Emekli Dosyası I: Emeklilikte yaşa takılanlar

Dünya yaşlanıyor. Hemen her ülkede emeklilerin sorunları, nasıl çözülebilecekleri gibi konular üzerine birçok tartışma yürütülüyor. Muhakkak her ülkenin kendince bir emeklilik sistemi, emeklilik politikası ve daha sağlıklı bir yaşlanma üzerine stratejileri var. Keza her coğrafyanın kendine has farklı sorunları, bir o kadar da farklı çözüm önerileri var. 

Özne Türkiye olunca ise, emeklilikle ilgili akla ilk EYT diye bilinen emeklilikte yaşa takılanlar, 3600 ek gösterge, “zorunlu” bireysel emeklilik gibi başlıklar geliyor. Bu dosyada, bahsettiğimiz kavramlar, emeklilere ilişkin tartışılan ve sıkça merak edilen konuları ele almaya çalışacağız. Çalışmanın ilk bölümünde emeklilikte yaşa takılanlar ve ek gösterge gibi konuları gündeme getirirken, ikinci bölümde Türkiye’yi diğer ülkelerle kıyaslamaya çalışacağız. Son bölümse, yaşlı bağımlılığı ve gelecekte emeklileri bekleyen sorunlara odaklanıyor. 

EYT sorunu nasıl ortaya çıktı?

Emeklilik, düzenli sigorta primi üreterek yasaların belirttiği çalışma süresini doldurmuş bir kişinin, çalışmaya son vermesiyle aylık maaş almasını sağlayan bir kavram. 8 Eylül 1999 tarihinde, Resmi Gazete’de yayımlanan bir değişiklikle, daha sonradan EYT’liler olarak anılacak grubun emeklilik koşullarında ciddi değişiklikler meydana geldi.

Bu değişiklik 4447 sayılı kanun marifetiyle oldu. Demokratik Sol Parti, Milliyetçi Hareket Partisi ve Anavatan Partisi koalisyonu döneminde gündeme gelen değişikliğin, yürürlüğe girdiği 1999 yılından önce işe giren vatandaşları da kapsayacak şekilde uygulanması, EYT sorununu ortaya çıkardı. Kanun yürürlüğe girmeden önce, sigortalılık ve çalışma süresine bakarak emekli olabilecek durumda olan vatandaşlar, bir anda hesapta olmayan bir yaş engeliyle karşılaştı. Prim gün sayısını tamamlamasına rağmen, emeklilik yaşına erişemediği için emekli olamayanlar, Emeklilikte Yaşa Takılanlar, kısaca EYT anılan grubu oluşturdular. 

Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yalçın Karatepe, bu durumu şöyle açıklıyor: “Bu düzenlemeyle dile getirilen yeniliklerden biri de emekli olma yaşının artırılması olmuştu. Düzenlemeden önce emekli olabilmek için sadece iki koşul vardı: Çalışma süresi ve prim gün sayısı. Kadınlar için 20, erkekler için 25 yıl sigortalı olma koşulu yanında 5000 gün prim ödenmesi emekli olmak için yeterli idi. Şu an tartışma konusu olan yasa değişikliğiyle birlikte, bu koşullara ek olarak bir de yaş sınırı getirildi.” Geriye yürütülen bu kanunun, EYT’lilerin emekliliğini iki ila 17 yıl arasında geciktirdiği ifade ediliyor

EYT’liler örgütleniyor

Mağduriyet kitlesel olunca, EYT’liler 2015 yılında “4447 Sayılı yasanın geriye işlemesi sonucu getirilen kademeli emeklilik mağdurlarının haklarını savunma ve bu yönde gerekli bütün çalışmaları her alanda yapmak ve üyeler arasında gerekli sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı sağlamak amacıyla ile” Emeklilikte Yaşa Takılanlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği adı altında örgütlendi

Derneğin kurulmasının ardından EYT’liler çalışmalarına daha da hız verdi. Sosyal medyayı da etkili bir savunuculuk aracı olarak kullanan grup, Twitter üzerinden düzenli açtığı hashtag’lerle sesini iyice duyurdu. Elinde “EYT Adalet istiyor” sloganlı balonuyla Adalet Yürüyüşü sırasında dinlenen bir vatandaşın fotoğrafı, Time gazetesinin 2017’nin en iyi 100 fotoğrafı listesine girdi.

