Mecliste çocuk istismarına af öngören bir düzenlemenin görüşüldüğü iddiası

İDDİA: Mecliste, çocuk istismarına af ve ceza indirimi öngören bir düzenleme görüşülüyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada yaygınlaşan bir iletide mecliste, çocuk istismarına af ve ceza indirimi öngören bir düzenlemenin görüşüldüğü iddia edildi. Söz konusu paylaşıma göre çocuğun birlikte olduğu kişi ile arasındaki yaş farkının 10’un üzerinde olmaması ya da çocuğun istismarcısıyla evlenmesi durumunda af ve cezada indirim mümkün olabilecek. 

Twitter’da paylaşılan içerik 720 retweet, iki bine yakın beğeni aldı. Aynı iddiaya sahip içerikler, farklı kullanıcılar tarafından da Twitter ve Facebook’ta paylaşıldı. 


Ancak paylaşımda öne sürülen düzenlemeleri içeren bir teklif meclise henüz gelmiş değil. 

Meclise bu konuda gelmiş bir kanun önerisi yok 

Meclise gelen her bir düzenleme TBMM’nin internet sitesi üzerinden aşama aşama izlenebiliyor ve 4 Ekim 2019 tarihinden 16 Ekim 2019 tarihine kadar meclise gelen kanun teklifleri içinde böyle bir düzenleme görülmüyor. 

Sitede cinsel istismar suçlarına dair verilmiş en yakın tarihli teklifin, CHP milletvekili Gamze Taşçıer’in imzasını taşıdığı görülebiliyor. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nda görüşülen teklifin amacı “kasten öldürme, işkence ve cinsel istismar suçlarından mahkum olanların takdiri indirimden yararlandırılmamaları.” 

İddia bir kulis haberine dayanıyor

İddia Birgün Gazetesi’nden Hüseyin Şimşek’in hazırladığı “İstismara af gündemde” başlıklı bir kulis haberine dayanıyor. Haber, önümüzdeki günlerde meclise gelmesi beklenen ikinci yargı reform paketinin içinde, çocuğun istismarcısıyla evlenmesi durumunda cezanın ertelenmesi hükmünün de yer alacağına dair bir kulis bilgisi üzerine kurulu. Haberde düzenlemenin “iddia” olduğu belirtiliyor ve iddia ile ilgili CHP, İyi Parti ve HDP’li vekillerin olumsuz tepkileri aktarılıyor. Aynı kulis haberi, Artı Gerçek tarafından da “Çocuk istismarına af gündemde” başlığı ile paylaşıldı

Nitekim haberi alıntılayarak tepki verenlerden biri de CHP’li Taşcıer oldu. Taşcıer tweet’inde düzenlemenin kanunu suistimale açık hale getirebileceğini savundu.  

İddia edilene benzer bir önerge 2016’da komisyona geri çekilmişti 

Kamuoyunda tepkilere neden olan benzer bir düzenleme önergesi, 2016’da meclis başkanlığına verilmişti. Önerge AK Partili milletvekilleri tarafından, “Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nda Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) iptal ettiği “çocukların cinsel istismarı” başlıklı 103. maddenin yeniden düzenlenmesinin görüşülmesi sırasında verilmişti. Önerge, kanuna cinsel istismar suçu işleyenlerin istismar ettiği kişiyle evlenmesi durumunda ceza almamasını öngören bir madde eklenmesi hakkındaydı.

17 Kasım 2016’da sunulan önerge kabul edilmiş, ancak kamuoyunun yoğun tepkileri sonucu komisyona geri çekilmiş ve tasarıdan çıkarılmıştı. Teklif ilgili önerge metninin çıkarılmasının ardından  yasalaşmıştı. Çocukların cinsel istismarının yaptırımını düzenleyen Türk Ceza Kanunu’nun 103. maddesi halen 2016’da yapılan değişikliklerle yürürlükte

2016 yılında verilen önergeye 83 kadın örgütü tepki vermiş, “Kadın ve çocuklara ‘tecavüz hakkı’ verecek hiçbir yasayı kabul etmeyeceğiz!” diye ortak bir açıklama yapmıştı. Gelen tepkilerin ardından dönemin başbakanı Binali Yıldırım, “Toplumdaki mutabakatın tam anlamıyla sağlanması, Cumhurbaşkanımızın çağrısı üzerine, milletvekillerinin konuyu daha detaylı olarak incelenmesi için meclisteki bu tasarıyı komisyona alıyoruz” demişti. 

Kanun tekliflerinin yasalaşma süreçleri

2017 yılında gerçekleşen anayasa değişiklikleriyle yürürlüğe giren yeni hükümet sistemi ile, artık kanun önerileri yalnız milletvekilleri tarafından hazırlanabiliyor. Milletvekillerinin verdiği kanun önerisine kanun teklifi deniyor. Kanun teklifi bir veya daha fazla milletvekilinin imzasıyla verilebiliyor. Milletvekillerince oluşturulan komisyonlar, kendilerine havale edilen ilgili kanun tekliflerini rapora bağlayarak Genel Kurul’da görüşülmeye hazır hale getiriyor.

Görüşmelerine başlanılan teklifin, önce tümü görüşmeye açılıyor. Tüm teklif üzerine söz alınarak konuşmalar yapılıyor. Sonra teklifin maddelerine geçilmesi oylanıyor. Oylamada evet çıkarsa, teklif madde madde görüşülüyor. Soru cevap işleminden sonra önerge işlemleri yapılıyor. Her madde ayrı ayrı oylandıktan sonra, teklifin tümü yeniden oylanıyor. Kanun mecliste kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı tarafından onaylanarak Resmi Gazete’de yayınlanıyor ve yürürlüğe giriyor. Kanunlar başvuru üzerine Anayasa Mahkemesi denetiminden geçebiliyor. 

Meclise gelecek ikinci Yargı Reform Paketi’nde iddia edilen düzenlemenin olup olmayacağı henüz bilinmiyor. Sonuç olarak, sosyal medyada paylaşılan iddialar doğru değil. 16 Ekim itibariyle meclise gelmiş bir kanun teklifi yok. Paylaşımlardaki iddialar bu haliyle yanlış bilginin en yaygın yedi türünden biri olan “uydurma” türüne bir örnek olarak gösterilebilir. 

Kaynaklar

Birgün, İstismara af gündemde, 14 Ekim 2019

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanun Teklifleri 

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Yeni Sisteme Göre Yasama El Kitabı, 2018 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Birgün, İstismara af gündemde, 14 Ekim 2019

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kanun Teklifleri 

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Yeni Sisteme Göre Yasama El Kitabı, 2018