Fotoğraftaki S-300’ler Türk SİHA’ları tarafından vurulmadı

İDDİA: Fotoğraftaki S-300'ler Türk SİHA'ları tarafından vuruldu.

YANLIŞ

Türkiye’nin Suriye’ye düzenlediği askeri harekât, askeri içerikli sosyal medya paylaşımlarını artırdı. Sosyal medyada paylaşılan bazı fotoğraflarda SİHA’ların (Silahlı insansız hava aracı) Suriye’nin de kullandığı Rus hava savunma füze sistemi olan S-300’leri vurduğu iddia edildi. Paylaşılan gönderilerden yalnız biri 2 binden fazla beğeni aldı.

Ancak iddia doğru değil. Fotoğrafların tamamı eski tarihli. Yanma ve hasarların görüldüğü iki fotoğraf, 2016 yılında Rusya’da test edilen S-300 füzesinin patlaması sonucu oluşan hasarı gösteriyor. İki askerin S-300’lerin yanında görüldüğü fotoğraf ise 2015 yılından.

Fotoğraflar 2016 yılında Rusya’da çekilmiş

Tersine görsel arama yöntemiyle, iki fotoğrafın 2016 yılında Rusya’nın Ashuluk bölgesinde S-300 füzelerinin test edilirken yaşanan kaza sonucu oluşan hasarı gösterdiği bilgisine ulaşılabiliyor. Ashuluk bölgesi Rusya’nın eğitim alanı olarak biliniyor; askeri mühimmatın denemeleri burada yapılıyor. 2016’da yapılan deneme testinde, füzenin fırlatıldıktan kısa süre sonra yere düştüğü paylaşılan bazı videolarda görülüyor. Görüntüler, Türkiye’den ve uluslararası bazı yayın organlarında da yer bulmuş. 


Deneme testinde yaşanan kazalar sıradışı da değil. Farklı yıllarda da pek çok benzer kaza yaşandığı görülüyor. 

İkinci fotoğraf 2015 yılından 

İddiaya konu olan fotoğraflardan bir diğerinde, S-300’lerde bir hasar yok, ancak bu defa karede iki asker yer alıyor. Tersine görsel aramayla bu fotoğrafın en eski paylaşım tarihinin 2015 yılı olduğu görülüyor. Haberde Rusya’nın İran’a füze sistemi teslim ettiği bilgisi yer alıyor. Fotoğraf daha sonraki yıllarda da S-300 haberlerinin birçoğunda kullanılmış. 

Rusya’nın hava savunma füze sistemi olarak bilinen birçok “S” serisi füze mevcut. “S” serileri dünyanın en iyi füze savunma sistemlerimden biri olarak biliniyor ve NATO üyesi ülkelerde bulunmaları, tam olarak bu ülkelere karşı geliştirildikleri varsayıldığından NATO tarafından hoşgörülmüyor. Bu seriden Türkiye’nin en aşina olduğu ise S-400. S-400 maksimum 400 kilometrelik menzile sahip ve 27 kilometreye kadar rakımlarda hedeflere vurabilen bir uçaksavar füze sistemi. Türkiye de Rusya ile bir S400 anlaşması yapmış, ilk parti 12 Temmuz 2019’da Ankara’ya ulaşmıştı.

Sonuç olarak Türk SİHA’larının Rus füze savunma sistemi S-300’leri vurduğu iddiası doğru değil. Fotoğrafların tamamı eski tarihli ve Rusya’nın yaptığı deneme testinde yaşanan kazayı gösteriyor. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın yedi türünden biri olan hatalı ilişkilendirmeye örnek. 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar 

Airforcemag, What is a Modern Integrated Air Defense System, 1 Ekim 2019

Amerikanın Sesi, İlk Parti S-400'ler Türkiye'ye Geldi, 12 Temmuz 2019

Anadolu Ajansı, NATO üyelerinin üçünde S-300 bulunuyor, 11 Nisan 2019

Basın İlan Kurumu, NATO üyelerinin üçünde S-300 bulunuyor, 11 Nisan 2019

Daily Mail, A Russian missile test has been captured going spectacularly wrong as a rocket destroys its launcher, 8 Aralık 2016

Ensonhaber, Rus S-300 füzesinin çakılma anı, 4 Aralık 2016

Euronews, NATO: Rusya'nın füze ihlaline karşı ölçülü misillemeye hazırız, 2 Ağustos 2019

Google Haritalar, Ashuluk bölgesi 

Milli Savunma Bakanlığı, S-400 Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sisteminin İntikali, 12 Temmuz 2019

Ptisidiastima, S-300, so this one fell off, 5 Aralık 2016

Radio Free Europe, Russia Starts Delivering Missile Systems To Iran, 3 Aralık 2015

Shaked Live Journal, S-300 - the pride of the USSR / RF air defense is burning again, 4 Aralık 2016

Sputnik, Russia, series of exercises with missile systems S-300 at the Ashuluk range, 16 Eylül 2016

Sputnik, Missile Explode After Failed Launch From S-300 System, 12 Aralık 2018

Yeni Şafak, Rus S-300 füzesinin çakılma anı, 7 Aralık 2016

YouTube, The pride of the Russian air defense system is the S-300 system, Polygon Ashuluk,  Ağustos 2016

YouTube, S300 Fail Launch, 26 Nisan 2015