Fotoğraflar Türkiye’de organları çalınan Suriyeli çocukları göstermiyor

İDDİA: Fotoğraflar Türkiye’de organları çalınıp öldürülen Suriyeli çocukları gösteriyor.  

YANLIŞ

DİKKAT: Hassas içerik.

Birçok internet sitesinde paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen fotoğrafların Suriye’den Türkiye’ye organ ticareti için getirilen ve organları alınıp öldürülen çocukları gösterdiği iddia edildi.

Radio Capital isim Fransız internet sitesinde, “Türkiye’de ŞOK, dünya insan organları ticaret merkezi” başlığıyla yayımlanan metinde anlaşma yapılan ambulans ve doktorlar aracılığıyla Suriye’den Antalya, Antakya gibi şehirlerdeki hastanelere getirilen yaralıların organlarının çıkartılıp öldürüldüğü iddia ediliyor. Metinle birlikte kullanılan iki fotoğraftan birinde yerde hareketsiz yatan bir çocuk grubu diğerinde ise koli bandıyla bağlanarak karton bir kutuya konulmuş bir kız çocuğu görülüyor.

Fotoğrafların Türkiye’de organları çalınan Suriyeli çocukları gösterdiği iddiası doğru değil. Soldaki fotoğraf, İnsan Hakları Gözlem Örgütü’nün ilgili raporunda Suriye hükümeti tarafından 21 Ağustos 2013’te gerçekleştirildiği belirtilen bir kimyasal saldırı sonucu ölen çocukları gösteriyor. Sağdaki fotoğraflarda yer alan kız çocuğu ise, Ekim 2015’te Endonezya’da tecavüze uğradıktan sonra öldürülen Putri Nur Fauziah.

Fotoğraflardaki çocukları organ mafyası öldürmedi

21 Ağustos 2013’te Suriye’nin Guta bölgesinde, BBC ve AFP gibi haber kaynaklarından edinilen bilgilere göre Suriye hükümeti tarafından kullanılan kimyasal silah sonucu birçok insan hayatını kaybetmişti. AFP’nin 22 Ağustos 2013’te yayımladığı haberde Ulusal Koalisyon isimli organizasyona dayandırdığı bilgilere göre saldırıda bin 300 kişi hayatını kaybetti.

İddia görselde yer alan soldaki fotoğraf Google Görsellerde tersine aratıldığında Suriye’deki iç savaşa dair yayınlar yapan bir haber sitesinin 5 sene önce gerçekleşen kimyasal saldırı ile ilgili haberine ulaşılabiliyor. Bu habere göre ise saldırıda 871’den fazla çocuk hayatını kaybetmiş.

BBC ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW)’nün internet sitelerinde, iddia haberler ile paylaşılan fotoğrafın, farklı açılardan çekilen hallerini görmek mümkün. Fotoğrafların Suriyeli aktivistler tarafından çekildiği de belirtiliyor. Suriye’deki iç savaşa dair haberler yayınlayan Orient TV’nin YouTube paylaşımları arasında saldırıda yaşamını yitiren çocukları gösteren videoya erişmek mümkün.

Kutudaki kız çocuğu fotoğrafının da organ mafyasıyla ilgisi bulunmuyor

İddia görselde sağ tarafta yer alan fotoğraflar ise 9 yaşındaki kız çocuğu Putri Nur Fauziah’a ait.

2015 yılında Endonezya’nın Jakarta şehrinde tecavüze uğradıktan sonra öldürülen Putri Nur Fauziah’ın cesedi kartonlara sarılmış halde bir çöplükte bulunmuştu.

Karton kutunun üzerinde yazan SanQua markasına bakıldığında Endonezya’da satılan bir su markası olduğu anlaşılabiliyor. SanQua’nın Twitter hesabında gösterilen konumun da Jakarta olduğu görülebiliyor.

