HDP’li milletvekillerinin gözaltına alınmasının ardından yayılan 6 yanlış bilgi

4 Kasım 2016’da HDP milletvekillerine yönelik gözaltı operasyonunun başlamasının ardından Diyarbakır Bağlar ilçesinde Emniyet Müdürlüğü’nün ek binasına yönelik bombalı bir saldırı düzenlendi. Güne gözaltı ve bombalı saldırı haberleriyle başlayan Türkiye’de internet erişiminde sıkıntılar yaşanması da çokça konuşulan konular arasına girdi. Birçok haber paylaşıldı, birçok iddia ortaya atıldı. Bunların arasından teyit.org editörlerinin radarına takılan yanlış bilgileri sıraladık.

1) Demirtaş’ın tutuklanmadan önceki son fotoğrafı iddiası

Gerçek Gündem haber sitesinin Twitter hesabından yayınlanan bir tweetle paylaşılan bir fotoğrafın Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutuklanmadan önceki son fotoğrafı olduğu iddia edildi. Ancak fotoğraf iddianın aksine 25 Mart 2016’da Demirtaş’ın Cizre seyahati sırasında çekilmişti.

gercek-gundem-tutuklanmadan-onceki-son-fotograf-iddiasi

2) Kılıçdaroğlu, HDP milletvekillerinin gözaltına alınmasıyla ilgili açıklama yapmadı iddiası

HDP’li milletvekillerinin gözaltına alınmalarının ardından hükümet ve muhalefetten konu ile ilgili açıklamalar oldu. dokuz8haber‘in yaptığı bir paylaşımda, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun İzmir’de yaptığı konuşma sırasınsa HDP’liler hakkında hiçbir şey söylemediği iddia edildi.

dokuz-sekiz-kilicdaroglu

Ancak Kılıçdaroğlu doğrudan HDP’lilerin adını anmasa da konuşmasında “Seçimle gelenlerin gidiş yolu seçimle olmalıdır. Seçimle gelenleri ben yakalayacağım hapse edeceğim öldüreceüm yok edeceğm kurşunlayacağım onları mafya yöntemleriyle susuturacağım derseniz o ülkeye barışı asla getiremezsiniz” şeklinde açıklama yaptı.

3) DİSK, KESK ve TTB başkanları gözaltına alındı iddiası

Kızılay Yüksel Caddesi’nde HDP’li vekillerin gözaltına alınmasına tepki göstermek için yapılan eyleme birçok sivil toplum örgütü, sendika ve yurttaş katıldı. Polisin müdahale ettiği eylemde bazı kişiler gözaltına alındı. BirGün Gazetesi internet sitesi ise gözaltına alınanlar arasında Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Kani Beko, Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Eş Başkanı Lami Özgen ve Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Raşit Tükel’in de olduğunu yazdı.

teyit.org’un ulaştığı sendikalar ise başkanların gözaltına alınmadığını belirtirken resmi Twitter hesaplarından başkanların gözaltına alınmadığını duyurdu. BirGün Gazetesi de haberinde düzeltme yaptı.  

kesk-aciklama

 

ttb-aciklama

disk-aciklama

4) NTV’nin “Demirtaş tutuklandı, Yüksekdağ adli kontrol talebi ile serbest bırakıldı” tweeti attığı iddiası

Twitter’da “NTV Son Dakika” ismini taşıyan bir hesaptan atılan tweet saat 11:00 sularında Twitter’da dolaşıma girdi. Tweette “SON DAKİKA! Selahattin Demirtaş tutuklandı, Figen Yüksekdağ adli kontrol şartı ile serbest bırakıldı. Ayrıntılar geliyor…” yazarken, bazı haber siteleri iddiayı sitelerine taşıdı.

