Fotoğrafın İspanyol gribi salgınında maske takan bir kediyi gösterdiği iddiası

İDDİA: İspanyol gribi salgınında Amerika’da çekilmiş bir aile fotoğrafında, ailenin kedisi de maske takıyor.

DOĞRU

Covid-19 salgınıyla birlikte koruyucu maskeler günlük yaşamımızın olağan bir parçası haline geldi. Mart ayında sosyal medyada tekrar dolaşıma giren paylaşımlarda iddia edilene göre fotoğraf, 1918-1920 yılları arasında 50 milyon kişinin hayatını kaybetmesine neden olan İspanyol gribi sırasında çekilmişti ve aile bireyleri gibi kedi de koruyucu maske takıyordu. İddia sosyal medyada birçok kez paylaşıldı.

İddia doğru. Fotoğraf 1918-1920 arasında ABD’de de etkili olan İspanyol gribi salgını sırasında çekilmiş.

Fotoğraf Covid-19 salgınından önce de haberlere konu oldu

Anahtar kelimelerle arama yaptığımızda aynı fotoğrafa Ağustos 2018’de Yeni Zelanda’da yayınlanan Plenty dergisinde İspanyol gribini konu alan yazıda da yer verildiğini görüyoruz. Fotoğrafa 24 Ocak 2013’de yer veren ‘Responding to Flu’ başlıklı yazıda fotoğrafın Del Perugia ailesine ait olduğu ve 1918 yılında çekildiği belirtiliyor. Diğer kaynaklarda ailenin adıyla ilgili herhangi bir veriye ise rastlanmıyor.

5 Eylül 2013 tarihinde Buzzfeed’de yayınlanan yazıda ise fotoğraf “In 1918 Someone Made This Cat A Tiny Flu Mask” başlığıyla paylaşılıyor. Fotoğrafın kaynağı olarak ise California Dijital Kütüphanesi gösterilmiş.

Fotoğrafa California Üniversitesi arşivinden ulaşılabiliyor

Buzzfeed’in 2013 yılında paylaştığı yazıda kaynak olarak gösterdiği kütüphane arşivinden fotoğrafa ulaşılabiliyor. Kayıtlarda fotoğrafın 2007 yılında üniversite arşivine dahil edildiği görülüyor. “Flu epidemic, (c. 1920s), photograph” başlığıyla kaydedilen fotoğrafın orjinalini ise Dublin Kültür Parkı ve Müzeleri’ne ait koleksiyonda  olduğu belirtilmiş. Müze koordinatörü Tyler Phillips fotoğraftaki ailenin adının bilinmediğini belirtmiş.

1918 – 1920 yılları arasında İspanyol gribi salgınına yol açan virüs, bir influenza A virüsü idi. Aynı aileden bir diğer grip virüsü, 2009’da başlayan domuz gribi salgınına da yol açmıştı. O tarihlerde 18 ay içinde 500 milyon insanı enfekte eden 50 milyon insanın yaşamını yitirmesine neden olan İspanyol gribi salgını, insanlık tarihinin bilinen en büyük salgınlardan biri olarak kabul ediliyor.

İspanyol gribinden hasta olan askerler için Kansas’ta kurulan hastane. (1918)

Salgın sırasında ABD’nin bazı bölgelerinde koruyucu maske takmadan sokağa çıkmak yasaktı. Salgının yarattığı panik ortamı tıpkı bugünkü gibi doğruluğundan emin olunmayan birçok iddianın ortaya atılmasına sebep olduğu için bazı bölgelerde kedi ve köpeklerin salgına sebep olduğu ileri sürülmüştü. Aynı dönemde çekilmiş, kedi ve köpeklerin koruyucu maske kullandığı benzer diğer fotoğraflara ve yayınlanmış haberlere arşivlerden ulaşılabiliyor.

Covid-19 salgını sonrası da benzer görüntülerle karşılaşıldı. Bugüne kadar yapılan araştırmalar, eldeki verilere göre Covid-19 testi pozitif çıkan birkaç hayvana rastlandığını, ancak bu hayvanların insanları enfekte ettiğinin görülmediğini gösteriyor.

Özetle iddia doğru. Fotoğraf 1918-1920 yılları arasında Dublin, California bölgesinde çekilmiş ve maske takan altı kişilik bir aile ile kedilerini gösteriyor.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Issuu, Plenty Magazine Published on Aug 14, 2018

Museum on Main, Responding to the Flu, 1920, 24 Ocak 2013

Buzzfeed, In 1918 Someone Made This Cat A Tiny Flu Mask, 4 Eylül 2013

OAC, Flu epidemic, (c. 1920s), photograph

Calisphere, Image / Flu epidemic, (c. 1920s), photograph

Atlas Obscura, During the 1918 Flu Epidemic, Pet Parents Put Masks on Their Cats, 16 Nisan 2020

WHO, WHO Report on Global Surveillance of Epidemic-prone Infectious Diseases - Influenza

WHO, Pandemic (H1N1) 2009

CDC, 1918 Pandemic (H1N1 virus)

CNN, In the 1918 flu pandemic, not wearing a mask was illegal in some parts of America. What changed?, 5 Nisan 2020

New York Times, Virus Alert, 14 Mart 2004

Library of Congress, The Seattle star., November 02, 1918, Page 2,Image2

Library of Congress, Alexandria gazette. [volume], December 03, 1918, Image 2

Fox News, Cats are wearing coronavirus masks in China, 16 Şubat 2020

Science, Susceptibility of ferrets, cats, dogs, and other domesticated animals to SARS–coronavirus 2, 8 Nisan 2020

NatGeo, Seven more big cats test positive for coronavirus at Bronx Zoo, 22 Nisan 2020

CDC, COVID-19 and Animals