Fotoğraflar daha önce farklı iddialarla da paylaşılmıştı

İddia görselde yer alan her iki fotoğraf da daha önce Türkiye ve dünyada farklı iddialarla paylaşılmıştı. Bu iddialardan en yaygın olanı ise, solda yer alan fotoğraftaki çocukların Malezya-Tayland sınırında organları alınmış şekilde bulunan çocuklar olduğu iddiası. 1 Aralık 2016’da Pakistan merkezli The World Beast isimli internet sitesinin yayımladığı haberde, yerde yatan çocukların fotoğrafı kullanılarak, 700 çocuğun organ mafyası tarafından öldürüldüğü söylenmiş. Malezya merkezli The Coverage isimli internet sitesinin 16 Ocak 2017’de yayımladığı haberde ise aynı iddiayla Putri Nur Fauzia’nın da fotoğrafını kullandığı görülüyor.

Putri Nur Fauzia’nın fotoğrafları daha önce de Türkiye’de sosyal medyada Malezya’dan Tayland’a tavuk taşıyan kargoların içinde organları için kaçırılmış Müslüman çocukları gösterdiği iddiasıyla paylaşılmıştı. Ancak 2016 ve 2017 yıllarında yapılan bu paylaşımlar da gerçeği yansıtmıyor.

9 Şubat 2019 tarihli bir Facebook paylaşımında da soldaki fotoğrafta yer alan çocukların Filipinler, Marikina’da olduğu iddia edilmiş.

Fotoğraflar daha önce de teyitlenmişti

İki fotoğraf da uzun zamandır internette ve çeşitli iddialarla birlikte paylaşılmakta. Farklı teyit platformları yanı sıra bazı haber siteleri de iddiaları gündemine taşımış.

9 yaşındaki kız çocuğunun gerçek hikayesinin anlatıldığı bir internet sitesinde, çocuğun fotoğrafları üzerine yazılan sahte hikayelerin doğru olmadığı hakkında bir metin de bulunuyor. Makalede, çocuğun kaçırılarak Malezya’dan Tayland’a götürüldüğü iddiası çürütülmüş.

Sonuç olarak, gerçek fotoğraflar bağlamından koparılmış ve doğru olmayan metinlerle bir arada paylaşılmış. Özetle, fotoğrafların Türkiye’de organları çalınan Suriyeli çocukları gösterdiği iddiası doğru değil. Soldaki fotoğraf 21 Ağustos 2013’te Suriye hükümeti tarafından gerçekleştirildiği belirtilen bir kimyasal saldırı sonucu katledilen çocukları gösteriyor. Sağdaki fotoğraf ise, Ekim 2015’te Endonezya’da tecavüze uğradıktan sonra öldürülen ve daha sonra cesedi bir çöplükte bulunan 9 yaşındaki Putri Nur Fauziah’ı gösteriyor.

Kaynaklar

Zamanalwsl, Sivil toplum örgütleri açıkladı: Esad’ın kimyasal saldırısında en az 871 çocuk öldü, 24 Ağustos 2013

BBC Türkçe, Suriye: Kimyasal silah saldırısının üzerinden bir yıl geçti, 21 Ağustos 2014

HRW, Guta’ya saldırı, 10 Eylül 2013

YouTube, Orient Tv tarafından paylaşılan video, 21 Ağustos 2018

Rojakpot, Putri Nur Fauziah- Karton kutudaki kızın trajedisi, 6 Aralık 2015

Twitter, SanQua markasının resmi hesabı

The World Beast, 700 ölü çocuğun bedeni Malezya Tayland sınırında bulundu, 1 Aralık 2016

The Coverage, Korkunç: Malezya Tayland sınırında bulunan organ çiftliğinin fotoğrafları sosyal medyayı şok etti, 16 Ocak 2017

Facebook, “O Bir Sofi” sayfasının paylaşımı, 6 Eylül 2016

Facebook, “Güller Sofrası” sayfasının paylaşımı, 6 Eylül 2016

Facebook, “Ömürlük Sohpet” sayfasının paylaşımı, 11 Şubat 2017

Facebook, “Serpiente” sayfasının paylaşımı, 9 Şubat 2019

Snopes, Bu fotoğraf Tayland’daki organ ticareti kurbanlarının mı?, 6 Aralık 2016

ABS-CBN News, Teyit: Hayır, bunlar Marikina’daki organ kaçakçılığı kurbanları değil, 1 Mart 2019

All Singapore Stuff, Malezya’da kaçırılan çocuklar hakkındaki viral mesaj uydurma, 21 Temmuz 2017

Rojakpot, Karton kutu içinde kaçırılmış çocuk, 9 Kasım 2016