Fotoğrafın Kemal Kılıçdaroğlu’nun ‘SSK özürlü kartını’ gösterdiği iddiası

İDDİA: Fotoğraf Kemal Kılıçdaroğlu’nun SSK’da genel müdürken sahip olduğu özürlü kartını gösteriyor.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun Sosyal Sigortalar Kurumu’nda (SSK) genel müdürüyken sahip olduğu özürlü kartı gösterdiği iddia edildi. Kullanıcılar görseli paylaşırken genellikle “Suç duyurusu: şu kepazeliğe bakınız. SSK müdürü iken kendine sakat kartı çıkarmış, vergi vermemek için” ifadelerini kullanmış. Dolaşımdaki kart görselinde yer alan “yüzde 99 kör” ibaresi de dikkat çekiyor.

Ancak Kılıçdaroğlu’na atfedilen kart, montajlanarak oluşturulmuş. Kemal Kılıçdaroğlu’nun vesikalığı 1994’te çekilmiş bir fotoğrafından, kimlik kartının kalanıysa İbrahim Karaoğlu isimli başka birinin kimliğinden alınmış. 

Fotoğraf montajlanarak oluşturulmuş

Kemal Kılıçdaroğlu’nun olduğu ileri sürülen karttaki bazı bilgilerin doğru olduğu, CHP liderinin biyografisinin yer aldığı herhangi bir internet sitesinden görülebiliyor. Ancak kart üzerinde birkaç yanlış ayrıntı var. Örneğin kartın üst kısmında el yazısıyla “Konya” yazıyor. Kılıçdaroğlu’nun özgeçmişlerine bakarak, Konya’da hiç yaşamadığı ve çalışmadığı söylenebilir. 

Ayrıca alt alta bilgilerin sıralandığı sol kısımla sağ kısımdaki yazı fontunun birbirine uymadığı da söylenebilir.

İddia görseli arama motorlarının tersine görsel arama özelliğini kullanarak da aratıyoruz. Yapılan aramada İbrahim Karaoğlu isimli Twitter kullanıcısının 17 Kasım 2017’de paylaştığı bir kart fotoğrafına ulaşıyoruz

Fotoğrafın üzerindeki el yazısıyla yazılmış “Konya” ibaresinden, SSK logosunun üzerindeki zımbalamadan ve logo üzerine gelen yazıdan, iddia konusu görselin bu görsel kullanılarak oluşturulduğu anlaşılabiliyor. Doğum yeri ve tarihi bilgilerinin yazdığı sütunun kenarındaki yıpranma ile anne baba adındaki koyuluk da bu tespiti doğruluyor. 

Teyit bu kartla ilgili ayrıntılı bilgi almak için Karaoğlu’na Twitter üzerinden ulaşmaya çalıştı ancak şu ana kadar cevap alamadı.

Vesikalık 1994 tarihli bir görselden alınma

Vesikalık fotoğraf kısmı ise Kemal Kılıçdaroğlu’nun 1994’te çekilmiş bir fotoğrafından alınmış. Fotoğrafa CHP’nin resmi internet sitesinden ulaşılabiliyor

Fotoğraf SSK’nın “sicil kartlarından” montajlanmış

SSK’nın 1980’li ve 1990’lı yıllarda işe girişte verdiği sicil kartları örneklerine ulaşmak mümkün. Aşağıda Dr. Yüksek Mühendis Ercüment Özer’in kendi arşivinden paylaştığı sicil kartı görülebiliyor. Kartın tasarımı aynı. 

Özer’in sicil kartında görüldüğü gibi kartın üzerindeki bilgiler elle doldurulmuş ve kartta “tabiiyeti” (vatandaşlık) kısmının da dolu olduğu görülebiliyor. Kılıçdaroğlu’na atfedilen görselde bu kısım boş bırakılmış. İbrahim Karaoğlu’na ait sicil kartında yer alan “nüfusa kayıtlı olduğu yer” ve “ilk işe giriş tarihi” satırlarının silinerek yerine “özürlü” ibaresinin konduğu anlaşılıyor. 

Ayrıca engellilik oranı hesaplanırken İş Kanunu’na göre Balhtazard Hesaplama Yöntemi kullanılıyor. Şu an Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından düzenlenen kartta, engellilik oranı hesaplanırken görme, yürüme, solunum, sindirim gibi fonksiyonlar üzerinden gidiliyor. Yani birinin engelliliğinden söz edilirken, salt “yüzde 99 kör” denmesi mümkün değil. Görme engelinin, toplam engele oranı verilebilir.  

Sicil kartlarının kullanımda olduğu dönemde benzer engelli kartları düzenlenip düzenlemediği bilgisi araştırıldığında, karşımıza 1997’de Başbakanlığa bağlı kurulan Özürlüler İdaresi Başkanlığı’nın 1998’den itibaren düzenlediği ve tasarımı iddiadakine hiç benzemeyen engelli kimlik kartları çıkıyor. Bu kartların 1997’den önce düzenlenip düzenlenmediği bilgisine ise şu an için ulaşılamıyor. 

Şimdiye kadar CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun kamuoyuna açıklanan bir engellilik durumu bulunmuyor. Kılıçdaroğlu’nun yüzde 99 görme engelli olduğuna dair bir bilgiye de erişilemiyor. 

Sonuç olarak CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun olduğu iddia edilen ve üzerinde “yüzde 99 kör” ibaresi olan özürlü kartı montajlanarak oluşturulmuş. Kart üzerindeki fotoğraf Kılıçdaroğlu’nun 1994’teki bir etkinlikte çekilen fotoğrafından alınmış, kartın geri kalanıysa İbrahim Karaoğlu isimli bir kişinin SSK sicil kartından. İddia, yanlış bilginin en yaygın yedi türünden manipülasyona örnek olarak gösterilebilir.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Engelsiz Yaşama Derneği, Kör ve Az Gören Ayrımı

Resmi Gazete, Özürlüler İdaresi Başkanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 25 Mart 1997

Engelliler.gen.tr, Balhtazard Hesaplama Yöntemi 

Peramezat, 1980’lerden bir SSK Sicil Kartı

Arşiv 2015, Ercüment Özer’in kişisel çevrimiçi arşivinden ulaşılabilen sicil kartı, 3 Ocak 2015

CHP Arşivi, Kılıçdaroğlu, AA Genel Müdürü Kemal Öztürk’ü kabul etti, 11 Ağustos 2011

Twitter, İbrahim Karaoğlu’nun paylaşımı, 17 Kasım 2017

Wikipedia, Kemal Kılıçdaroğlu’nun biyografisi