Kiralık Dezenformasyon I: Kara PR uzmanları doğuyor

Bu içerik ilk kez BuzzFeed News’de 6 Ocak 2020 tarihinde yayımlanmış ve Teyit tarafından düzenlenerek çevrilmiştir.

Peng Kuan Chin – Kaynak: Jameson Wu / The Reporter

Peng Kuan Chin’in kariyeri, çevrimiçi manipülasyon hizmetlerinin, tek kişilik operasyonlardan, hizmetlerini açıkça tanıtan ve çok sayıda personel istihdam eden ajanslara doğru nasıl evrildiğini gösteren bir yol haritası.

Çevrimiçi manipülasyonun geleceğini göstermek isteyen PR (halkla ilişkiler) uzmanı Peng Kuan Chin telefonunu çıkarıyor.

Görünmeyen sunucular Çince makale ve yayın bulmak için interneti taramaya başlıyor. Sistem hızlıca kelimeleri ve cümleleri düzenleyerek yeni bir metin oluşturuyor. Peng’in ekranında, kendisinin, “İçerik Çiftliği Otomatik Toplama Sistemi” olarak adlandırdığı ürün tarafından oluşturulan ve sayısı hızla artan makalelerin listesi beliriyor.

Peng’in kontrol ettiği bir dizi internet sitesi bu makaleleri yayımlıyor; sahip olduğu binlerce sahte sosyal medya hesabı, manipüle edilmiş içeriği haber akışlarına, mesajlaşma uygulamalarının gelen kutularına ve arama sonuçlarına göndererek internete yayıyor.

“Bunu kamuoyunu manipüle etmek için geliştirdim,” diyor Peng, Taipei merkezli araştırmacı haber sitesi Reporter‘a. Ayrıca otomasyon ve yapay zekanın “insanlardan daha hızlı şekilde trafik oluşturup reklam yapabileceğini” de ekliyor.

“Kamuoyunu manipüle etmek için geliştirdim

Peng, röportajda, 14 yaşında spam e-postaları göndermesinden, Malezya’nın eski Başbakanı Najib Razak’ın 2018 seçim kampanyasına yardım etmek için işe alınmasına kadar uzanan yolculuğunun detaylarını anlatıyor.

32 yaşındaki Peng, Taichung’un sanayi bölgesindeki, altından kurbağa biblosu ve şanslı bambu bitkisi gibi feng shui ürünleriyle dolu iki katlı ofisinde otururken Adidas Yeezy spor ayakkabısı giyiyor ve altın Rolex saat takıyor. Ölümcül olmayan mermili, basınçlı hava kullanan bir silah masasında duruyor. Peng bu silahı “eğlence amaçlı” satın aldığını söylüyor.

Peng, ürününü Çin’de gördüğü bir otomasyon yazılımını model alarak tasarladı ve Çin dışındaki hiçbir yerde olmadığını düşünüyor. Ancak teknolojisi benzersiz olsa da, şirketi Bravo-Idea benzersiz değil. Artık doğru fiyatı verdiğinizde size sahte hesap, yanlış açıklama ve sahte haber sitesi dağıtmaya hazır küresel bir PR (Halkla İlişkiler) ve pazarlama firması endüstrisi var.

Peng’in müşterilerini şirketler, markalar, siyasi partiler ve Asya’daki adaylar oluşturuyor. “Müşterilerin parası var ve ne aldıkları umurumda değil.” Müşteriler, insanları büyük ölçekte etkileyebilecek, oy, ürün satışı ve algı değişikliklerine yol açacak, tam teşekküllü çevrimiçi manipülasyon sistemi satın alıyor.

Peng 14 yaşındayken Tayvan’da bir e-posta spam programı yazdı. “Bir odada 30 bilgisayarımı kullanarak spam gönderme konusunda çok önemli biri hâline geldim. Sanırım Tayvan’daki her iki kişiden biri, benim gönderdiğim spam e-postalardan almıştır.”

Peng lisedeyken ürününü bir “Otomatik Bülten Gönderme Donanımı” olarak tanıtarak popüler internet forumlarını spamleyecek bir yazılım oluşturdu. Porno sitelerini ziyaret eden kullanıcılara şöyle bir reklam çıkıyordu: “Aşırı mastürbasyonun iktidarsızlığa ve erken boşalmaya neden olabileceğini biliyor muydunuz?” Peng, bu korku yaratan reklamın, tanıtımını yaptığı cinsel performans haplarının satışını artırdığını belirtiyor.

Peng, müşterilerinin ürünlerini tanıtmak için popüler Çin forumlarında binlerce sahte hesap oluşturdu. Kısa bir süre sonra internetten nasıl para kazanılacağı üzerine internet siteleri tasarlayıp satmaya ve Skype üzerinden danışmanlık vermeye başladı.

“O kadar çok görüşme yapıyordum ki sesim kısılıyordu! O zamanlar lise öğrencisiydim ve annem bütün gün telefonda ne konuştuğumu merak ediyordu,” diyor Peng.

