Fotoğraftaki renkli tepeler Oltu’da değil Çin’de

İDDİA: Fotoğraftaki renkli tepeler, Erzurum’un Oltu ilçesinde yer alıyor. 

YANLIŞ

Sosyal medyada 24 Aralık 2019 tarihinde paylaşılan bir fotoğrafın Erzurum’un Oltu ilçesinde bulunan Gökkuşağı Tepeleri’ne ait olduğu iddia edildi. Fotoğraf, 11 bin beğeni alırken bin 200 kez paylaşıldı. 


Ancak fotoğraf, Erzurum’dan değil. Bu renkli tepeler, Çin’in Gansu bölgesindeki Zhangye Danxia jeolojik parkında yer alıyor.  

Çin’deki parka Google Maps’ten ulaşmak mümkün

Fotoğrafın Çin’den olduğuna dair bulgulara Google Haritalar sayesinde erişmek mümkün. Dikkat edilirse, tepelere gökkuşağı rengini veren jeolojik plakaların yatay bir şekilde uzandığı görülebilir. 

Çin’de yer alan Zhangye Danxia’nın 24 milyondan fazla yılda oluştuğu ve mineral yerleşmelerinin ardından sarı, turuncu, kırmızı gibi farklı renklerin ortaya çıktığı biliniyor. Yani bu kadar farklı renk tonunun bir arada bulunması, dağları oluşturan kayaçların oluşma ve aşınma süreçleriyle ilgili. 

Tepelerin de içinde bulunduğu bölge jeolojik park ilan edilerek, 2009 yılında UNESCO tarafından koruma altına alına alınmış.   

Gökkuşağı tepelerinin oluşumunu gösteren şema

Oltu’daki gökkuşağı tepesi görseldekinden farklı 

İlgili iddiada yer alan fotoğraf Çin’den olsa da, Erzurum’da da benzer bir tepelik alan var. Anadolu Ajansı’nın görüntülediği bölgeyi bu sayede keşfetmek mümkün. Burada yer alan tepeler ise Çin’dekilerden farklı olarak 45 milyon yıl öncesine tarihlendiriliyor.

İki tepelik alan arasındaki ayrımı anlamak için, Çin’de yere paralel uzanan tabakaların aksine, Oltu’da tepelere farklı renkler veren tabakaların dikey oluşuna da bakılabilir. 

Benzerleri Iğdır ve Peru’da var 

Türkiye’de gökkuşağı renkli tepeleri görebileceğiniz tek yer Erzurum da değil. Iğdır’da da benzer jeolojik oluşumlara rastlayabiliyoruz. Dünyadaki benzer bir diğer örnek ise Peru’dan.

Iğdır’daki gökkuşağı tepeleri

Peru’daki gökkuşağı tepeleri

Sonuç olarak fotoğrafta görülen renkli tepeler Erzurum’un Oltu ilçesinde yer almıyor. Fotoğraf, Çin’in Zhangye Danxia bölgesindeki gökkuşağı tepelerine ait. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın yedi türünden olan “hatalı ilişkilendirmeye” örnek. 

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Çin Zhangye Danxia Jeolojik Parkı, Google Haritalar, Ağustos 2019

The Telegraph, “Colourful rock formations in the Zhangye Danxia Landform Geological Park”, 18 Eylül 2012

Tübitak, “Gökkuşağı Dağları”, 15 Eylül 2018

Forbes, “The Rainbow Mountains Of China Are Earth's Paint Palette”, 2 Mart 2016

Chinadiscovery, “Zhangye Danxia Landform Geographical Park-Amazing Rainbow Mountain in China”

UNESCO, China Danxia’nın koruma altına alınması

Anadolu Ajansı, “Doğu'nun 'gökkuşağı tepeleri' turizme kazandırılacak”, 6 Ocak 2018

NTV, “Erzurum'daki Gökkuşağı Tepeleri'ni bilen çok az”, 7 Ocak 2018

Habertürk, “Iğdır’da Gökkuşağı Tepeleri’ne doğa tutkunlarının ilgisi”, 4 Şubat 2019

NTV, “Iğdır'ın 'Gökkuşağı Tepeleri' doğa tutkunlarını büyülüyor”, 4 Şubat 2019

Boardinginfo.com, “Peru’daki Gökkuşağı Dağı’nın renklerinin sırrı”, 19 Ağustos 2018