EYT’liler Türkiye’nin birçok şehrinde düzenledikleri mitinglerle meclis gündemine de girdi; hatta seçim vaatlerine nüfuz etmeyi de başardı. EYT Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Gönül Boran Özüpak, “Yapılan çalışma yeterli değil, seçimlerde oyumuzu sorunu çözenlerden yana kullanacağız” diyerek, grubun meclisten beklentisini açıkça ifade etmiş ve gereken düzenleme taleplerini belirtmişti

EYT’ye ilişkin kim ne dedi? Son gelişmeler

Emeklilikte yaşa takılanlar meselesi, 2018 ve 2019 yılında gerçekleşen seçimlerin tamamında yoğun bir şekilde tartışıldı. Ekim 2019’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fenerbahçe kongresine katıldığı sırada bir yurttaştan gelen “Cumhurbaşkanım EYT çıkar mı?” sorusuna şöyle yanıt verdi: “40 yaşında emekli mi olalım, 40 yaşında, 50 yaşında emeklilik mi olur?” Erdoğan aynı konuyu İstanbul’da katıldığı bir toplu açılış töreninde de benzer şekilde değerlendirdi: “Tutturmuş bir EYT, erken emeklilik. İskandinav ülkelerinin hepsi bu sistemle battı. Bizim ülkenin başına da bu erken emekliliği dolayanlar bunun bedelini ödediler. Niçin erken emeklilik? Bırakalım ne zaman emekli olması gerekiyorsa o zaman emekli olsun ve parasını alsın. Erken emekli olduğu zaman ideal ücreti alamayacak, hem de ikinci bir iş aramak suretiyle ikinci iş ile işsizliğe öncü olacak. SGK sistemimizin çökmesini istemelerinin tek sebebi kaos ortamından kendilerine siyasi rant devşirme hesabıdır. Biz bunu yapmayacağız. Arkadaşlarıma söylüyorum. Beni bu yola asla teşvik etmeyin. Milletimin zararına olan bir şeye asla yokum. Seçim kaybetsek de yokum.”

EYT konusu muhalefet partilerinin de gündemindeydi. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu “Seçimi kaybetme noktasına gelmesi tabii Erdoğan’ın başarısızlığını gösteriyor. EYT’liler hiç meraklanmasınlar, onların sorunlarını çözeceğiz” derken, Meral Akşener, Erdoğan’ın İskandinav ülkeleri açıklamasına tepki gösterdi: “O İskandinav ülkeleri hangileri? Norveç, Danimarka, İsveç. Battı dediği Norveç’te, kişi başına milli gelir ne kadar biliyor musunuz, 77 bin dolar. Danimarka’da 56 bin dolar, İsveç’te kişi başına düşen milli gelir, 54 bin dolar. Bunlar, Sayın Erdoğan’ın ‘battı’ dediği ülkelerin rakamları. Türkiye’de kişi başı milli gelir ne kadar, 8 bin 800 dolar.”

Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili teknik bir değerlendirme yapan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk ise, “Elimde on küsur analiz var. Her türlü kombinasyonu denedik. Fakat hiç birisinin maliyeti sürdürülebilir bir maliyet değil. Emeklilik için yaş şartını bekleyen 1998 öncesi işe giren sigortalımızın ortalama yaşı 48. 65 yaşını bekleyecek değiller. Bunlar kademeli olarak emekli olacaklar.” dedi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a destek verdi. Erdoğan, 27 Kasım 2019’da grup toplantısında yaptığı konuşmada, yeniden EYT ile ilgili taleplerin ülkeyi çökertmeye yönelik olduğunu savundu.

EYT’lilerin mücadelesinde tartışmalarda sık başvurulan bir argüman devlete tahmini maliyetiydi. Cumhurbaşkanı Erdoğan 6,2 milyon kişinin EYT kapsamında olduğunu ve bunun devlete yıllık 26 milyar lira ek maliyet çıkaracağını belirtmişti. Erdoğan’ın “38 yaşında emeklilik dünyada yok” açıklamasının ardından Hürriyet’e konuşan Emeklilikte Yaşa Takılanlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Gönül Boran “38 yaşta emekliliği ben de desteklemiyorum. Ben bana verilen hakkı istiyorum.” demişti. Derneğin 2019 yılında Cumhurbaşkanlığı’na sunduğu bir raporda da 1 Eylül 2019 itibariyle 5 milyon 400 bin kişinin emeklilikte yaşa takıldığı belirtildi.