2011 yılında, Tayvan genelindeki okul öğrencileri popüler bir televizyon şarkı yarışmasında yarıştı. Peng’in mezun olduğu okul yarışmayı kazandı; okulunun şarkıcısı, internette 41 milyondan fazla oy aldı (Tayvan nüfusunun neredeyse iki katı). Bir okul yetkilisi, Reporter’a, okulun, yarışmada Peng’den yardım istediğini doğruladı ancak daha fazla yorum yapmayı kabul etmedi.

2020 çevrimiçi propaganda sağlayan iletişim uzmanlarının yılı olabilir mi?

Peng 2013 yılından bu yana “İçerik Çiftliği Otomatik Toplama Sistemi”ni geliştiriyor. Müşterileri bu sistemi, arama sonuçlarını etkileyecek, yapay zeka tarafından oluşturulmuş metinleri internet genelinde yaymak için kullanıyor. Peng, Alibaba’nın sahip olduğu büyük Çin e-ticaret sitesi Taobao’da bulabileceği her sosyal medya ve SEO manipülasyon hizmetini satın alarak bu sistemi mükemmelleştirdi.

“Başlangıçta birkaç kez dolandırıldım çünkü yazılımı gerçekten anlamıyordum,” diyor Peng. “Birçoğu sahteydi ya da işe yaramıyordu.”

Peng, altı geliştiricisine, gördüğü şeylerin en iyisinden ilham alarak bir sistem inşa etmelerini söyledi.

“Bu pazarlama mantığı, Çin’in 1.4 milyarlık büyük nüfusuna karşı ortaya çıktı; Çin’de bir içerik yalnızca büyük hacimli olduğunda dikkat çekiyor. Buna karşın, Tayvan’da yanlızca 23 milyon kişi var. Bu mantığı uygulayarak, en kısa sürede en büyük hacmi yaratacağım ve yaydığım bilgiler herkesin dikkatini çekecek.”

Peng otomasyona odaklanırken, farklı yerlerdeki kara PR firmaları, onun kodlarla yaptığı şeye karşı kaba kuvvet kullanarak el işçiliğine güveniyorlar.

2016’daki dezenformasyona, Trump yanlısı sahte haberler yayan Makedonyalı spamcılar ve platformlarda kol gezen Rus troller damgasını vurmuştu; 2020 ise ödeme yapmayı kabul eden herkese çok yönlü çevrimiçi propaganda sağlayan iletişim uzmanlarının yılı olacakmış gibi görünüyor.

Dünya çapında politikacılar, partiler, hükümetler ve diğer müşteriler, yalan yaymak ve çevrimiçi söylemi manipüle etmek için sektörde “kara PR” firmaları olarak bilinen şirketleri tutuyorlar.Platformlar tarafından devre dışı bırakılmış hesapların kaldırılmasını ve güvenlik ve araştırma firmaları tarafından yapılan incelemeleri ele alan bir BuzzFeed News analizine göre, 2011’den beri en az 27 çevrimiçi bilgi operasyonunun bir kısmı ya da tamamı PR veya pazarlama firmalarıyla ilişkili. Bu bilgi operasyonlarından 19’u ise 2019 yılında yürütüldü.

PR (Halkla ilişkiler) firmalarıyla ilişkili çevrimiçi bilgi operasyonları

Kara PR uzmanları artıyor

Peng en tecrübeli kara PR uzmanlarından biri olsa da bu işi yapan tek kişi değil. Suudi ve Gürcü firmalarının da aynı yolu takip ederek İsrail, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri, Ukrayna, Brezilya, Endonezya ve Polonya gibi ülkelerde pazarlama ve PR konularında aynı şekilde çalıştığı ortaya çıktı.

Ancak Peng epey azimli. Peng, Facebook’un kontrollerinden kaçmanın kolay olduğunu ve kendi hizmetlerine olan talebin epey yoğun olduğunu söyledi.

“Bence Facebook’u aşmak çok kolay. Yazılımım Facebook’a karşı sürekli mücadele edecek şekilde geliştirildi. Bunu ortada pazar, müşteri ve ihtiyaç olduğu için ve insanların bu hizmeti ödeyecek parası olduğu için yapıyoruz. Bunu yapıyoruz çünkü ortada bir talep var.”

Kaynak

BuzzFeed News, Disinformation For Hire: How A New Breed Of PR Firms Is Selling Lies Online, 6 Ocak 2020.

Çeviri: Can Başaçek

Kapak Görseli: Farraz Tandjoeng

Bir sahte içeriği gerçeğinden ayırt etmenin yollarına, teyitçi gibi düşünebilmeyi sağlayan yöntemlere, doğrulama araçlarına, fact-checking dünyasından haberlere ve güncel gelişmelere yer verdiğimiz #teyitpedia yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.

Kaynak

BuzzFeed News, Disinformation For Hire: How A New Breed Of PR Firms Is Selling Lies Online, 6 Ocak 2020.

Çeviri: Can Başaçek

Kapak Görseli: Farraz Tandjoeng