Fotoğrafın Sivas’ta kırılan ağaç dikme rekorunu gösterdiği iddiası

İDDİA: Sivas'ta bir saat içerisinde 3,2 milyon ağaç dikilerek kırılan rekoru gösteren fotoğraf.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğrafın Sivas’ta bir saat içerisinde 3,2 milyon ağaç dikilerek kırılan rekoru gösterdiği iddia edildi.

Facebook’ta 25 Temmuz 2019’da bir kişi tarafından “Sivas’ta bir saat içinde 3,2 milyon ağaç dikilerek bir dünya rekoru kırılmış. Bu haber olarak paylaşılmayı ve teşekkürü hak ediyor.” ifadesi ile paylaşılan iddia şimdiye kadar 13 bin paylaşım ve yaklaşık bin beğeni aldı.

Ancak fotoğrafın Sivas’ta bir saat içerisinde 3,2 milyon ağaç dikilerek kırılan rekoru gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğrafın internet üzerinden ulaşılabilen kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda 26 Eylül 2014’te Filipinler’in Mindanoa 6 bölgesinde gerçekleştirilen kısa sürede en çok ağaç dikme rekoru denemesinden olduğu söylenebilir. Filipinler’in Mindanao Bölgesi Kalkınma Otoritesi’nin başlattığı “TreeVolution: Green Mindanao Now” etkinliği kapsamında gerçekleştirilen ağaç dikme etkinliği sonucu 2,2 milyon ağaç dikilerek rekor kırılmış. 

Dünya rekoru Filipinler’de kırılmış

Associated Foreign Press’in (AFP) 27 Eylül 2014 tarihli bir haberinde Filipinler’in doğusunda bulunan Mindanoa’daki 160 bin kişinin bir saat içerisinde yaklaşık 3,2 milyon ağaç tohumu dikerek bir rekora imza atmak istediği bilgisi bulunuyor. Haberde dikim sayıları ile ilgili raporlar alınmaya devam ettiği ifade edilmiş. Yetkililer Guinness Rekorlar Kitabı’na giriş başvurusu için bir süre bekleneceğini ifade etmişler. 

                              Filipinler devletinin ağaç dikme etkinliğinin afişi

Mindanao Bölgesi Kalkınma Otoritesi’nin internet sitesinde yer alan bir duyurudan da etkinliğin “TreeVolution: Green Mindanao Now” isimli bir projenin parçası olduğu bilgisine ulaşılıyor. Duyuruda toplam dikim sayısının 2,294,629 ve etkinliğe katılan kişi sayısının ise 122,168 olduğu bilgisi de bulunuyor. Bu sayılarla kalkınma otoritesi, rekorlar kitabına daha sonra girdiğini açıklamış. Bir önceki rekor saatte 1,9 milyon ağaç ile Hindistan’da bulunuyordu

İddia konusu fotoğrafa ilk olarak The Higher Learning isimli bir internet sitesinin 30 Eylül 2014’teki haberinde rastlanıyor. NDBC haber ajansının Şubat 2015 tarihli bir haberinde de fotoğraf yer alıyor. 

Etkinlikten görüntülere Filipinler’de yayın yapan ABS-CBN isimli kanalın 26 Eylül 2014’teki haber bülteninden de ulaşmak mümkün.

Mindanao şehrinin bu konuda rekorlar kitabına girdiği bilgisi Anadolu Ajansı’nın (AA) İngilizce yayın yapan Anadolu Agency isimli websitesinin 24 Şubat 2015 tarihli bir haberinde de tekrarlanıyor

Sulog isimli derginin Temmuz-Aralık 2014 sayısında da ağaç dikme etkinliğinden bazı fotoğraflara yer verilmiş. Bu fotoğraflardan bazılarında da iddia fotoğraftakine benzer arabaları görebilmek mümkün.

TreeVolution projesinin Facebook sayfasında da Mindanoa adasının çeşitli noktalarında gerçekleşen ağaç dikim etkinliğine ilişkin benzer fotoğraflar görülebiliyor.

Ayrıca bu fotoğraflarda yer alan ve etkinliğin logosunun da bulunduğu flamalar iddia fotoğrafta da fark edilebiliyor.

