Fotoğrafın yavruları için kendini feda eden anne antilobu gösterdiği iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Anne antilop, yavruları için kendini feda ediyor.    

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafta, anne antilobun avcılardan kaçarken yavrularının geride kaldığını görünce kendini feda ettiği iddia edildi.

“Anne antilop avcılardan kaçarken, yavrularının geride kaldığını görünce geri dönüp kendisini feda ediyor” ifadeleri ile Bunları Biliyor musunuz? isimli hesap tarafından Facebook’ta 19 Temmuz 2018’de paylaşılan gönderi yaklaşık 350 defa paylaşıldı ve 8 bin 600 beğeni aldı.

Bu paylaşımdan önce çeşitli haber siteleri, Twitter ve başka Facebook hesaplarında aynı iddia benzer cümlelerle yer aldı. Söz konusu paylaşımlarda da iddiada söz edildiği gibi bir antilobun yavruları için kendini feda ettiğine yer verilmiş.

Ancak fotoğraftaki antilobun, yavrularını korumak için avcılara kendini feda ettiği iddiası doğru değil. Fotoğraf, Eylül 2013’te Kenya Masai Mara Ulusal Parkı’nda Maltalı vahşi yaşam fotoğrafçısı Allison Buttigieg tarafından çekilmiş. Buttigieg Facebook’taki paylaşımında, fotoğrafta sadece avlanan çitaların bulunduğunu ve antilobun yavrularını korumak için kendini feda ettiğinin doğru olmadığını ifade etmişti.  

Avcılardan kaçarken yavruları için kendisini feda eden antilop öyküsü sonradan eklenmiş

Fotoğraf ilk olarak 3 Kasım 2013’te fotoğraf paylaşım sitesi 500px’te Buttigieg’in kendisi tarafından paylaşılmış. Ardından farklı ülkelerde sosyal medyada ve WhatsApp gruplarında Buttigieg’in fotoğrafının farklı bir öykü ile paylaşılmaya başlandığını söylemek mümkün. Bu paylaşımlara göre fotoğraf değiştirilmemiş fakat “yavrusunu koruyan anne” öyküsü eklenmiş.

Allison Buttigieg bu gelişmenin ardından 2016’da kendi internet sitesinde fotoğrafın perde arkasını anlatmış. Buttigieg, fotoğrafta yavrularına avlanmayı öğreten Narasha adında dişi bir çitanın bulunduğunu ve yavruların antilobu öldürmekte anneye göre yavaş kaldıkları için böyle bir durumun ortaya çıktığını, kendisinin ve fotoğrafa bakanların “bu olağandışı ölümün rahatsız edici doğasına” tanık olmaları gerektiğini düşündüğü için bu fotoğrafı çektiğini yazmış.

Bu açıklamanın altında iddiaya konu olan fotoğrafın ardından çektiği karelere ulaşılabiliyor. Bu karelerden de iddiaya konu olan fotoğrafın sadece yavruları ile avlanan bir çitanın antilobu öldürdüğü ana ait olduğu görülebiliyor. Fotoğrafta yer alan diğer iki çitadan daha iri gözüken çita, Buttigieg’in bahsettiği anne çita Narasha ve ilk fotoğrafta antilobun boynunda görülen diş izleri de ona ait.

Fotoğrafçı hikayenin uydurma olduğunu belirtti

13 Şubat 2017’de fotoğrafçı Buttigieg, kendi Facebook sayfasından paylaştığı bir gönderi ile bu dolaşan öykünün #fakenews (sahte haber) olduğunu belirtti. Buttigieg, gönderisinde fotoğrafa eklenen öykü ile insanların sayfalarında daha fazla beğeni almak için heyecan ve coşku yarattıklarından bahsediyor.

Fotoğraf, sahte haberlerin sanal ortamda nasıl hızlı yayılabileceğine dair bir örnek niteliğinde

Buttigieg’in açıklamasından sonra sahte haber olduğu kesinleşen öykü ile ilgili başka ülkelerde de bu konu hakkında içeriklere ulaşmak mümkün. Bollywood’la ilgili haberler yapan FilmiBeat sitesi, Hintli oyuncu Shahid Kapoor’un bu öyküyü paylaşmasından sonra sahte haberin daha hızlı yayıldığını anlatmış. Hindistan ile ilgili haberler yapan başka bir site de toplumdaki tanınan insanların paylaştıkları bu tip sahte haberlerin etkisinin daha fazla olduğunu açıklamış.

Kaynaklar

Aliosn Buttigieg’in resmi websitesi, Allison Buttigieg’in kendi internet sitesinde yer alan açıklaması ve olayla ilgili diğer fotoğraflar, 2016

Facebook, Allison Buttigieg’in iddiaya ilişkin Facebook paylaşımı, 13 Şubat 2017

500px, 500px’te yer alan fotoğraf , 3 Kasım 2013