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Mayıs sonunda düzenlenen Yenikapı mitinginde emeklilik talebinin bir hak olduğuna vurgu yapmıştı. BBC Türkçe’ye konuşan Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Aziz Çelik ise 1999 tarihinde yapılan bu değişikliğin, ciddi hak kayıplarına yol açtığı için, sosyal bir hukuk devleti açısından kabul edilemez olduğunu belirtiyor.

EYT’liler, “erken emeklilik” istedikleri gerekçesiyle de eleştiriliyorlar. Bu topluluğa emeklilik hakkının tanınmasının devlete maddi yük olarak döneceği açıklamalarına ek olarak, 20-25 yıl sigortalılık süresinin, yaşam süresinin yükseldiği 21. yüzyılda erken bir yaşa tekabül edeceği ifade ediliyor.

EYT’liler “erken emeklilik” istedikleri yakıştırmalarına karşı çıkıyor. Yasanın geri yürütülmesi dolayısıyla, o zamana kadar yasaların uygun gördüğü koşulu tamamlamaya çalışan vatandaşların, getirilen yaş sınırına takılmasının emeklilikleri geciktirdiği ve erken emeklilik değil “kazanılmış haklarını” istediklerini belirtiyorlar.

EYT meclis gündeminde

Bugün, sigortalı olma koşulu, yeterli prim sayısı ve çalışma sürelerini doldurmalarına rağmen emeklilik yaşına takılanlar için halen bir çözüm bulunabilmiş değil. Nitekim 24 Haziran 2018’de yapılan milletvekili seçimleri sonrasında EYT sorunu meclis gündemine de defalarca geldi. 

Konu meclis gündemine soru önergeleriyle de defalarca taşındı. Yine 2018 seçimleri sonrasını incelediğimizde konuyla ilgili ulaştığımız bazı yazılı soru önergeleri ve son durumları şöyle:

Aylık bağlama oranları

Prim günü dolmasına rağmen emeklilik yaşını doldurmaya çalışan ve sisteme dahil olmaya devam eden vatandaşlar ise, emekli aylığının azalacağı kaygısıyla yaşıyor; sigortalı çalışmayı bırakıyor. Emekli aylığının azalması, sistemde yapılan yasal değişikliklerin bir sonucu. SSK emeklilerinin aylık hesaplanmasında üç ayrı düzenleme belirleyici rol oynuyor. 31 Aralık 1999 öncesi emekli olanlar, 1 Ocak 2000 – 30 Eylül 2008 arasında emekli olanlar ve sonrasında emekli olanlar. Üç koşulu da tek tek ele alıp anlatmak hesabı daha anlaşılabilir kılacak:

  • 31 Aralık 1999 öncesi emekli olanlar (506/61): Sisteme göre emeklinin göstergesi taban ise maaşının yüzde 76’sı oranında, tavan ise maaşının yüzde 66’sı oranında aylık bağlanıyor. Bu hesaplama, yüksekten prim ödeyenin maaşında daha ciddi bir azalmaya neden oluyor. Yasanın hesaba bir diğer etkisi ise kadın sigortalı 50, erkek sigortalı ise 55 yaştan büyük ise her bir yıl için 1 puan aylık bağlama oranında artış yapılıyor.
  • 1 Ocak 2000 – 30 Eylül 2008 arası emekli olanlar (4447 sayılı kanun 9/c): Aylık bağlama sistemi ilk 3600 gün için yüzde 35, sonraki 5400 güne ise her 360 gün için yüzde 2 oranında artış sağlıyor. Sigortalının 9000 günle aylık bağlanma oranı yüzde 65 oluyor. Bu dönemde prime esas kazanç matrahlarının yüksek veya düşük olması aylık bağlama oranlarını etkilemiyor. 
  • 1 Ekim 2008 sonrası (5510 sayılı kanun): Taban uygulanmaksızın her bir 360 gün için yüzde iki aylık bağlama oranı veriliyor. 9000 gün hizmetin 2008 sonrası aylık bağlama oranı karşılığı yüzde 50 oluyor. 