Filipinler devletinin şu anki yasalarına göre 12 yaşını aşmış her öğrenci yılda bir fidan dikmek zorunda.

Sivas’ta herhangi bir ağaç dikme rekor denemesi kayda geçmemiş

Bir saatte 3,2 milyon ağaç dikimi gibi spesifik bir iddianın Filipinler’de yaşanan olaydan alınarak sosyal medyada Sivas’ta yaşanan bir olaymış gibi paylaşıldığı anlaşılıyor. Yapılan bir internet taramasında medyada bu konuda hiçbir haber yer almaması, Sivas’ta iddia konusu olayın yaşanmadığının bir göstergesi olarak düşünülebilir. 

Türkiye’de benzer bir rekor denemesi Nisan 2019’da Çevre Kuruluşları Dayanışma Derneği (ÇEKUD) tarafından gerçekleştirilmiş. Fakat bu deneme sadece 81 ilde aynı anda yapılan bir fidan dikimini kapsıyor.

Son zamanlarda gerçekleşen ağaç dikme rekoru denemelerinden birisi de Etiyopya’da gerçekleşti. Deutsche Welle’de (DW) 29 Temmuz 2019’da yer alan bir habere göre Etiyopya’da bir günde 200 milyon ağaç dikilmesi için rekor denemesi gerçekleştirildi. Dikim gününde ülkenin başbakanı insanlardan işlerine gitmemeleri ve sokaklara çıkmalarını istedi. 

Sonuç olarak fotoğrafın Sivas’ta bir saat içerisinde 3,2 milyon ağaç dikilerek kırılan rekoru gösterdiği iddiası doğru değil. Fotoğrafın internet üzerinden ulaşılabilen kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda 26 Eylül 2014’te Filipinler’in Mindanoa 6 bölgesinde gerçekleştirilen kısa sürede en çok ağaç dikme rekoru denemesinden olduğu söylenebilir.  Filipinler’in Mindanao Bölgesi Kalkınma Otoritesi’nin başlattığı “TreeVolution: Green Mindanao Now” etkinliği kapsamında gerçekleştirilen ağaç dikme etkinliği sonucu 2,2 milyon ağaç dikilerek rekor kırılmış. Söz konusu iddia yanlış bilginin en yaygın 7 türünden “hatalı ilişkilendirmeye” örnek olarak verilebilir.

Kaynaklar

Yahoo News, AFP’nin haberi, 27 Eylül 2014

Mindanoa Kalkınma Otoritesi, Duyuru

Rappler, Hindistan’daki rekor denemesine dair bilgiler, 26 Eylül 2014

The Higher Learning, İddia fotoğrafın bulunduğu haber, Eylül 2014

NDBC, İddia fotoğrafın bulunduğu haber, 27 Eylül 2014

YouTube, Olayın aktarıldığı ABS-CBN yayını, 26 Eylül 2014

Sulog Dergisi, Temmuz-Aralık 2014 sayısı

Facebook, TreeVolution projesinden fotoğraflar

The Lawphil Project, Filipinler’in 10176 sayılı kanunu

Haber 7, ÇEKUD’un etkinliğine dair bilgiler, 7 Nisan 2019

DW, Etiyopya’da ağaç dikme rekoru, 29 Temmuz 2019

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Yahoo News, AFP’nin haberi, 27 Eylül 2014

Mindanoa Kalkınma Otoritesi, Duyuru

Rappler, Hindistan’daki rekor denemesine dair bilgiler, 26 Eylül 2014

The Higher Learning, İddia fotoğrafın bulunduğu haber, Eylül 2014

NDBC, İddia fotoğrafın bulunduğu haber, 27 Eylül 2014

YouTube, Olayın aktarıldığı ABS-CBN yayını, 26 Eylül 2014

Sulog Dergisi, Temmuz-Aralık 2014 sayısı

Facebook, TreeVolution projesinden fotoğraflar

The Lawphil Project, Filipinler’in 10176 sayılı kanunu

Haber 7, ÇEKUD’un etkinliğine dair bilgiler, 7 Nisan 2019

DW, Etiyopya’da ağaç dikme rekoru, 29 Temmuz 2019