten bir araştırma merkezi. Nötrino ise ışık hızına yakın hızları ve sıfır olan elektriksel yükleriyle maddelerin içinden neredeyse hiç etkileşmeden geçen parçacıklara verilen ad. Nötrinolar belli atom bozunmaları, kozmik ışınların atomlarla çarpışması ya da yıldızların merkezindeki füzyon tepkimeleri gibi çeşitli yollarla ortaya çıkabildiği gibi, güneş tarafından da üretiliyor.

Bu parçacıklar evrenin zaman içinde nasıl evrimleştiğini anlamak için önemli bir yere sahip. Çünkü neden oldukları tepkimeler ve momentum hesaplamaları sayesinde, geldikleri yönlerin ve oluştukları kaynakların niteliklerinin ortaya çıkarılması mümkün. 

ANITA araştırma merkezi, NASA tarafından üretilen dev bir balonun altında 37 bin metrede süzülen dedektörü sayesinde bu parçacıkları yakalayıp inceleyebiliyor. Bu parçacıklar her saniye trilyonlara ulaşan miktarda geçtiği için, bu dedektör parçacığı yakından incelemeye olanak sağlıyor.

Nötrino araştırmalarında bugüne kadar bol miktarda anomalilerle karşılaşılmış. Fakat bir fizik deneyinde beklenmedik bir sonucun çıkması, o sonucu üretebilecek bütün teorilerin eşit miktarda olası olduğu anlamına gelmiyor. Örneğin deney düzeneğindeki bir tasarım hatası, anomalinin “paralel evrenden” kaynaklanma ihtimalinden çok daha yüksek olasılığa sahip. Haberleri yayan tabloid gazeteler ise, en ufak anomalinin en uç ihtimale işaret ettiğini ilan etmiş. 

Ayrıca haberdeki bir diğer iddia da hatalı: ANITA, NASA’ya ait değil. Yalnızca kullanılan balon NASA üretimi. ANITA, Hawaii Üniversitesi’ne ait. Yani NASA’nın böyle bir açıklama yapması beklenmemeli.

Bulguların paralel evrenlerin varlığını doğruladığına dair bir kanıt yok

Geçtiğimiz Nisan ayından itibaren internet ortamında hızla yayılan ve yeni olduğu iddia edilen anomaliler, 2016 yılından beri tartışılıyordu. İddiaların yakın zamanda yayılması ise 8 Nisan 2020 tarihinde NewScientist isimli internet sitesinde “Zamanda geriye giden bir paralel evren bulmuş olabiliriz” adlı yazının yayınlanmasından sonra oldu. Yazının tamamının okunabilmesi için ücret ödenmesi gerekince, yalnız varsayımların sıralandığı ve “ters düz” bir evrenin büyük patlama (big bang) sırasında oluşmuş olduğunun iddia edildiği ücretsiz kısım yayılmış

Paralel evren iddialarını haberleştiren kanalların neredeyse tamamı kaynak olarak NewScientist’i gösterirken, ANITA resmi internet sitesini incelediğimizde merkezin son on yıldır yeni bir yayını olmadığı ve açıklama yapmadığı görülebiliyor. “Büyük keşfin” bulguların listelendiği makalelerle açıklanmamış olması da iddiaları çürütüyor. ANITA araştırmacı müdürü Peter Gorham ise NewScientist’e tau nötrinoların dünyanın içinden geçerken farklı bir parçacığa dönüşüp tekrar gezegenin içinden geçmesinin bu anomalileri ortaya çıkarabileceğini söylemiş. Ancak bu ifade de hipotez olmaktan öteye gitmiyor ve araştırmacılar bütün olasılıklar üzerinde durmayı sürdürüyorlar.

Avustralya ulusal bilim kurulu CSIRO’dan Ron Ekers de iddiaların ciddiye alınmaması gerektiğini ifade ederken, Queensland Üniversitesi astroparçacık görüngü bilimcisi Pat Scott, bu anomalileri açıklayacak başka kuramlar olabileceğini fakat bunların paralel evrenlerin varlığını kanıtlamadığını belirtmiş. Ayrıca dünyanın en ilginç teleskoplarından birine sahip ve ANITA verilerini kullanan IceCube Rasathanesi tarafından da standart fizik modellerinin bu olayları açıklamadığı aktarılıyor.

Yani iddia yanlış. ANITA araştırmaları sonucunda dünyadan gelen anormal nötrino parçacıklarının varlığı tespit edilmiş olsa da, bu parçacıkların varlığı, paralel evrenlerin varlığının keşfedildiği anlamına gelmiyor. Bu iddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden biri olan uydurmaya bir örnek ve gerçeği yansıtmıyor.

Kaynaklar

Katkı verenler: Çağrı Mert Bakırcı / Evrim Ağacı

Hawaii Üniversitesi, ANITA resmi internet sitesi

IceCube Rasathanesi, Nötrinolar üzerine

Kozmik Anafor, Hayalet parçacığımız nötrino, 2 Haziran 2015

School of Natural Sciences, Güneşten gelen nötrinolar, 1 Temmuz 1969

CERN, Nötrinolar, Haziran 2016

PBS, Nötrinolar neden önemli?, 25 Ocak 2011

Wisconsin Üniversitesi, Nötrinolar

Cnet, NASA paralel evren bulmadı, 22 Mayıs 2020

Hawaii Üniversitesi, ANITA hakkında

Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı, ANITA anomalileri

NewScientist, We may have spotted a parallel universe going backwards in time, 8 Nisan 2020

New York Post, Paralel evren iddiaları üzerine, 19 Mayıs 2020

IceCube Rasathanesi, ANITA verileri, 8 Ocak 2020

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Katkı verenler: Çağrı Mert Bakırcı / Evrim Ağacı

Hawaii Üniversitesi, ANITA resmi internet sitesi

IceCube Rasathanesi, Nötrinolar üzerine

Kozmik Anafor, Hayalet parçacığımız nötrino, 2 Haziran 2015

School of Natural Sciences, Güneşten gelen nötrinolar, 1 Temmuz 1969

CERN, Nötrinolar, Haziran 2016

PBS, Nötrinolar neden önemli?, 25 Ocak 2011

Wisconsin Üniversitesi, Nötrinolar

Cnet, NASA paralel evren bulmadı, 22 Mayıs 2020

Hawaii Üniversitesi, ANITA hakkında

Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı, ANITA anomalileri

NewScientist, We may have spotted a parallel universe going backwards in time, 8 Nisan 2020

New York Post, Paralel evren iddiaları üzerine, 19 Mayıs 2020

IceCube Rasathanesi, ANITA verileri, 8 Ocak 2020