Günümüzde emekli olmayı düşünecek bir çalışanın SSK aylığı ise üç ayrı dönem için hesaplanıyor ve sonra her üç dönemde geçen gün sayısı oranında kısmi aylıklar birleştiriliyor. 9000 güne karşılık yüzde 76 veren 2000 öncesi dönem, 2000 – 2008 Eylül arası yüzde 65 oran veren dönem ve 2008 sonrası yüzde verilen 50 bağlama oranı birleştirilerek hesaplama yapılıyor. Kişi çalışmaya ve düşük matrahtan sigorta primi ödemeye devam ettikçe de üç dönemin ortalamasındaki aylık bağlama oranı gitgide düşüyor. Ancak orta ve yüksek düzeyden prim ödeyenlerin maaş oranı, gün sayısı arttıkça hesaplamadaki payı da arttığı için toplam maaşını yükseltiyor

SGK’nın sitesinde yer alan modül üzerinden maaş miktarı olmasa da emeklilik tarihine ilişkin bilgi almak mümkün.

3600 ek gösterge

Emeklilerle ilgili tartışılagelen ve son birkaç seçim döneminde de sıkça konuşulan konulardan biri 3600 ek gösterge konusu. Neredeyse tüm memur konfederasyonlarının ve emeklilerin talepte bulunduğu başlık, hem emeklilikte alınacak ikramiyeyi, hem de maaş miktarını yakından etkiliyor. Bu sayılar memurların unvan, hizmet sınıfı ve derecelerine göre farklılık gösteriyor. Ek gösterge bağlanacak maaşın miktarının da belirleyicisi oluyor. Gösterge miktarı arttıkça maaş oranındaki çarpım kat sayısı da artıyor.

Konfederasyonların ve memurların genel talebi, 2200 olan ek göstergenin, 3000 ve 3600’e çıkarılması yönünde. Peki bu değişiklik maaşlara nasıl yansıyacak? Emekli memurların maaşı 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri kapsamında belirleniyor. Kanunun ilgili bölümüne bakıldığında aylıkların bağlanmasında iki nokta dikkat çekiyor. Katsayılardaki artış ve rütbe değişikliği, yani derecedeki farklılık maaş hesaplarında değişikliğe neden oluyor. 

Maaş miktarının hesaplanmasında birçok önemli nokta var,  ek göstergeler de bunlardan biri. Toplu sözleşme sürecinde anlaşmaya varılan maddelerle ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 4 Temmuz 2019 tarihinde yayınladığı genelgeyle 2019’un ikinci yarısı için uygulanacak aylık katsayı 0,138459 olarak belirlendi.

Emekli maaşının hesaplanmasında 2200, 3000 gibi ek göstergeler yayınlanan katsayıyla çarpılıyor ve maaşa, ortaya çıkan miktar kadar ekleniyor. Ek gösterge emekli ikramiyesinde de değişikliğe neden oluyor. 2200 ve 3600 gösterge üzerinden emekli maaşı alan iki kişi arasında ne gibi fark olduğunu bu hesaplamayla anlaşılabilir:

Göstergenin 2200’den 3000’e çıkarılması, astronomik bir fark yaratmayabilir, ancak özel hizmet tazminatı nedeniyle 3600’e çıkarılması farkı açacak. Emekli ikramiyesinin hesaplamasının toplam maaşın hizmet verilen yılla çarpılmasıyla bulunduğunu da göz önüne alırsak, memurlar için gösterge değişikliğinin fazlasıyla önemli olduğunu görebiliriz. Çünkü 2200 ila 3600 gösterge arasında özel hizmet tazminatının yüzde 85’i alınırken, 3600 ek göstergede yüzde 145’i alınıyor. Bunun da özel hizmet tazminatına etkisi 789 lira.

