Macaristan AB’nin Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı’ndan dolayı uyardığı bildirisini veto etmedi

İDDİA: Macaristan, Avrupa Birliği’nin Suriye’nin kuzeyine yapılan Barış Pınarı Harekatı nedeniyle Türkiye’yi uyarmak için hazırladığı bildiriyi veto etti.

YANLIŞ

Sosyal medyada ve haber sitelerinde yer verilen bir iddiaya göre Macaristan, Avrupa Birliği’nin (AB) Suriye’nin kuzeyine yapılan Barış Pınarı Harekatı nedeniyle Türkiye’yi uyarmak için hazırladığı bildiriyi veto etti. 

Con Sınov isimli bir Twitter hesabı tarafından da paylaşılan iddia üç binin üzerinde kullanıcı tarafından retweet edilirken 34 binin üzerinde beğeni aldı.

Ancak Macaristan’ın AB’nin Türkiye’ye yönelik hazırladığı bildiriyi veto ettiği iddiası doğru değil. Macaristan, bildiriyi resmi olarak veto etmedi, ancak bildirinin kabulünün gecikmesine neden oldu. Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó’ın, hgv.hu isimli Macar bir haber sitesine verdiği röportajda kendisinin bir uyarı bildirisine olan ihtiyacı kabul etmediğini dolayısıyla da uzunca bir süre bildirinin yayımlanmasını engellediklerini ama sonuç olarak bildiri metninin yayımlanmasını onayladıklarını ifade etti. Macaristan Devlet Bakanı Gergely Gulyas ise yaptığı açıklamada veto kararının olmadığını, uyarı bildirisine Visegrad Dörtlüsü ve AB’nin birliğini bozmamak için onay verdiklerinin altını çizdi. Teyit’in Euronews Macaristan AB muhabiri Sandor Zsiros ile yaptığı görüşmede de Macaristan’ın bildiriyi resmi olarak veto etmediği yalnızca AB’nin uyarı hamlesini geciktirdiği öğrenildi. 

Dolayısıyla resmi olarak bir veto kararı alınmadı Macaristan Dışişleri Bakanı’nın ifadesiyle uyarı bildirisi yayımlama konusunda AB ile aynı fikirde olmadıkları için Macaristan bir süre Türkiye’yi uyaran bildirinin yayımlanmasını engelledi

AB’nin Suriye’nin kuzeyine yapılan Barış Pınarı Harekatı’na yönelik bildirisi ise 9 Ekim Çarşamba akşamı Macaristan da dahil 28 üye ülke tarafından onaylanıp yayımlandı.

Macaristan resmi bir veto kararı almadı sadece bildirinin yayımlanmasını bir süre engelledi 

28 üyesi bulunan Avrupa Birliği, Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı öncesinde uyarmak için 8 Ekim Salı günü bir bildiri hazırladı. Haber sitelerinde bildirinin 9 Ekim Çarşamba günü yayımlanması beklenirken Macaristan’ın bu bildiriyi “veto etmesi” üzerine bildirinin yayınlanmasının geciktiği ifadeleri yer aldı

Teyit’in ulaştığı Euronews Macaristan’ın AB muhabiri Sandor Zsiros, Macaristan’ın Türkiye’nin gerçekleştirdiği Barış Pınarı Harekatı nedeniyle hazırlanan bildiriyi veto ettiği iddiasının dayanağının Alman Spiegel Online haber sitesinde yayımlanan bir haber olduğunu ifade etti. “Macaristan, Suriye’nin işgaline yönelik AB uyarısını engelledi” başlığıyla yayımlanan haberde Macaristan’ın uyarı bildirisini yayımlamayı bir süre erteleme talebinde bulunduğu ifadelerine yer veriliyor. 

Ancak Macaristan’ın Avrupa Birliği temsilcisi olan Oliver Varhelyi veto iddiasını, Sandor Sziros’un “Macaristan, AB’nin Türkiye’yi Suriye konusunda uyarısını veto ederek engelledi” tweetini Twitter hesabından “sahte haber” yanıtını vererek yanlışladı. 

Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó, hgv.hu isimli Macar bir haber sitesine verdiği röportajda ise AB ile uyarı bildirisi yayımlanması konusunda hemfikir olmadığını bu yüzden de bir süre engellediklerini ifade etti. Sonunda bildirinin sadece Dışişleri Yüksek Temsilcisinin bir ifadesi niteliğinde olduğuna karar verdikleri için uyarı metnini onayladıklarını belirtti. Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi, Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisinde yer alıyor. Yüksek Temsilci, AB’nin dışişleri bakanlığı olarak çalışıyor ve diplomatik görevleri yerine getiriyor

AB muhabiri Sandor Zsiros’un Avrupa Birliği Dış İlişkiler Sözcüsünden aldığı bilgilere göre ise Macaristan’ın attığı adım resmi bir veto değildi, sadece bildirinin gecikmesine neden oldu.  Zsiros şunları söyledi: “AB’nin dış politikasında oy birliği olmalı, dolayısıyla Macaristan aslında AB’nin hamlesini etkin bir şekilde geciktirdi.” 

Öte yandan Sziros Twitter hesabından yaptığı paylaşımda Macaristan Devlet Bakanı Gulyás Gergely’nin şu ifadelerine de yer verdi:  “Macaristan makul bir AB dış politikasıyla ilgileniyor. AB, Türkiye’nin en azından Kuzey Suriye’de mülteciler için bir alan sağlama niyetine bakmalı. Ancak veto kararı yok.” 

Bununla birlikte Hungary News isimli bir haber sitesinde yer alan bir haberde de Macar diplomatlarının veto haberlerini reddettiği belirtilerek Macaristan Devlet Bakanı Gergely Gulyas’ın şu ifadelerine yer verilmiş: “Visegrad Dörtlüsü (V4) ve AB ile birliği bozmak istemediğimizden dolayı belgelenen uyarıda uzlaşmaya vardık. Barış amaçtır ve Macar hükümeti savaşın ülkeler arasındaki anlaşmazlıkları çözmek için araç olarak kullanılmasını reddediyor. Aynı zamanda Macar Hükümeti olarak Türkiye’nin topraklarındaki 4 milyon mülteciyi kendi ülkelerine geri döndürmek için adımlar atmasının desteklenmesi konusunda da kesin bir görüşe de sahibiz.” Dolayısıyla Macar Bakan Gulyas AB’nin Türkiye’yi bildirisine Visegrad Dörtlüsü ve AB’nin bütünlüğünü bozmamak için onay verdiklerini belirtti. Visegrad Dörtlüsü, dört Orta Avrupa ülkesi olan Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya ve Slovakya arasında kurulan bir bölgesel ortaklık

AB’nin Türkiye’yi uyardığı metin 9 Ekim Çarşamba akşamı yayınlandı, Macaristan’ın engelleme çabası 9 Ekim Çarşamba günü sabah saatlerinde gerçekleşmişti. Dolayısıyla Macaristan AB’nin Türkiye’nin Barış Pınarı Harekatı’na yönelik tavrını onaylayarak operasyonu kınayan ortak bildiriye imzasını attı. 

AB’nin Türkiye’yi uyaran bildirisi 28 üyesi tarafından imzalanarak yayımlandı

AB’nin Suriye’nin kuzeyine Barış Pınarı Operasyonu’nu gerçekleştirdiği için Türkiye’yi uyardığı bildirisi Avrupa Konseyi’nin sitesinden “Kuzeydoğu Suriye’deki son gelişmelere ilişkin olarak AB adına Yüksek Temsilci’nin Deklarasyonu” başlığıyla yayımlandı. Bildiri AB üyesi 28 ülke tarafından onaylandı.

Bildiride AB, Suriye çatışmasında sürdürülebilir çözümün askeri olarak sağlanamayacağını ifade ederek Türkiye’yi tek taraflı yürüttüğü askeri harekatı durdurmaya çağırıyor. Uyarı metninde bu operasyonun Türkiye’nin de üyesi olduğu DAEŞ’i yenmek için oluşturulan Küresel Koalisyonun kaydettiği ilerlemeyi tehdit ettiği ve Koalisyonun yerel ortaklarının da bu harekattan zarar göreceği belirtiliyor. 

