İzlanda parlamentosu dinin psikolojik rahatsızlık olduğunu kabul etti mi?

İDDİA: İzlanda parlamentosu tüm dinlerin psikolojik rahatsızlık olduğunu kabul etti.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir gönderide, İzlanda parlamentosunun 60’a üç oy ile ‘tüm dinlerin psikolojik rahatsızlık olduğunu’ kabul ettiği iddia edildi. 5 Şubat 2020’de Twitter’da paylaşılan gönderi, yaklaşık 430 beğeni aldı ve 1100 kez retweet edildi. İddianın kaynağı ise Patheos isimli sitede yayınlanan yazı idi.

Ancak iddia doğru değil. İddianın kaynağı olan yazı parodi amacıyla oluşturulmuş ve İzlanda parlamentosunun böyle bir kararı yok.

İddia parodi bir yazıya dayanıyor

İddia ilk olarak 21 Ocak 2020’de Patheos isimli internet sitesinin parodik ve satirik içerikler üreten “Laughing in Disbelief” bölümünde Andrew Hall’un imzasıyla yayınlanmış

Yazıda bulunan “parlamento 60’a üç gibi ezici bir çoğunlukla kanunu kabul etti” kısmındaki link, Laughing in Disbelief sayfasına gidiyor. Bu sayfada yazar Andrew Hall amacının insanları güldürmek olduğunu, yazılarda içeriklerin gerçek olmadığına dair birçok ipucu olduğunu söylüyor ve “Muhtemelen bir yazımın bağlantısını tıkladınız ve buradasınız. Okuduğunuz hikaye satiriktir” diye açıklama yapıyor.

(“Bu işi ciddiye almadan önce, zaman ayırdığın ve gönderilerimden birini okuduğun için teşekkür etmek istiyorum. Takdir ediyorum! Okuduğun hikaye satirik”)

Laughing in Disbelief’in internet sitesinden üretilen diğer parodi içeriklere de ulaşılabiliyor. Örneğin 7 Ocak 2020 tarihli bir içerikte Finlandiya Başbakanı Sanna Marin’in Donald Trump’ı “yasaklamasıyla” ilgili bir yazı yayınlanmış.  

İzlanda parlamentosu böyle bir karar almadı

İzlanda parlamentosunun internet sitesinde yer alan “Yasa ve Kararlar” bölümüne bakıldığında, Ocak ayında ‘tüm dinlerin psikolojik rahatsızlık olduğunu’ kabul eden, hatta genel olarak inanç alanıyla ilgili herhangi bir karar geçmediği görülebilir. 

World Population Reviews’te yayınlanan verilere göre İzlanda, en çok ateist nüfusa sahip ülkeler arasında altıncı sırada. Ülkede herhangi bir dine mensup olmayan kişilerin oranı yüzde 49. 

Amerikalı doğrulama platformu Snopes da, iddianın gerçeği yansıtmadığını, parodi amacıyla üretildiğini söylemiş.

Sonuç olarak iddia doğru değil. İddianın dayandırıldığı kaynak satirik içerikler üreten bir sayfa ve parlamento böyle bir karar almamış. İddia, hatalı bilginin en yaygın türlerinden biri olan parodiye örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Patheos, Iceland Declares All Religions Are Mental Disorders, 21 Ocak 2020

Patheos, Hakkında

Patheos, Finland’s Female Prime Minister Bans President Trump, 7 Ocak 2020

İzlanda Parlamentosu, Yasa ve kanunlar

World Population Review, Most Atheist Countries 2020

Snopes, Did Iceland Declare ‘All Religions Are Mental Disorders’?, 23 Ocak 2020