3600 ek gösterge ile ilgili konfederasyonların talepleri uzun zamandır gündemdeydi. Haziran 2018’de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde bu başlık adayların vaatleri arasında da yer aldı. AK Parti adayı Erdoğan polis, hemşire ve din görevlilerine, CHP adayı Muharrem İnce polis ve öğrencilere 3600 ek gösterge vaadinde bulundu. Ek gösterge seçim sonrası da zaman zaman tartışıldı. Cumhurbaşkanlığı’nın ikinci yüz gün eylem planında, Milli Eğitim Bakanlığı ile ilgili bölümde de öğretmenlere 3600 ek gösterge verilmesinin vaatler arasında yer aldığı görülebiliyor. Tartışma burada kalmayınca, AK Parti Grup Başkanvekili Bülent Turan bir açıklama yaptı ve 31 Mart 2019 öncesinde yetişirse 3600’ün meclisten geçeceğini söyledi. Ancak yetişmedi ve konu tartışılmaya devam etti. Seçimlerden bir süre sonra meclis tatile girdi ve 1 Ekim 2019’da yeniden açıldı. Yeni dönemde 3600’ü hükümet kanadından dile getiren isim AK Parti sözcüsü Ömer Çelik oldu. Çelik, 3600 ek göstergeyle ilgili bütünsel bir çalışma yapıldığını belirtti.

Emeklilikte yaşa takılanlar ve 3600 ek gösterge Türkiye’de emeklilerin kısa vadede çözüm beklediği önemli konulardan. Bir grup prim gün sayısı nedeniyle belli bir yaşa kadar beklemek zorundayken, birçok kamu emekçisi de emekli olmak için ek göstergelerde değişikliği bekliyor. Emekli dosyasının ilk bölümünde bu iki başlığın etkilerini değerlendirmeye çalıştık. Bir sonraki bölümde ise diğer ülkelerde emeklilik ne durumda ve Türkiye’yle mukayese ettiğimizde neler söyleyebiliriz gibi konulara değinmeye çalışacağız.

Kaynaklar

Resmi Gazete, 4447 sayılı kanun, 25 Ağustos 1999

Euronews, Emeklilikte yaşa takılanların sayısı ve maliyeti ne kadar?, 10 Şubat 2019

CNN Türk, Emeklilikte yaşa takılanlarda son durum: İstanbul'da toplanacaklar, 11 Aralık 2018

Emeklilikte Yaşa Takılanlar Derneği İnternet sitesi

Time, Top 100 Photos, 2017

T24, Binlerce EYT'li Yenikapı'da buluştu: Bu feryat doyurup okutamadığımız çocuklarımızın feryadı, 26 Mayıs 2019

BBC Türkçe, EYT - Erdoğan'dan Emeklilikte Yaşa Takılanlara olumsuz yanıt: Beni bu yola asla teşvik etmeyin, seçim kaybetsek de yokum, 16 Kasım 2019

Sputnik, Kılıçdaroğlu: Seçimi kaybetme noktasına gelmesi tabii Erdoğan'ın başarısızlığını gösteriyor, 17 Kasım 2019

Sözcü, EYT yasasında son durum ne? Siyasilerden emeklilikte yaşa takılanlar açıklamaları…, 25 Kasım 2019

Birgün, Bakan Selçuk: Her türlü kombinasyonu denedik; hiçbirinin maliyeti sürdürülebilir değil, 19 Kasım 2019

CNN Türk, EYT ile ilgili kim ne söyledi? İşte liderlerden EYT açıklamaları…, 21 Kasım 2019

Hürriyet, Son dakika haberi: Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) tepkisi, 26 Kasım 2019

BBC Türkçe, EYT: Emeklilikte yaşa takılanlar ne istiyor, talepleri gerçekçi mi?, 30 Temmuz 2019

Hürriyet, Dünyanın hiçbir yerinde 38 yaşında emeklilik yok, 16 Ekim 2018

Sözcü, İşte Cumhurbaşkanlığı’na sunulan EYT raporu, 18 Eylül 2019

Gazete Duvar, EYT’liler bu kez Yenikapı’dan seslendi, 26 Mayıs 2019 

CNN Türk, Emeklilikte yaşa takılanlarda son durum: İstanbul’da toplanacaklar, 11 Aralık 2018

TBMM İnternet Sitesi

Habertürk, Prim gününü dolduranlar emeklilik yaşını beklerken sigortalı çalışmayı bırakıyor, 24 Mayıs 2019

Mevzuat.gov.tr, 506 sayılı kanunun yürürlükten kaldırılmış hükümleri, 17 Temmuz 1964

alitezel.com, Emekli aylıklarında aylık bağlama oranı gerçeği, 3 Mart 2016

SGK, 5434 sayılı kanun, 8 Haziran 1949

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi, 4 Temmuz 2019

Hürriyet, İşte Muharrem İnce’nin seçim manifestosu, 19 Mayıs 2019

BloombergHT, AK Parti/Turan: 3600 ek gösterge takvim hazır olursa seçim öncesi çıkarılacak, 13 Şubat 2019

