Ermeniler tarafından esir alınan kadının fotoğrafı değil Azeri sanatçı tarafından çizilen bir tablo

İDDİA / Fotoğraf: Hocalı Katliamı’ndan sonra Ermeniler tarafından esir alınan kadın.

YANLIŞ

Sosyal medyada paylaşılan ve teyit’e ihbar olarak gönderilen bir görselin Şubat 1992’de Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinin Hocalı kasabasında yaşanan ve resmi kayıtlara göre 613 kişinin öldürüldüğü olaylar sırasında Ermeniler tarafından esir alınmış bir kadını gösterdiği iddia edildi. İddiaya göre esir alınan kadının bedeninin üzerinde tecavüzcülerin isimleri kazınmıştı. Facebook’ta 20 Şubat 2019’da Kriptolog isimli sayfada paylaşılan görsel şimdiye kadar 190 paylaşım aldı.

Ancak görsel Hocalı’da Ermeniler tarafından esir alınmış bir kadının fotoğrafını değil; Azeri Ressam Vagıf Ucatay’ın Hocalı Katliamı’nda yaşananları anmak için 2010 yılında yaptığı bir tabloyu gösteriyor. Ucatay’ın söz konusu katliamı anmak için yaptığı birçok eser de mevcut.

Görsel fotoğraf değil bir resim

Her ne kadar ilk bakışta iddia görselin bir fotoğraf olmadığı anlaşılabilse de çoğu sosyal medya paylaşımı “Bu bir ressamın çizimi değildir.” ifadesi ile başlıyor ve bütün paylaşımlarda resimdeki kadının vücudunun bir kısmı emoji ile kapatılmış. Bazı Facebook kullanıcılarının iddia görselin altında yaptıkları yorumlardan da paylaşılan resimdeki kadının gerçek biri olduğunun düşünüldüğü sonucuna varılabiliyor.  

Paylaşımlara gelen yorumlar

Yandex’te “tersine görsel arama” özelliği kullanılarak iddia konusu resmin başka platformlardaki paylaşımlarına ulaşılıyor. Google Plus’taki bir kullanıcının paylaşımından resmin tam boyutlusuna ulaşmak mümkün.


Bu paylaşımın sağ alt köşesinde bir isim ve tarih görülüyor. Dikkatlice bakıldığında ismin “Vaqıf Ucatay”, tarihin de “20 Ekim 2010” olduğu anlaşılıyor.

Resim Azeri Ressam Vaqıf Ucatay’a ait

Twitter’daki bazı paylaşımlarda elleri yüzüne kapanmış bir biçimde ağlayan kadın resminin Vaqıf Ucatay’ın “Hocalı faciası 1992” adlı eseri olduğu iddia ediliyor. Bu bilgi üzerine teyit, Ressam Vaqıf Ucatay ile iletişime geçti. Ucatay söz konusu resmin kendisine ait olduğunu ifade etti. Ayrıca Vaqıf Ucatay resmi Hocalı’da yaşananları anmak için 2010 yılında yaptığını da belirtti.

Ucatay’ın 1992’de yaşananlarla ilgili başka eserleri de mevcut

İRS Karabağ adlı sanat dergisinin Kış 2014 sayısında yayımlanan Ziyadhan Aliyev’in kaleme aldığı bir yazıda Vaqıf Ucatay’ın katliam sonrasında birçok eserde imzası olduğu, bunlar içerisinde kalbine hançer saplanmış bir bebek posterinin oldukça çarpıcı olduğu gibi bilgiler yer alıyor. Aliyev’in yazısında Ucatay’ın bu eserleri görgü tanıklarının ifadelerinden esinlenerek yaptığı da ifade ediliyor.

Genelde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan olaylarla ilgili haber ve yazıların yer aldığı 1905.az isimli internet sitesinde 18 Temmuz 2017’deki bir toplantının haberinden söz konusu bilgiler de teyitleniyor. Ressam Ucatay bu toplantıda Hocalı’yı anlatırken resimlerinin yapım aşamasında olaya şahitlik etmiş birçok kişi ile görüştüğünü ifade etmiş. Ayrıca bu toplantıda çekilmiş fotoğraflardan birinde Ucatay elinde o yıllarda çizdiği hançerli kanlı bebek posterini de gösteriyor. Aynı postere Azeri televizyon kanalı Medeniyyet’te Mayıs 2015’te yayımlanan bir programın YouTube’daki videosundan da ulaşılabiliyor.

Sonuç olarak Şubat 1992’de Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesinin Hocalı kasabasında yaşanan katliam sırasında Ermeniler tarafından kaçırılıp tecavüz edilen bir kadını gösterdiği iddia edilen görsel bir fotoğraf değil Vaqif Ucatay’ın Hocalı katliamını anmak için 2010 yılında yaptığı bir resim. Ucatay Hocalı’da yaşananlarla ilgili birçok esere de imza atmış.

Kaynaklar

YouTube, Medeniyyet TV’deki programın videosu, 11 Mayıs 2015

1905.az, Vaqıf Ucatay’ın katıldığı toplantının fotoğrafları, 18 Temmuz 2017

IRS, Derginin Kış 2014 sayısı

Google Plus, Resmin başka bir paylaşımı

Ressam Vaqıf Ucatay ile yapılan görüşme, 25 Şubat 2019 / 11:00

 

Kaynaklar

YouTube, Medeniyyet TV’deki programın videosu, 11 Mayıs 2015

1905.az, Vaqıf Ucatay’ın katıldığı toplantının fotoğrafları, 18 Temmuz 2017

IRS, Derginin Kış 2014 sayısı

Google Plus, Resmin başka bir paylaşımı

Ressam Vaqıf Ucatay ile yapılan görüşme, 25 Şubat 2019 / 11:00