Erzurum’daki Hasan-ı Basri Türbesi’nin etrafına TOKİ binası yapıldığı iddiası

İDDİA / Fotoğraf: Erzurum'daki Hasan-ı Basri Türbesi'nin etrafına TOKİ binası yapıldı.  

DOĞRU

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit.org’a ihbar olarak gönderilen bir fotoğrafın Erzurum Hasani Basri Mahallesi’nde bulunan Hasan-ı Basri Türbesi etrafına, TOKİ inşaatı yapıldığını gösterdiği iddia edildi.

Sosyal medyada hızla yayılan fotoğraf, Herkes İçin Adalet isimli Twitter hesabında paylaşılarak bin 230 retweet ve bin 114 beğeni aldı. Facebook’ta da pek çok kişisel hesaptan paylaşılan fotoğraf, 446 beğeni ve 608 paylaşıma sahip.  

İddiada yer alan ve Hasan-ı Basri Türbesi’nin TOKİ inşaatı arasında kaldığını gösteren fotoğraf doğru. İnşaat başladığında türbenin yıkılmak istendiği fakat duruma mahalle sakinlerinin karşı çıkması sonucu, inşaatın türbeyi inşaat alanı ortasında bırakarak devam ettiği görülüyor.

Hasan-ı Basri Türbesi’nin yıkılamayarak, inşaat arasında kaldığını iddia eden fotoğrafları konu alan haberler; Cumhuriyet, Posta, NTV, TGRT Haber, Birgün gibi yayın kuruluşunda ve pek çok internet haber portalında da yer aldı.

Google Haritalar’dan bakıldığında, Hasani Basri Mahallesi’nde Hasan-ı Basri Türbesi’nin bulunduğu görülüyor. Aynı haritadan incelendiğinde, türbeye yakın bir bölgede TOKİ konutları da göze çarpıyor.


Hasan-ı Basri Türbesi’nin içine ait görüntü.

Türbe 2017’de yıkılmak istenmiş

DHA’dan Turgay İpek’in 2017’deki haberinde, Hasani Basri Mahallesi’nde başlatılan kentsel dönüşüm ile birlikte, türbe krizi çıktığı ve mahalleden birkaç kişinin, ‘’türbeyi yıktırmayız’’ diyerek, çalışmalara engel olduğu yer alıyor.

Haberde, Yakutiye Belediye Başkanı olan Yüksek Mimar Ali Korkut’un “Hasan-ı Basri’nin mezarı Basra’da. Kendisi Erzurum’a hiç gelmemiştir. Projede değişiklik yaptık. Söz veriyorum burası yıkılmayacak” açıklamasına da yer verilmiş.

Konuyla ilgili İHA’ya ait videoda da Hasan-ı Basri türbesinin inşaatın arasında kalmış olduğu görülebiliyor.

Projeye ilişkin çizimlerde türbe yer alıyor

2017’de başlanan kentsel dönüşüm ile ortaya çıkan haber, 2018 yılında, sosyal medyada paylaşılan fotoğraflarla tekrar gündeme geldi. Yakutiye Belediyesi’nin Hasani Basri Mahallesi’nde gerçekleştirdiği kentsel dönüşüm projesinin toplam alanı 77,556,71 metre kareden oluşuyor.

Medyaya yansıyan haberlerde, Erzurum Yakutiye Belediyesi’nin 2017’de başlattığı Kentsel Dönüşüm ve Cazibe Merkezi Projesi kapsamında, Hasani Basri Mahallesi’nde onlarca evin yıkıldığı fakat Hasan-ı Basri Türbesi’nin yıkımına mahalle sakinlerinin izin vermediği belirtiliyor.


Hasani Basri Mahallesi’nde yapımı planlanan cazibe merkezi projesine ait bir görüntü.

Hasan-ı Basri Türbesi

Yrd. Doç. Dr Şahin Güven’in Hasan-ı Basri ile ilgili makalesinde Hasan-ı Basri’nin ünlü bir Müslüman vaiz, ilahiyatçı olduğu ve Ümmü Seleme’nin evinde yetişmiş ünlü İslam alimlerinden biri olduğu belirtiliyor. Medine’de doğup, takva ve dünyayı kınaması ile kendi kuşağının en ünlü isimlerinden biri olan Hasan-ı Basri’nin 88 yaşında Basra’da vefat ettiği ifade ediliyor. Türbesi ve parkı, 1993 yılında Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmış ve kayıtlarda mimari açıdan tarihi bir kıymeti olmayan yapı olarak geçiyor. Türbe içerisinde Hasan-ı Basri’nin mezarının bulunmadığı konusunda bilgiler mevcut olmakla birlikte, asıl mezarının Basra’da Salihiye’de var olduğu da belirtiliyor. Türbenin, Hasan-ı Basri’ye bağlı olan şahıslar için bir zaviye ve mescid görevi gördüğü belirtiliyor.

Sonuç olarak, tüm bu deliller ve medyada çıkan haberler incelendiğinde, Hasani Basri Mahallesi’nde bulunan Hasan-ı Basri Türbesinin, kentsel dönüşüm nedeni ile inşaat alanının ortasında kaldığını gösteren fotoğrafın doğru olduğu anlaşılıyor.

Kaynaklar

Cumhuriyet, Erzurum’da türbe mi değil mi tartışması, 3 Haziran 2018

Erzurum Ansiklopedisi, Hasan-ı Basri Türbesi, 9 Şubat 2017

NTV, Kentsel dönüşüm alanındaki türbe tartışması, 3 Haziran 2018

Hürriyet, Kentsel dönüşümde türbe tartışması, 31 Temmuz 2017

Posta, Erzurum'da türbe olduğu iddiasıyla yıkılamayan yapı inşaatların ortasında kaldı, 3 Haziran 2018

BirGün, Erzurum’da TOKİ’ye türbe ablukası, 2 Haziran 2018

Yrd. Doç. Dr. Şahin Güven, ‘’Hasan el-Basrî’nin Kader Risalesinin Tefsir lmi Açsndan Deerlendirilmesi’’, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Şubat 2011. (erişim 4.6.2018)

TOKİ, İllere göre projeler