Fotoğrafların Barış Pınarı Harekatı’ndan ve Suriye’den olduğu iddiası

İDDİA: Patlama görüntüleri Barış Pınarı Harekatı sırasında Suriye’de kaydedildi.

YANLIŞ

DİKKAT: Hassas görüntü içerir

Barış Pınarı Harekatı sırasında sosyal medyada yapılan paylaşımlarda yanlış bilgiler yayılmaya devam ediyor. 

Facebook’ta yer alan bir iletide üç fotoğrafın birleştirilmesi ile bir kolaj oluşturulmuş ve görüntülerin Suriye’den olduğu iddia edilmiş. Kod Adı Başkan isimli grubun gönderisi 3 bin 100 etkileşim, bin 200 de paylaşım aldı.

Ancak fotoğraflar Barış Pınarı Harekatı’ndan değil. Fotoğraflardan biri Mısır’dan. Diğer ikisi ise eski tarihli. Afrin Harekatı dahil, geçmiş dönemlerde de dolaşıma sokulan ve bu fotoğrafları da içeren paylaşımları Teyit daha önce incelemiş ve iddia konusu fotoğraflarla ilgili bir de içerik hazırlamıştı.

Fotoğraflar eski tarihli

İddia gönderide üstte yer alan iki fotoğraf daha önce sosyal medyada ve çeşitli internet sitelerinde farklı zamanlarda birlikte veya ayrı ayrı paylaşılmış. Zaman zaman paylaşıma sunulan fotoğraflardan ilki 2014, ikincisi ise 2015’ten itibaren farklı sitelerde de yer almış.

Kolajda sağ üstte yer alan fotoğraf ise sosyal medyanın yanı sıra Urfada Bugün adlı haber sitesinde, 19 Şubat 2015 tarihinde gerçekleşen YPG-IŞİD çatışmasından bir patlama anı olarak yer almış. 

Eldeki deliller incelendiğinde kolajda üstte yer alan iki fotoğrafın  net olarak nerede çekildiğini söylemek güç ancak, görsellerin 2014 yılından bu yana internette çeşitli platformlarda kullanımda olduğu söylenebilir.

Alttaki fotoğraf Suriye’den değil

Gönderide yer alan diğer fotoğraf ise Afrin Harekatı sırasında da dolaşıma girmiş. Ancak görüntü Mısır’da 2015 yılında gerçekleşen bir patlamadan. İHA tarafından Temmuz 2015’te yayımlanan görüntülerin, yanmakta olan bir aracın etrafına toplanan kalabalığı ve ikinci kez patlayan aracı gösterdiği belirtilmiş. Fotoğraf 3 Temmuz 2015 tarihinde Ensonhaber.com adlı haber sitesinde de “Mısır’da patlamayı seyreden kalabalık pişman oldu” başlığıyla yayımlanmış. 

Sonuç olarak, Kod Adı Başkan hesabında paylaşılan gönderideki fotoğrafların Barış Pınarı Harekatı ile ilgisi bulunmuyor. İddia konusu kolajda üstte yer alan fotoğraflar 2014 yılından beri çeşitli platformlarda kullanılmış. Altta yer alan üçüncü görsel ise 2015 yılında Mısır’da gerçekleşen bir patlamayı gösteren videodan alınmış. İddia konusu paylaşım, yanlış bilginin en yaygın yedi türünden “hatalı ilişkilendirmeye” örnek gösterilebilir.

Kaynaklar

Teyit, Afrin Harekatı’ndan olduğu iddiasıyla paylaşılan 26 yanlış görüntü, 9 Mart 2018

Twitter, @montalinam adlı kullanıcının tweeti, 22 Ocak 2018

Twitter, @kerimcan63 adlı kullanıcının tweeti, 28 Ekim 2014

Three Percenter Nation, ISIS Commander enjoys a complimentary thrill ride, courtesy of the United States Military, Ekim 2014

Urfada Bugün, YPG ve YPJ Güçleri, IŞİD Çetesine Ağır Darbe, 19 Şubat 2015

Ensonhaber, Patlamayı seyreden meraklı kalabalık pişman oldu, 3 Temmuz 2015

İHA, Merak pahalıya mal oldu, 3 Temmuz 2015