Öte yandan Türkiye’nin oluşturmayı amaçladığı “güvenli bölge”nin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK)’nin belirttiğine göre mültecilerin geri dönmesi için uluslararası kriterleri karşılayamayacağı bildiride yer verilen diğer bir nokta. Bildiri AB’nin mültecilerin geri dönüşünün koşullar uygun olduğunda güvenli, gönüllü ve onurlu bir biçimde olması gerektiğini belirtiyor. Demografik bir değişimin ise söz konusu olamayacağı metinde yer verilen diğer bir nokta.

Bildirinin devamında ise şu ifadelere yer verildi: 

“Suriye’de ve daha geniş bölgelerde şiddete son verme, terörizme karşı koyma ve istikrarı sağlama hedefini paylaşıyoruz. Türkiye, Avrupa Birliği’nin kilit bir ortağıdır ve Suriye krizinde ve bölgede kritik öneme sahip bir aktördür. Türkiye’nin güvenlik kaygıları, uluslararası insani hukuk uyarınca askeri eylemlerle değil, siyasi ve diplomatik yollarla ele alınmalıdır. AB, tüm tarafları, sivillerin korunmasını ve Suriye’nin sınırsız, güvenli ve sürdürülebilir insani erişiminin sağlanması için teşvik etmeye devam ediyor. Avrupa Birliği, Suriye devletinin birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne bağlılığını sürdürmektedir.”

Sonuç olarak Macaristan’ın AB’nin Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı’ndan dolayı uyardığı bildirisini resmen veto ettiği iddiası gerçeği yansıtmıyor. Macaristan resmi bir veto kararı almadı. Aktarılanlara göre Macaristan, Türkiye’ye karşı bir bildiri yayımlanmasının gerekliliği konusunda AB ile ters düştüğü için, sadece uyarı hamlesini bir süreliğine geciktirdi. Sonunda ise Visegrad Dörtlüsü ve AB’nin bütünlüğünü bozmamak için uyarı metnine onay verdi. Macaristan’ın uyarı bildirisinin geciktirmesi durumu veto olarak yansıtıldığı için iddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden “çarpıtma”ya örnek olarak gösterilebilir.

Kaynaklar

Macaristan Euronews AB muhabiri Sandor Sziros ile gerçekleşen görüşme, 10 Ekim 2019, 12:00

Hungary Today, Macaristan devlet bakanının açıklaması, 10 Ekim 2019

hvg.hu, Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı açıklaması, 10 Ekim 2019

Avrupa Konseyi, Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı konusunda uyardığı bildirisi, 9 Ekim 2019

Spiegel Online, Macaristan’ın bildiriyi veto ettiği haberinin ilk kaynağı, 9 Ekim 2019

Macaristan AB temsilcisi, veto haberini “sahte haber” olarak nitelediği tweeti, 9 Ekim 2019

Euronews Macar AB muhabiri Sandor Zsiros, Macaristan Devlet Bakanı Gulyás Gergely’in açıklamasını paylaştığı tweeti

Avrupa Birliği Dış İlişkiler, Dışişleri Yüksek Temsilciliği

Visegrad Dörtlüsü (Grubu)

Kaynaklar

Macaristan Euronews AB muhabiri Sandor Sziros ile gerçekleşen görüşme, 10 Ekim 2019, 12:00

Hungary Today, Macaristan devlet bakanının açıklaması, 10 Ekim 2019

hvg.hu, Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı açıklaması, 10 Ekim 2019

Avrupa Konseyi, Türkiye’yi Barış Pınarı Harekatı konusunda uyardığı bildirisi, 9 Ekim 2019

Spiegel Online, Macaristan’ın bildiriyi veto ettiği haberinin ilk kaynağı, 9 Ekim 2019

Macaristan AB temsilcisi, veto haberini “sahte haber” olarak nitelediği tweeti, 9 Ekim 2019

Euronews Macar AB muhabiri Sandor Zsiros, Macaristan Devlet Bakanı Gulyás Gergely’in açıklamasını paylaştığı tweeti

Avrupa Birliği Dış İlişkiler, Dışişleri Yüksek Temsilciliği

Visegrad Dörtlüsü (Grubu)