MEB, Orhun Abideleri ile Ahlat Selçuklu Mezarlığı’nı karıştırmış

İDDİA: 10. Sınıf Edebiyat kitaplarında Orhun Abideleri’nin anlatıldığı bölümdeki görsel Ahlat Selçuklu Mezarlığı’na ait.

DOĞRU

Bazı sosyal paylaşım sitelerinde, Milli Eğitim Bakanlığı’nca dağıtılan 10. Sınıf Türk Edebiyatı kitaplarında Orhun Abideleri’nden bahsedilen bölümde kullanılan fotoğrafın Ahlat Selçuklu Mezarlığı’na ait olduğu yönünde iddialar ve kitabın ilgili sayfasının görseli paylaşıldı.

orhun-abideleri

Bu iddia hem dağıtılan kitap hem de Milli Eğitim Bakanlığı’na ait Türkiye’de tüm öğretmen ve öğrencilerin kullandığı EBA adlı sitedeki kitaba ait PDF ile uyuşuyor.

orhun-abideleri-2

Milli Eğitim Bakanlığı’nın dağıttığı Türk Edebiyatı kitabında Orhun Abideleri görseli olarak basılan görsel yanlış.

Orhun Abideleri Ahlat Selçuklu Mezarlığı arasındaki fark

orhun-abideleri-1Orhun Abideleri: Orhun Yazıtları, Göktürk Yazıtları ya da Köktürk Yazıtları, Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Orhun alfabesi ile Göktürkler tarafından yazılmış yapıtlardır. Bu yazıtlar Türkçenin tarihsel süreçteki gramer yapısı ve bu yapının değişimiyle ilgili bilgiler verdiği gibi Türklerin devlet anlayışı ile yönetimi, kültürel öğeleri, komşuları ile soydaşlarıyla olan ilişkileri ve sosyal yaşantısıyla ilgili önemli bilgiler içermektedir. Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarını Yollığ Tigin yazmıştır. Yollığ Tigin aynı zamanda Bilge Kağan’ın yeğenidir. Yazıtlarda bu abidelerin sonsuzluğa kadar kalması temennisi ile “Bengü Taşlar” denmiştir. Yazıtlar, 1889 yılında Moğolistan’da Orhun Vadisi’nde bulunmuşlardır. Bu yazıtlar II. Göktürk Kağanlığı’na aittir. Yazılış tarihleri MS. 8. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. Yazıtlardan Kül Tigin Yazıtı 732 yılında, Bilge Kağan Yazıtı 735 yılında yazılmışlardır.

ahlat-selcuklu-mezarligiAhlat Selçuklu Mezarlığı: Bitlis’in Ahlat ilçesinde, yer alan, Selçuklu dönemi mezarlığıdır. Ortaçağ Türk mimarisi mezarlarını içeren bir açık hava müzesi niteliğindedir. Mezarlar şehrin Meydan Mezarlığı çevresinde ve Ahlat’ın eski mahallelerinde yer almaktadır. Sayıları bin civarındadır. Ancak anıt niteliğinde olanlar 118 adettir. Alışılmış mezar ölçülerinden büyük, 3.50 metre yüksekliğe varan ve her cephesinde süsleme bulunan dikdörtgen pirizma şeklindeki şâhideleriyle tanınırlar. Erken döneme ait en büyük Türk- İslam mezarlığıdır.