Görselin Milliyet Gazetesi’nin “Atatürk Putu Kampanyası” kupürünü gösterdiği iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Milliyet Gazetesi’nin düzenlediği “Atatürk Putu Kampanyası”.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselin, Milliyet Gazetesi’nin vatandaşlardan “Atatürk putu” için para topladığı bir kampanyayı ve Milliyet Gazetesi’nin bu kampanyayı “Milliyet’in Atatürk putu kampanyası” başlığı ile yayımladığını gösterdiği iddia edildi.

Gazeteci Abdurrahman Dilipak’ın 12 Kasım 2018’de attığı tweet şimdiye kadar 385 retweet ve 745 beğeni aldı. Aynı iddia daha önce Facebook’taki bir kullanıcı tarafından da paylaşılmıştı. Dünyasözlük’te de bu iddia ile ilgili açılmış bir başlık bulunuyor.

Ancak fotoğrafın Milliyet Gazetesi’nin “Milliyet’in Atatürk Putu Kampanyası” başlıklı gazete kupürünü gösterdiği iddiası doğru değil. Gazete kupürünün orijinalinde “Milliyet’in Atatürk Heykeli Kampanyası” yazıyor. “Putu” ibaresi ise görsele montajlanmış. Söz konusu kampanya, Türkiye’de Atatürk heykeli bulunmayan 10 il merkezine heykel yaptırılması için başlatılan bir bağış kampanyasına ait. İddia konusu gazete kupürü ise 6 Aralık 1963 tarihli gazete kupüründen.

İddia fotoğraf montaj

İddia gazete kupüründe “Bağış 200.000’i geçti!” başlığı bulunuyor. Milliyet Gazetesi çevrimiçi arşivinden bağışla alakalı gazete kupürleri incelendiğinde söz konusu başlığın 6 Aralık 1963 tarihli gazeteye ait olduğu görülüyor. Buradan iddiada yer alan “put” ibaresinin montaj olduğu anlaşılıyor.

6 Aralık 1963, Milliyet Gazetesi.

10 kente Atatürk Heykeli yaptırılması için başlatılan kampanya

31 Ekim 1963’te Milliyet’te çıkan bir habere göre Aydın, Antalya, Afyon, Bingöl, Denizli, Diyarbakır, Erzincan, Gaziantep, Mardin ve Uşak’ta Atatürk heykeli bulunmuyordu.

31 Ekim ve 1 Kasım 1963 tarihli Milliyet Gazetesi ilk sayfalarından

Aynı haberde daha önce Çanakkale Şehitleri adına açılan kampanya ile birlikte Çanakkale sırtlarına bu bağışlarla yaptırılan anıttan bahsediliyor. Bu kampanyanın başarıyla sonuçlanmasının ardından aynı uygulamanın “Atatürk heykeli” için de yapılabileceği belirtiliyor. Bunun için Atatürk heykeli bulunmayan kentlere birer heykel yaptırmak amacıyla para toplanması gerektiği söyleniyor.

Bağış kampanyası, Milliyet Gazetesi’nde 1 Kasım 1963’te başlatılıyor. Kampanyanın başlatılmasının bir başka nedeni de Mustafa Kemal Atatürk’ün 25. ölüm yıldönümü. Atatürk Heykeli Kampanyası haberi, hemen hemen her gün Milliyet Gazetesi’nin ilk sayfasında yer alıyor. Bazı günlerde ise kimin, ne kadar bağış yaptığı belirtiliyor.

Milliyet Gazetesi’nin 14 Kasım 1963 tarihli reklam kupüründe Ticaret Borsası’nın yaptığı 10 bin liralık bağış anlatılıyor.

Kampanyanın haberi her yayımlandığında bir bağış listesiyle bağış yapanların isimleri geçiriliyor ve o güne kadar toplanan miktar da ilgili kupürde yer alıyor. Abdurrahman Dilipak’ın paylaştığı görselde “En Büyük Bağışlar” listesinin en üst sırasında Sümerbank, 15 bin lirayla görülebiliyor. Sümerbank, bağışını 27 Kasım 1963’te yapmış.

27 Kasım 1963, Milliyet Gazetesi

Kampanya 31 Aralık 1963’te sona ermiş

18 Aralık 1963 tarihli gazete kupüründe ise kampanyanın 14 gün sonra sona ereceği yazıyor. Ayrıca haberde ihtiyaç duyulan miktarın büyük bir kısmının toplanmış olduğu da belirtiliyor.

18 Aralık 1963, Milliyet Gazetesi

31 Aralık 1963’te biten kampanyada toplamda 400 bin liranın üzerinde bir miktar para toplandığı belirtiliyor. Haberde yer alan bir listede de en yüksek miktarda bağış yapan kurumların isimleri bulunmakta.

8 Ocak 1964’te yayımlanmış habere göre en yüksek miktardaki bağışı Türk Phillips Şirketi yapmış. Kurumların isimlerinin geçtiği liste, 9, 10, 11, 14, 23, 24 ve 25 Ocak 1964 tarihli gazetelerin ilk sayfalarında yayımlanmaya devam etmiş.

Bağış kampanyası bittikten sonra ihtiyacı olan illere dikilecek heykeller için bir de “proje yarışması” başlatılıyor. Afyon, Denizli, Gaziantep, Giresun, Mardin, Sakarya, Uşak, Tunceli, Van ve Bitlis’e yerleştirilecek heykellerin heykeltıraşlarının seçildiği ön proje yarışması 14 Mayıs 1964’te sonlanıyor.

3 Mart ve 10 Mayıs 1964, Milliyet Gazetesi.

1 Haziran 1964 tarihli habere göre yarışmaya katılan heykeltıraşların eserleri düzenlenen bir sergide 31 Mayıs akşamına kadar gösterilmiş. 27 Eylül 1964 tarihli başka bir haberde de heykeltıraşların 26 Eylül’de jüri tarafından seçildiği belirtiliyor.

10 Kasım 1965 tarihli haberde ise gerçekleşen Atatürk’ü anma törenleri anlatılırken 6 ildeki heykellerin aynı gün açılacağı duyuruluyor.

11 Mayıs 1965 tarihli habere göre Gaziantep için ayrı bir proje ile seçilen Atatürk Heykeli’nin heykeltıraşı Nusret Suman olmuştu. Nusret Suman’ın yaptığı heykel hala Gaziantep Maarif Meydanı önünde bulunuyor.

Sonuç olarak fotoğrafın “Milliyet’in Atatürk Putu Kampanyası” başlıklı gazete kupürünü gösterdiği iddiası doğru değil. “Put” ifadesi fotoğrafa sonradan montajlanmış. Gazete kupürünün orijinalinde “Milliyet’in Atatürk Heykeli Kampanyası” ifadesinin yer aldığı 6 Aralık 1963 tarihli gazeteden anlaşılıyor. Kampanya, Atatürk heykeli bulunmayan bazı kentlere heykel yapılması için başlatılmış.

Kaynaklar

Milliyet Gazetesi arşivi

Google görseller sokak görünümü, Gaziantep Maarif Meydanı

 

Kaynaklar

Milliyet Gazetesi arşivi

Google görseller sokak görünümü, Gaziantep Maarif Meydanı