Görüntülerin Hubble teleskobu ile çekilen bir gezegeni gösterdiği iddiası

İDDİA: Hubble teleskobu ile çekilen fotoğraf yeni keşfedilen dünya benzeri bir gezegeni gösteriyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselin Hubble teleskobu ile çekilen ve yeni keşfedilen, dünya benzeri bir gezegenin fotoğrafı olduğu iddia edildi. 

Ancak iddia doğru değil. Görsel mevcut bir gezegenin fotoğrafı değil, illüstrasyon. Mike Kiev isimli bir illüstratör tarafından 2012 yılında üretilmiş.

Fotoğraf değil illüstrasyon

Tersine görsel arama yöntemi ile aradığımızda iddia konusu görsele birçok stok fotoğraf sitesinden ulaşılabileceğini görüyoruz. Görselin bazı sitelerde Mike Kiev isimli bir profilden, bazılarında ise Photobank gallery kullanıcı adıyla paylaşıldığını görüyoruz. Görsel Shutterstock isimli sitede telifsiz stok illüstrasyon kategorisinde bulunuyor. Aynı hesapta görselin video haline de ulaşmak mümkün.

Daha önce aynı görselin Hindistan’ın ayı incelemek amacıyla uzaya gönderdiği Chandrayaan-2 aracı ya da Hubble Teleskobu tarafından çekilen bir dünya fotoğrafı olduğu da farklı ülkelerde iddia edilmiş. Doğrulama platformu Snopes görselin bir illüstrasyon olduğunu 2016’da belirtmiş. Görsele ilişkin en eski paylaşım, 31 Ekim 2012’de Mike Kiev isimli sanatçının portfolyo sitesi Deviantart hesabından yapılmış. Teyit’in ulaştığı Mike Kiev görselin bir fotoğraf olmadığını ve illüstrasyonu üreten, Photobank gallery ve Mike Kiev ismi altında farklı platformlarda paylaşım yapan kişinin kendisi olduğunu yineledi.

Geçtiğimiz Nisan ayında 30. görev yılını tamamlayan Hubble NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) arasındaki ortak çalışma ile üretilen bir uzay teleskobu. 1990 yılında fırlatılmasının ardından, astronomi tarihindeki en önemli enstrümanlardan biri haline gelen Hubble sayesinde, ilk kez güneş sistemi dışındaki yıldız, gezegen ve kara delikler gözlemlenmişti.  Bugüne kadar görünür ışık ile en uzak mesafeden alınmış en detaylı görüntü olan ultra derin alan fotoğrafı da Hubble teleskobu tarafından kaydedilmişti. İddia konusu görsel Hubble tarafından çekilmese de, teleskobun çektiği fotoğraflara NASA’nın internet sitesinden ulaşılabiliyor.

Sonuç olarak iddia yanlış. Görsel Hubble tarafından çekilen bir fotoğraf değil. Bir sanatçı tarafından hazırlanmış bir illüstrasyon. İddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden hatalı ilişkilendirmeye örnek gösterilebilir.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Dreamstime, stok fotoğraf

Bigstockphoto, stok fotoğraf

Shutterstock, stok fotoğraf

Shutterstock, Photobank gallery profil

Shutterstock, görselin video versiyonu

Hindustantimes, Are these images of Earth taken by Chandrayaan-2? Here’s the truth, 28 Temmuz 2019

Snopes, görsel ile ilgili analiz, 19 Şubat 2016

Deviantart, Earth, stock photo for Photobank, 31 Ekim 2012

NASA, About The Hubble Space Telescope

Hubble, Hubble Ultra Deep Field

NASA, Hubble Space Telescope Images