Fotoğrafın 1936 yılında Berlin’de düzenlenen olimpiyatlarda Coca-Cola’nın hazırladığı reklam afişini gösterdiği iddiası

İDDİA / Fotoğraf: 1936 yılında Berlin'de düzenlenen olimpiyatlarda Coca-Cola'nın hazırladığı reklam afişi.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan bir görselin 1936 yılında Berlin’de düzenlenen olimpiyatlar için Coca-Cola isimli firmanın hazırlamış olduğu bir reklam afişi olduğu iddia ediliyor. İddiayı içeren bir tweet binin üzerinde retweet alırken, 2 bin 300’ün üzerinde kullanıcı tarafından beğenildi.

Görselde yer alan afişin bahsi geçen firma tarafından hazırlanmış bir reklam afişi olduğu iddiası doğru değil. Görsel, Coca-Cola’nın Nazi Almanyası döneminde izlediği iddia edilen politikalara dikkat çekmek için hazırlanmış bir sergiden.

Görsel “Coca Cola’s Nazi Adverts” isimli bir sergiden alınmış

Mark Thomas ve Tracey Sanders-Wood tarafından hazırlanan “Coca Cola’s Nazi Adverts” isimli sergi ilk kez Mayıs 2004’te Londra’da Nancy Victor Galerisi’nde ziyaretçileriyle buluşuyor. Sanders-Wood’un kendi internet sitesinde sergiye dair hazırlanan sayfada, Coca Cola isimli firmanın bir dönem Nazilerle birlikte çalıştığı, 1936 yılında Almanya’da gerçekleşen olimpiyatlara sponsor olduğu ve firmanın verdiği reklamların Nazilerin elinde bulundurdukları basın organlarında yayınlandığı iddia ediliyor.

Sayfada Mark Thomas imzalı paragrafta serginin, firmanın bu pek fazla bilinmeyen dönemine dikkat çekmek amaçlı hazırlanmış olduğu vurgulanıyor. Sergiye çalışmalarıyla dahil olan sanatçıların bir listesine de yine sayfa üzerinden ulaşmak mümkün.

Sergide yer alan çalışmaların paylaşıldığı bir başka internet sayfasından ise iddiada bahsi geçen görsele ulaşılabiliyor.

Sergiye dair yapılan basın açıklamasının yer aldığı bir sayfada serginin Coca-Cola isimli firmanın izni dahilinde gerçekleşmemiş olduğu ve sergide yer verilen çalışmaların Coca-Cola tarafından kullanılan orijinal reklam afişleri olmadığı ifade ediliyor.

“Coke Is It” sloganı Nazi Almanyası döneminden çok daha sonra kullanılıyor

Görselin bir sergi için hazırlanmış olmasının yanı sıra görselde yer alan bazı yazılar üzerinden de afişin Nazi Almanyası dönemine ait olamayacağını ifade etmek mümkün.

Görselde yer alan “Coke ist es” kullanımı İngilizce’de “Coke is it” anlamına geliyor. Bu slogan Coca-Cola tarafından 1982 yılında yaygın bir biçimde kullanılmaya başlanıyor. Öncesinde bunun firmanın sloganı olarak kullanıldığına dair herhangi bir bulguya rastlanmadı.

Fake History Hunter isimli Facebook sayfasında da bahsi geçen iddiayı değerlendiren bir çalışmaya yer veriliyor. Konuyla ilgili olarak yapılan paylaşımda 1936 yılında Coca-Cola’nın “Ice Cold Sunshine” sloganını kullandığı, ancak Nazi Almanyası’nda bu sloganın İngilizce’de “Always Ice Cold” anlamına gelen Almanca “Stets Eiskalt” olarak reklam afişlerinde yer aldığı belirtiliyor.

İddiaya konu olan afişin en altında kullanılan font Helvetica ile benzerlik gösteriyor

Bahsi geçen afişin en alt kısmında yer alan “XI. Olympische Spiele Berlin 1936” yazısının fontunun Helvetica isimli font ile benzerlik gösterdiği de ek olarak ifade edilebilir.

Bu fontun tarihine ilişkin yapılan araştırmada fontun 1957 yılında oluşturulduğu anlaşılıyor.

1936 Olimpiyatları için Coca-Cola tarafından hazırlanan reklam afişlerine ulaşılabiliyor

Olimpiyat Oyunları’nın resmi internet sitesinde Olimpiyatlar ile Coca-Cola arasındaki işbirliğinin 1928 yılından bu yana aralıksız sürdüğü ifade ediliyor. Bu işbirliğinin o tarihten bu yana düzenlenen herhangi bir olimpiyatta kesintiye uğradığını gösteren bir bulguya rastlanmıyor.

Bu bağlamda 1936 yılında Berlin’de gerçekleşen Olimpiyatlar için Coca-Cola tarafından reklam afişlerinin hazırlanmış olması da mümkün. Nitekim bunlardan birkaçına yer veren kaynaklara internetten ulaşılabiliyor.

Bu afişlerde herhangi siyasi bir vurguya yer verilmediği de görülebiliyor.

Fanta’nın 75. yılına dair hazırlanan reklam filmi tartışma yarattı

Fanta’nın Nazi Almanyası döneminde ülkede Coca-Cola üretimi için gerekli malzemelerin temin edilememesi sonrasında firma tarafından üretildiği biliniyor. 2015 yılında Fanta’nın 75. yılı için hazırlanan bir reklam filmi, firmanın Nazi Almanyası dönemine nasıl baktığına ilişkin çeşitli iddiaları ve tartışmaları beraberinde getirmişti.

Reklam filminde Fanta Classic isimli bir ürün tanıtılıyor ve “eski güzel zamanlar”daki hislerin bu ürünle yeniden yaşatılacağı belirtiliyor. Reklam filmindeki bu vurgu Coca-Cola firmasının bir ürünü olan Fanta’nın hangi zaman dilimini “eski güzel zamanlar” olarak nitelendirdiğine yönelik tartışmaları alevlendiriyor.

Tartışmaların ardından Coca-Cola tarafından yapılan açıklamada hazırlanan reklam filmiyle amaçlanan asıl şeyin izleyicilere “olumlu çocukluk anılarını” anımsatmak olduğu belirtildi. Açıklamada firma bu reklam filmi nedeniyle özür diledi.

Kaynaklar

Tracey Sanders-Wood, Coca Cola’s Nazi Adverts, Haziran 2004

Tracey Sanders-Wood, Coca Cola’s Nazi Adverts - Participating Artists

Scottlet, Nazi Coke Exhibition, 2004

Tracey Sanders-Wood, Coca Cola’s Nazi Adverts - Press Release

CNN Money, Coca-Cola slogans through the years, 19 Ocak 2016

Coca-Cola, A History of Coca-Cola Advertising Slogans, 1 Haziran 2012

Facebook, Fake History Hunter, 14 Temmuz 2017

Fonts, Helvetica - Typeface Story

Olympic Games,  Coca-Cola and the Olympic Games Celebrate 90 Years of Partnership, 23 Şubat 2018

History of War, How Coca-Cola became Hitler’s drink of choice, 28 Ocak 2015

Piombo, Heil Coca-Cola

The Local, How Fanta was invented in Nazi Germany to quench people's thirst for Coke, 23 Mayıs 2017

Fox News, Coca-Cola pulls Fanta ad over Nazi controversy, 4 Mart 2015