Mercer, Melbourne Mercer Global Pension Index 2019,  22 Ekim 2018

Sözcü, Emeklilikte yaşa takılanlar buluştu, 2 Aralık 2018

Mevzuat.gov.tr, 5510 sayılı kanun, 31 Mayıs 2006

Yazarlar: Emre Saklıca, Kansu Ekin Tanca, Nilgün Yılmaz 

Şüpheli bilgilerden yola çıkarak veriye dayalı ve uzun soluklu bir araştırma neticesinde hazırladığımız Dosya yazısını sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler.

Bu kategorideki yazılarımızı daha hızlı sürede hazırlamamız ve daha fazla kişiye ulaştırabilmemiz için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz.  

Kaynaklar

Resmi Gazete, 4447 sayılı kanun, 25 Ağustos 1999

Euronews, Emeklilikte yaşa takılanların sayısı ve maliyeti ne kadar?, 10 Şubat 2019

CNN Türk, Emeklilikte yaşa takılanlarda son durum: İstanbul'da toplanacaklar, 11 Aralık 2018

Emeklilikte Yaşa Takılanlar Derneği İnternet sitesi

Time, Top 100 Photos, 2017

T24, Binlerce EYT'li Yenikapı'da buluştu: Bu feryat doyurup okutamadığımız çocuklarımızın feryadı, 26 Mayıs 2019

BBC Türkçe, EYT - Erdoğan'dan Emeklilikte Yaşa Takılanlara olumsuz yanıt: Beni bu yola asla teşvik etmeyin, seçim kaybetsek de yokum, 16 Kasım 2019

Sputnik, Kılıçdaroğlu: Seçimi kaybetme noktasına gelmesi tabii Erdoğan'ın başarısızlığını gösteriyor, 17 Kasım 2019

Sözcü, EYT yasasında son durum ne? Siyasilerden emeklilikte yaşa takılanlar açıklamaları…, 25 Kasım 2019

Birgün, Bakan Selçuk: Her türlü kombinasyonu denedik; hiçbirinin maliyeti sürdürülebilir değil, 19 Kasım 2019

CNN Türk, EYT ile ilgili kim ne söyledi? İşte liderlerden EYT açıklamaları…, 21 Kasım 2019

Hürriyet, Son dakika haberi: Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) tepkisi, 26 Kasım 2019

BBC Türkçe, EYT: Emeklilikte yaşa takılanlar ne istiyor, talepleri gerçekçi mi?, 30 Temmuz 2019

Hürriyet, Dünyanın hiçbir yerinde 38 yaşında emeklilik yok, 16 Ekim 2018

Sözcü, İşte Cumhurbaşkanlığı’na sunulan EYT raporu, 18 Eylül 2019

Gazete Duvar, EYT’liler bu kez Yenikapı’dan seslendi, 26 Mayıs 2019 

CNN Türk, Emeklilikte yaşa takılanlarda son durum: İstanbul’da toplanacaklar, 11 Aralık 2018

TBMM İnternet Sitesi

Habertürk, Prim gününü dolduranlar emeklilik yaşını beklerken sigortalı çalışmayı bırakıyor, 24 Mayıs 2019

Mevzuat.gov.tr, 506 sayılı kanunun yürürlükten kaldırılmış hükümleri, 17 Temmuz 1964

alitezel.com, Emekli aylıklarında aylık bağlama oranı gerçeği, 3 Mart 2016

SGK, 5434 sayılı kanun, 8 Haziran 1949

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Mali ve Sosyal Haklar Genelgesi, 4 Temmuz 2019

Hürriyet, İşte Muharrem İnce’nin seçim manifestosu, 19 Mayıs 2019

BloombergHT, AK Parti/Turan: 3600 ek gösterge takvim hazır olursa seçim öncesi çıkarılacak, 13 Şubat 2019

Mercer, Melbourne Mercer Global Pension Index 2019,  22 Ekim 2018

Sözcü, Emeklilikte yaşa takılanlar buluştu, 2 Aralık 2018

Mevzuat.gov.tr, 5510 sayılı kanun, 31 Mayıs 2006

Yazarlar: Emre Saklıca, Kansu Ekin Tanca, Nilgün Yılmaz