Kelebeklerin sadece bir gün yaşadığı efsanesi doğru değil

İDDİA: Kelebekler sadece bir gün yaşar.

YANLIŞ

Kelebeklerin yaşam süreleri türleri, karşılaştıkları hava koşulları ve büyüklüklerine göre farklılık gösterir.

Yaşam döngüleri içerisinde kelebekler dört aşama geçirir. Bu aşamalar yumurta, larva, koza ve yetişkin evre olarak adlandırılır.

Örneğin Bakır kelebeği ve mavi kelebekler genelde bir hafta ancak hayatta kalabilirken National Geographic’in aktardığı bilgiye göre Monarch (Kral Kelebeği) türünün 8 aya kadar yaşadığı gözlemlenmiştir. Kuzey Amerika’dan güneye doğru göç ederek soğuk havalardan kaçarlar. Ilıman iklimde kış uykusuna yatarlar ve dört ayın sonunda Kanada’ya doğru tekrar yola çıkarlar. Bu göç 4 ay sürer.

Shutterstock / James Laurie


İklim koşulları, soğukkanlı canlılar olan kelebekler için çok önemli bir etkendir. Hangi dönemde kozada kaldığı ve kozadan çıktığı koşullar hayatta kalma süresini belirleyen etkenlerdir.

Ergin bir kelebeğin ortalama yaşam süresi 20-40 gün arasındadır.

Mayıs sinekleri bir gün yaşıyor

Kelebeklerle karıştırılan ve yaşam süresi bir gün olan ise mayıs sineğidir. Mayıs sineği, Ephemeroptera takımına ait kısa yaşamlı böceklerin ortak adıdır. Ephemeroptera, Yunanca kısa ömürlü anlamındaki “ephemerakelimesinden gelir. Mayıs sineği hemimetaboloustur yani metamorfozunu tamamlamamıştır. Ergin hale geldikten sonra ise çok kısa süre yaşarlar.

Subimago (ergin dönemden önce kanatlı evre) evresinde balıkların en gözde besinlerindendir. Subimago evresindekilerin çok az bir kısmı 24 saatten fazla yaşayabilir. Ergin bir mayıs sineği türlerine göre farklı yaşam sürelerine sahiptir ancak Dolania Americana isimli türü en kısa ömre sahip türdür. Bütün yaşam evrelerini düşündüğümüzde ise mayıs sineklerinin de ara basamaklarda kalma süresi de dahil edildiğinde mayıs sinekleri de 1 günden fazla yaşayabilirler. 

mayfly

Türkiye’de doğal ortamda yaşayan kelebek türleri hakkında anonim olarak bilgi toplamak ve bu bilgilerin paylaşılmasına yardımcı olmak için kurulan trakel.org konu hakkında teyit.org’a şunları söyledi:  

Kelebeklerin ömürleri türlerine göre farklılık göstermektedir. Bazı türlerin ömrü bir hafta iken bazı türler bir yıl kadar yaşayabilmektedir. Bu süre sadece kelebek evresi için geçerli, tırtıl ve pupa evrelerini de dahil edersek, süre daha da uzayacaktır.

Konunun bu kadar yanlış yayılmasının nedeni ise halkımızın okuma ve araştırma alışkanlığının olmaması, insanların her duyduğu, okuduğu bilgiyi doğru kabul etmesidir. Buna internetteki kopyala yapıştır paylaşımın neden olduğu bilgi kirliliğini de eklersek daha fazla neden aramaya gerek yok.

trakel.org konuyla ilgili daha detaylı bilginin ise Doğa Derneği’nin çıkardığı “Türkiye’nin Kelebek Rehberi” adlı kitaptan alınabileceğini belirtti.