NTV’nin böyle bir Twitter adresi olmadığı gibi @zevimilov kullanıcı adına da dikkat edilirse adresin gerçekte NTV’ye ait olmadığı anlaşılıyor. NTV’nin resmi hesabı olan @ntv‘den böyle bir tweet atılmazken, bu listenin yapıldığı sıralarda Demirtaş ve Yüksekdağ hakkında tutuklama kararı çıktı.

ntv-son-dakika

5) Diyarbakır’daki bombalı saldırının ardından vatandaşlar HDP binasını taşladı iddiası

Diyarbakır Bağlar’daki bombalı saldırının ardından vatandaşların HDP binasını taşladıkları iddiası ile bir video yayınlandı. Videoda bir grup vatandaşın polislerle karşı karşıya geldiği görülürken, “Sevgili Diyarbakılılar bunlara gerek yok…. Gerek yok… Sevgili Diyarbakırlılar dayanışma günündeyiz. Taş atmayın arkadaşlar… Bu taşlar hepimize geliyor. Bu taşlar Diyarbakır’a geliyor” şeklinde anons yapıldığı duyuluyor.

Bağlar İlçe Belediyesi teyit.org’a HDP binasına herhangi bir saldırı olmadığı bilgisini verirken, vatandaşların toplandığı yerin HDP binasına uzak olduğu da belirtildi.

Videoyu çeken DİHA muhabirinden aldığımız bilgilere göre de HDP binasına yönelik herhangi bir yürüyüş ya da eylem olmadı. Patlamanın ardından güvenlik önlemi alan polislerle yurttaş arasında gerginlik yaşandığını gösteren videoda ayrıca birkaç el silah sesi de duyuluyor. Konu hakkında görüştüğümüz tanıklar polisin vatandaşları uzaklaştırmak için havaya ateş ettiğini belirtti.

6) WhatsApp ilk kez Türkiye’de engellendi

4 Kasım günü Türkiye’de internet erişiminde yaşanan sıkıntılar, Facebook, Twitter ve hatta WhatsApp’a erişimin sağlanamaması birçok iddianın ortaya atıldı. Bunlardan biri de “WhatsApp’ın ilk kez Türkiye’de yasaklandığı” iddiası.

whatsapp-ilk-kez-turkiye-de-mi-engellendi

İddia ne kadar çarpıcı olursa olsun gerçeği yansıtmıyor.

WhatsApp engelleme konusunda liderliği şimdilik Brezilya alıyor. Brezilya’da en son Temmuz ayında mahkeme kararıyla engellenen WhatsApp, chat kayıtlarını mahkemeye sunmamakla suçlanmış ancak erişim engelinin ardından birkaç saat sonra tekrar Brezilya’da erişilebilir olmuştu.

Brezilya’da yaklaşık 100 milyon kişinin kullandığı WhatsApp bugüne dek ülkede dört kez aynı sebepten engellenmiş, bir karar temyize götürülmüştü. Temmuz ayındaki engellemenin Brezilya Yüksek Mahkemesi tarafından kaldırılmasının ardından WhatsApp sözcüsü kararı kutlayarak şöyle bir açıklama yapmıştı:

“Brezilya’daki insanların WhatsApp’ı tekrar kullanabiliyor olmalarından mutluyor. Umarız milyonlarca Brezilyalıyı cezalandırmak anlamına gelen bu engellemeler sona erer ve WhatsApp, onu umursayan kullanıcılarıyla bir arada kalmayı sürdürür.”

WhatsApp’a engel getiren tek ülke Brezilya değil. Uygulama içi telefon edebilme özelliği birçok ülkede hala kullanılamıyor.

Bazı ülkelerde WhatsApp içi telefon görüşmelerinin engellenmesi, mesajlaşmalara da yansırken, bazı ülkelerde görüşmeler Wi-Fi bağlantısı varken yapılabiliyor ancak mobil hatlarda yapılamıyor.

Sonuç olarak Türkiye’de 4 Kasım 2016 Cuma günü birçok uygulama gibi WhatsApp’a erişimin de kısıtlanması, dünyada bir ilk değil. Ayrıntılı analize buradan ulaşabilirsiniz.

Derleyenler: Çınar Livane Özer, Taha Onur Selimoğlu, Mehmet Atakan Foça